Δε χρειάζεται να ξέρεις και πολλά περισσότερα για τη ταινία πέρα από ότι τη γράφει και τη σκηνοθετεί ο σεναριογράφος των Υδάτινων Ιστοριών (The Life Aquatic with Steve Zissou (2004)) και είναι και αυτοβιογραφική, της εφηβικής του ηλικίας, από πάνω. Για τέτοια.. διαταραγμένη φάση μιλάμε δηλαδή.


Τώρα ξέρουμε λοιπόν ποιος είναι ο κύριος υπεύθυνος για τη κουφαμάρα του δεύτερου.. μεγάλου παιδιού του Wes Anderson, δημιουργού των εξαιρετικών Royal Tenenbaums (2001). Και μπορούμε να υποθέσουμε ότι με τη φούρια και των δυο πονημάτων, ο Noah Baumbach κατάφερε και σάρωσε τις υποψηφιότητες και τα βραβεία των αμερικάνικων φεστιβάλ και συντεχνιών.


Από τα οποία, όμως, απουσιάζει, και δικαιολογημένα, η σκηνοθεσία. Ε και το ισχυρό ατού, το υποψήφιο για όσκαρ σενάριο, καταφέρνει να δημιουργήσει μόνο αντιπαθείς χαρακτήρες μιας οικογένειας που μοιάζει να διαλύεται.. φυσιολογικά στα τέσσερα άκρα ενός ψυχιατρικού χάρτη. Και η αντιπάθεια μεγαλώνει λόγω της προσωποποίησης όλων των ηρώων από αχώνευτους πρωταγωνιστές, με προεξάρχουσα τη Laura Linney.

Έτσι το μόνο που μένει είναι η μαύρη χαρά να τους βλέπεις όλους να.. ζουν τη ζωή τους, χωρίς προφανή λόγο. Και η εμφάνιση της Anna Paquin, που ξεχωρίζει σα τη μύγα στο γάλα, σε ένα ακόμα καβλιάρικο ρόλο (όχι βέβαια επιπέδου Rogue ή Polexia Aphrodisia).

Βασισμένη χαλαρά σε μια σειρά παιδικών βιβλίων των 60s με ηρωίδα τη Νταντά Ματίλντα σύμφωνα με τα επίσημα credits, και εμφανώς σε μια σειρά άλλων παιδικών (και όχι μόνο) μύθων, όπως η Μαίρη Πόπινς (1964) και η Μελωδία της Ευτυχίας (1965), η Μαγική Νταντά (2005) αποτελεί μια πετυχημένη προσπάθεια μεταφοράς του "πνεύματος" του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν στον 21ο αιώνα.


Η ταινία άνοιξε στη Βρετανία το φθινόπωρο με μεγάλη επιτυχία και τα πήγε πολύ καλά (μη αναμενόμενα ίσως, μετά τον Όλιβερ Τουίστ (2005) που πέρασε και δεν ακούμπησε) και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Όπου άνοιξε τον Ιανουάριο και παίζεται ακόμα, κοντεύοντας τα $50 εκατομμύρια σε εισπράξεις. Και είναι ελαφρώς ειρωνικό να ανοίγει εδώ, σήμερα, μαζί με τον Κωδικό Προστασίας (2005). Αφού η μεν αποτελεί παράδειγμα ενός κύκλου που (ξαν)άρχισε με τον Χάρι Πότερ και τη Φιλοσοφική Λίθο (2001) και έχει.. κατακτήσει τον κόσμο, με τον Χάρι και τη Νάρνια (2005) να φιγουράρουν στη κορυφή του παγκόσμιου μποξόφις. Και ο δε, φαίνεται να κλείνει σε βαθιά γεράματα (κυριολεκτικά) τον αντίστοιχο κύκλο του Πολύ Σκληρού για να Πεθάνει (1988) - αν και ο Μπρους Γουίλις δε ξεφτιλίζεται τόσο ακόμα.

Και είναι ξαφνικά(?) πιο ασφαλές να ακολουθείς τα ανήλικα παρά τους κοιλαράδες αν δε βρίσκεις το δρόμο σου στις σκοτεινές αίθουσες.


