Μετά τον Wong Kar Wai, ο Hou Hsiao Hsien συμπλήρωσε χθες το δίδυμο των Ασιατών σκηνοθετών, που με το ευρωπαϊκόφωνο ντεμπούτο τους, άνοιξαν τα δύο διαγωνιστικά του ευρωπαϊκού φεστιβάλ με το μεγαλύτερο πρεστίζ (και) για τους Αμερικάνους. Και πετυχαίνοντας κάτι προτάσεις σαν κι αυτήν, οι Κάνες επιβεβαίωσαν πως αποτελούν τον κινηματογραφικό ομφαλό του πλανήτη.

Βασισμένη ανάλαφρα στο βραβευμένο στις Κάνες πριν μισό αιώνα Le Ballon Rouge (1956) του πολυνίκη μικρομηκά Albert Lamorisse (και εφευρέτη του επιτραπέζιου Risk(!)), η γαλλόφωνη ταινία του Ταϊβανέζου καταγράφεται ως πιστή στις θεματικές του σκηνοθέτη για την ανθρώπινη φύση, τα συναισθήματα και την αλλοίωσή τους απ' την αστική αποξένωση, και τόσο ποιητική όσο και η πηγή της έμπνευσής της. Τα καλοζυγισμένα, αργόσυρτα, χρωματιστά καδραρίσματά του, ακολουθούν το κόκκινο μπαλόνι του τίτλου, που βολτάρει σα χαρούμενο αντιτρομοκρατικό ζέπελιν πάνω απ' το Παρίσι, και με τη σειρά του παρακολουθεί την πολλαπλών αναγνώσεων ιστορία μιας χήρας και του γιού της.

Ο φίλος μας o Boyd απ' το συνδικάτο των onliners, μιλάει για αναπάντεχη προσβασιμότητα, πράγμα αξιοσημείωτο, ίσως όχι τόσο λόγω του Hou Hsiao Hsien --που βέβαια σαν τον Wong Kar Wai, έχει συνήθως μια λανθάνουσα νανουριστική ιδιότητα-- όσο λόγω της παράδοσης του προγράμματος Un Certain Regard που άνοιξε, το οποίο νομοτελειακά χαρακτηρίζεται από ταινίες που βγάζουν λίγο έως κανένα νόημα. Και αν.

Μόλις κυκλοφόρησε στο Yahoo! Movies το τρέιλερ των Transformers. Ακόμα κι αν έχεις δει όλα τα τίζερ, τα επίσημα και ανεπίσημα TV spots και τα κρυμμένα κλιπάκια, όσο θα μαζεύεις τα σαγόνια σου θα μαζεύουμε κι εμείς τα δικά μας.

Τέσσερις νεαροί, ο ένας τους ένας μη πολιτικοποιημένος τερματοφύλακας, που κρατούνται για αξεδιάλυτους πολιτικούς λόγους σε ένα παλιό αρχοντικό που λειτουργεί ως ανεπίσημο στρατιωτικό άντρο τον καιρό της αργεντίνικης δικτατορίας, υπομένουν ταπεινώσεις και ψυχολογικό πόλεμο, χωρίς να σπάσουν, μέχρι που βρίσκουν το κουράγιο να αποδράσουν.Η ταινία βασίζεται στο αυτοβιογραφικό βιβλίο του Claudio Tamburrini Pase libre: La Fuga de La Mansion Sere και θυμίζει ότι έγινε στην Αργεντινή από το 1976 έως το 1983, στη διάρκεια του Βρώμικου Πόλεμου και της σκληρότερης χούντας της χώρας. Ο Caetano, πάντως, επιλέγει να βάλει το genre πάνω από το πολιτικό background και να μας χαρίσει ουσιαστικά ένα σφιχτό θρίλερ απόδρασης. Είναι διακριτικός και προτιμά suspense αντί για gore, σχεδόν δε βλέπουμε βασανισμούς, παρά μόνο τους υποθέτουμε από τα κακοπαθημένα σώματα των κρατουμένων. Η σκιαγράφηση των χαρακτήρων των φυλακισμένων αλλά και των βασανιστών τους ξεχωρίζει. Ειδικά το ψυχικό σθένος που χρειάζεται για να βγουν οι τέσσερίς τους γυμνοί και τρεμάμενοι στη βροχερή νύχτα αψηφώντας πρώτα τη δική τους αδυναμία και ύστερα το φόβο για τους δήμιους τους καταγράφεται πιστά, όπως και η σκληρότητα και η εαυτουλίστικη φύση του ανθρώπου: όταν η απόδραση πετυχαίνει, ο πατέρας του ενός αρνείται να δώσει βοήθεια παρά μόνο στο γιο του και αυτό με δυσκολία, γιατί ο φόβος του καθεστώτος τρώει τα σωθικά.