Όχι βέβαια ότι μπορείς να είσαι και 100% ήσυχος. Να βρεθείς τώρα με ήρωα αντί τον αστυνόμο Μακλέιν κάτι μπασμένα που τα τρομάζει π.χ. η Τίλντα Σουίντον είναι λίγο δύσκολο. Βάλε τώρα ότι η Έμα Τόμπσον (που τα τρομάζει σε αυτή τη περίπτωση), δε μπορούσε να αντισταθεί στο πειρασμό να βάλει και λίγη.. Λογική και Ευαιθησία (για την οποία πήρε και όσκαρ σεναρίου το '96), και ο σκηνοθέτης ήθελε να κουβαλήσει μέχρι και την Άντζελα Λάνσμπουρι, για να πιάσει και τις γιαγιάδες που θα πήγαιναν αλλιώς στον Χάρισον Φορντ. Ε και απο κει που χαίρεσαι να βλέπεις μωράκια στη χύτρα ταχύτητας, βρίσκεσαι σε.. άλλο παραμύθι.

Οι Νύχτες Πρεμιέρας, πάντα είχαν ευαίσθητο ραντάρ στα νέα ταλέντα της Ανατολής, και προτού η Ελλάδα αρχίσει να παραμιλά για τον Chan Wook Park, και το Oldboy του, οι Νύχτες μας είχαν συστήσει σε έναν άλλον συμπατριώτη του, με εξωπραγματική ικανότητα στο πανέμορφο στυλιζάρισμα των ταινιών του, και τον ανατρεπτικό συνδυασμό των κινηματογραφικών genre. Τον Kim Ji-Woon, αρκετοί των πρωτογνωρίσαμε από το Tale of Two Sisters, που παντρεύει το μεταφυσικό θρίλερ με το οικογενειακό-ψυχολογικό δράμα, σε ένα αριστουργηματικό mind fuck. Και όσοι δεν το έχετε δει ακόμα, τώρα είναι η ώρα.

Φέτος, ο Κορεάτης επιστρέφει με τη Γλυκόπικρη Ζωή, την ιστορία ενός ψυχρού υπολοχαγού της κορεάτικης Μαφίας, που έρχεται σε άμεση σύγκρουση με την ίδια τη σέκτα του, όταν δείχνει στοιχεία μαλθακότητας αντιμέτωπος με την αποστολή να εκτελέσει την ερωμένη του αφεντικού του, και τον κρυφό εραστή της.

Στην ταινία που εύστοχα έχει χαρακτηριστεί ως βουδιστικό film noir, ο Kim απλώνει την παλέτα του από τα ψυχρά, ονειρικά χρώματα του David Lynch, μέχρι τα κλασσικά μαύρα και κιαροσκούρα του film noir, τυλίγοντας τη δική του ιστορία εκδίκησης με έναν μανδύα αψεγάδιαστης τεχνικής. Με εξαίρεση ένα-δυο κωμικά διαλείμματα που κρατούν λίγο περισσότερο απ’ όσο θα έπρεπε, η μονταζιέρα δίνει στην ταινία υποδειγματικό ρυθμό, μοιράζοντας το χρόνο ανάμεσα στις σκηνές καταιγιστικής δράσης, τις καλύτερες χορογραφίες μάχης σώμα με σώμα που έχουμε δει εδώ και χρόνια, το χορταστικό gore, και τις υποβλητικές σκηνές που απαιτούν περισσότερο χρόνο για να στρώσουν το σωστό συναισθηματικό υπόβαθρο.

Ο Byung-hun Lee, κλασσικός πρωταγωνιστής ρομάντζων στη χώρα του, αφήνει στόματα ανοιχτά με τον τρόπο που συνδυάζει αποχαυνωτική φωτογένεια, εξαιρετική επίδοση στη δράση, και αυτό το ύφος του ανθρώπου που αποτελεί ζωντανή εφαρμογή της ανατολίτικης (φιλο)σοφίας ολόκληρης. Δυστυχώς όμως, πίσω από το άριστο στυλιζάρισμα και τις πλούσιες, καλοδουλεμένες αναφορές στην παράδοση του γκανγκστερικού film noir, κρύβεται ένα σενάριο που ανίκανο να φτάσει την υπέρβαση στην οποία μας κακόμαθε το Oldboy, και οι σεναριακές ομοιότητες (σε βαθμό ενοχλητικό) ανάμεσα στις δύο ταινίες, κάνουν την Γλυκόπικρη Ζωή να μην αντέχει στη σύγκριση, και να αφήνει –φυσικά- μια γεύση γλυκόπικρη.

Είσαι ο Jack Bauer δυναμικός πράκτορας της CTU.. χμμμ.. my bad.. είσαι ο Jack Stanfield γεροπαραλυμένος τραπεζίτης. Αδίστακτοι κακοποιοί κρατάνε την οικογένειά σου. Σε έχουν ζώσει με μικρόφωνα, κάμερες, κτλ. και επιπλέον παρακολουθούν κάθε σου κίνηση από κοντά. Θέλουν τη βοήθειά σου για να μεταφέρουν $100 εκατομμύρια στο λογαριασμό τους και να εξαφανιστούν σε τροπικά νησιά...


Προσπαθείς να στείλεις mail σε όποιον ξέρεις και δε ξέρεις, μπουκώνεις τα μικρόφωνα, φοράς τη κάμερα στη γραμματέα σου και γενικά.. ακολουθείς κατά γράμμα τις οδηγίες τους. Σε έχουν πάρει εκατό φορές χαμπάρι και επιμένεις. Τι περιμένεις να συμβεί?

α) Να βιάσουν τη γυναίκα σου
β) Να βιάσουν τη γυναίκα σου και τη μεγάλη σου κόρη και το μικρό σου γιό
γ) Να σκοτώσουν ένα δικό τους για να.. μάθεις άλλη φορά


Αν έχεις περισσότερα γάμα, είσαι φαν των εισαγόμενων βιντεοκασετών με υπερήλικες και υπέρβαρους να κάνουν τους καρατίστες, και των ελληνικών με ζωγραφιστές φωτιές στις σκηνές δράσης, ε τότε περίμενε θα βγει κι αυτή σε κασέτα οσονούπω. Από την άλλη, αν έχεις συνηθίσει να βλέπεις ταινίες που.. βλέπονται, τότε το Firewall (2006) είναι πολιτισμικό σοκ παρόμοιο με το να έχεις σπουδάσει καναδυό χρόνια και να πας φαντάρος - ανακαλύπτεις ότι το μέσο επίπεδο δεν είναι εκεί που το εκτιμούσες, γιατί το χαμηλό είναι.. άπατο.

Κρίμα μόνο για τη Mary Lynn Rajskub που ενώ είχε μια καριέρα μικρών αλλά ιδιότροπων ρόλων, εδώ τυποποιείται παίζοντας τη Chloe (του 24) σε.. slow motion.

Μια χαρά έχω αποφύγει τόσα χρόνια το Bend it Like Beckham (2002) και μια χαρά θα είχα αποφύγει και το She’s the Man, αν δεν είχε λυσσάξει ο cheaplog να… ενημερωθεί. Βέβαια, για να μην τον παραπλανήσω κιόλας, το She’s the Man, έχει τόση σχέση με το Bend it Like Beckham, όση και με την Δωδεκάτη Νύχτα του Shakespeare. Πράγμα που σημαίνει ότι το She’s the Man υποτίθεται πως είναι μια μεταφορά της 12ης Νύχτας στη σύγχρονη λυκειακή Αμερική, με το κορίτσι που προκαλεί όλα τα μπερδέματα, να το κάνει κατά βάση γιατί θέλει να δείξει πως παίζει καλύτερη μπάλα απ’ τα αγόρια του σχολείου της.

Οπότε το κορίτσι ντύνεται αγόρι, και παίρνει τη θέση του (δίδυμου μάλλον) αδερφού της σε άλλο Λύκειο, με σκοπό να μπει στην αντίπαλη ποδοσφαιρική ομάδα. Όμως, ως αγόρι, το κορίτσι έχει τις κατακτήσεις του, κλέβοντας την καρδιά της κοπέλας που έχει κλέψει την καρδιά του αγοριού που θα κλέψει την καρδιά τη δικιά της. Μπερδευτήκατε; Διαβάστε το άλλη μια, βγάζει νόημα. Αλήθεια.

Η FIPRESCI, η διεθνής ένωση κριτικών κινηματογράφου, δημιούργησε ένα online περιοδικό, το Undercurrent. Όπως θα περίμενες βέβαια, με βαριά επώνυμα (στα) άρθρα και διεξοδικές αναλύσεις της δουλειάς καλλιτεχνίζοντων δημιουργών. Μεταξύ των οποίων και τις σκέψεις του καθηγητή κριτικής Gabe Klinger για το Les Amants réguliers (2005) που βγαίνει αυτή τη βδομάδα στις ελληνικές αίθουσες (και.. ερμμμ.. δε το καλύψαμε χτες, οπότε είναι και ότι καλύτερο μπορούμε να προτείνουμε γι' αυτό).

Η μεγάλη συζήτηση γίνεται βέβαια, αυτή την εποχή, για τους κριτικούς και όχι για το αντικείμενό τους (τις κινηματογραφικές ταινίες). Όπως πήραν χαμπάρι μέχρι και τα διεθνή πρακτορεία ειδήσεων, τα χολιγουντιανά στούντιο φαίνεται να μην έχουν πια καμία όρεξη να κάνουν δημοσιογραφικές προβολές για να προωθήσουν το προϊόν τους. Ενώ τα προηγούμενα χρόνια ήταν μετρημένες στα δάχτυλα, συνολικά, οι διανομές που τολμούσαν να σνομπάρουν τα οξυδερκή σχόλια, πέρσι στο πρώτο τετράμηνο το έπραξαν δύο (2) και φέτος ήδη έντεκα (11), με δύο μόνο τη βδομάδα που πέρασε.

Και το χειρότερο είναι ότι κανείς δεν έδινε σημασία. Όχι μόνο το ευρύ κοινό που θεωρεί, και καλά κάνει, τους κριτικούς μια κλίκα που δεν έχει τίποτα να του πει εκτός από το να το πήξει στα spoilers (βλ. plot reviews) ή τη τετριμμένη πια κινηματογραφική θεωρία και πράξη ("does it have three acts?" που λέει και ο Adrian Martin). Αλλά και οι ίδιοι οι.. ενδιαφερόμενοι που, όπως χαρακτηριστικά ο Roger Ebert (κατά το AP), βαρέθηκαν να σχολιάζουν αρνητικά την τάση, και συμβιβάστηκαν με την πλατιά άποψη ότι το κοινό των συγκεκριμένων ταινιών δεν νοιάζεται για τη δική τους (άποψη).

Με τη γενίκευση του φαινομένου, όμως, ακόμα και σε ταινίες που "αρέσουν" κλιμακώθηκαν και οι αντιδράσεις. Και τη τελευταία βδομάδα είναι πια τόσες οι γνώμες που διατυπώθηκαν, που θέλω άλλο blog για να τις χωρέσω όλες. Και γι αυτό στέκομαι μόνο στο editorial του Undercurrent:

Film criticism, at least in English, seems often in the position of apologizing for its own existence, pretending to be something else, or wishing it were something else. Undercurrent wants to be a place where film criticism can dispense with alibis. Read on, write back, and let a thousand critical flowers bloom.

Και φυσικά επειδή τα χίλια κριτικά άνθη καλό είναι να' χουν και καμιά γλάστρα πρόχειρη (βλ. να απευθύνονται και σε κανέναν), το περιοδικό παραθέτει την ενδιαφέρουσα συζήτηση, σε ανύποπτο χρόνο (στα πλαίσια του Brisbane International Film Festival 2005), για τη δουλειά ενός κριτικού. Όπου και δυστυχώς, με εξαίρεση κάπως και πάλι τον Adrian Martin, το consensus είναι το ίδιο: ο αυτοπεριορισμός των χιλίων (θεσπι-δ-ών) και τρακοσίων (σινεφίλ) σε κινηματογραφικά στενά, και η αντίσταση μέχρις ενός στους βαρβάρους μέσω της "επιμόρφωσης" του κοινού.

Ε και από την άλλη βέβαια, υπάρχει και το Movies for the Masses.