Highlight της ταινίας είναι ο πρωταγωνιστής της, Rodrigo de la Serna, ο έτερος μηχανόβιος πλάι στον νεαρό Che του Diarios de Motocicleta (2004) που, όπως φαίνεται, έχει τάξει την τέχνη του κατ' αποκλειστικότητα στους επαναστατικούς ρόλους. Το Χρονικό μιας Απόδρασης διεκδίκησε πέρυσι το Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ των Κανών, χωρίς επιτυχία γιατί τώρα δε βρισκόμαστε στην εποχή του Z (1969) και γιατί ο Caetano δεν είναι Γαβράς.

Ζευγάρι σε ταξίδι για διακοπές, συναντά στο δρόμο ωτοστοπατζή που ανατριχιάζει τη σουσουράδα, αλλά δεν υποψιάζει τον μπουνταλά της. Η αιματοβαμμένη συνέχεια, δικαιώνει την γυναικεία διαίσθηση.
Βασισμένο στο περιθωριακό ομότιτλο θρίλερ του '86, χαραγμένο πια στην φιλμογραφία του είδους για τον Rutger Hauer που τα δίνει όλα, το καινούριο The Hitcher πέφτει στη ντάνα με τα αναμενόμενα απ' το κύμα των remake του horror των 70s και των 80s. Τουτέστιν, αρκετά μακριά απ' τα γαμάτα (βλ. Dawn of the Dead (2004)) και αρκετά κοντά στα απαράδεκτα (βλ. House of Wax (2005)). Όπως γίνεται συνήθως σ' αυτές τις περιπτώσεις, το φιλμ αντί για ψυχή, άποψη, ή κότσια, έχει σενάριο επίπεδο σαν τα εντυπωσιακά τοπία της αμερικάνικης ερημιάς, διάφανο σα σόδα, με μπόλικες τρύπες να κάνουν τις μπουρμπουλήθρες, και μερικές φέτες αυθαιρεσίας για τη νοστιμιά. Τουλάχιστον οι κρεβατάμπλ πρωταγωνιστές και η βιντεοκλιπίστικη σκηνοθεσία με τα ιπτάμενα αμάξια, τα σποραδικά σιντριβάνια αίματος, τα πτώματα με τη σέσουλα και τη ζωνόφουστα της Sophia Bush, το κρατούν και δροσερό, σαν αναψυκτικό που το πίνεις, δροσίζεσαι, φουσκώνεις, το ρεύεσαι και τέλος.

Μπάτσος και εκτελεστής, ερωτεύονται την ίδια κοπέλα, κι ένα παράξενο ερωτικό τρίγωνο αναπτύσσεται, που φέρνει τους ήρωες σε δύσκολες καταστάσεις και ζεν προβληματισμούς.
Μέσα από αργόσυρτες δοκιμασίες των νόμων των πιθανοτήτων, ασύνδετους πειραματισμούς στο μοντάζ και μονολόγους που στην προσπάθειά τους να σπάσουν τον τέταρτο τοίχο, απλά τον ενισχύουν, ο Wai Keung Lau του Infernal Affairs (2002), αποδεικνύεται στη δραματουργία, σχεδόν ισάξιος του Παπακαλιάτη. Αλλά δε βλέπω και κανέναν να σκίζει το βρακί του, τώρα που οι Ασιάτες αντιγράφουν τον Πάπακ. Αυτές είναι αδικίες της ζωής... Οι ελάχιστες σκηνές δράσης βέβαια, αφήνουν να φανεί η εξαιρετική εφευρετικότητα του σκηνοθέτη, η μοναδική του αίσθηση συγχρονισμού και οι ικανότητές του στις χρήσεις των ψηφιακών παιχνιδιών του. Αλλά η δράση είναι πολύ λίγη, και το έντονα συναισθηματικό και ιδιαίτερα συγκινητικό φινάλε, προσπαθεί μεν να ανασκευάσει τις εντυπώσεις, αλλά δυστυχώς, ήταν πολλές οι ώρες.

Τέσσερις αμερικάνοι στρατιωτικοί επιστρέφουν στη πατρίδα τους από το Ιράκ, έχοντας πέσει θύματα σε ενέδρα μιας αποστολής. Και προσπαθούν να προσαρμοστούν, κατά τα ειωθότα.Το φιλμ ξεκινάει από τα κατεχόμενα εδάφη, με στρατιώτες να πυροβολάνε χωρίς να σημαδεύουν και συνεχίζει στα πάτρια, με πολίτες να μιλάνε χωρίς να σκέφτονται. Από τον Avi Lerner (στη παραγωγή) που συχνά πυκνά μαζεύει υπογραφές για να σταματήσει η σφαγή των.. Ισραηλινών, και τον Irwin Winkler (στην ιστορία και τη σκηνοθεσία) παραγωγό όλων των Rocky, είναι ουτοπικό να περιμένεις οτιδήποτε πέρα από σαπουνοπερικά δραματικές στιγμές που ξεχειλώνουν με άνεση, σα να μην υπήρχαν ποτέ, τα όρια του ρεζιλιού. Στη πραγματικότητα η ανικανότητα και των δύο να παρουσιάσουν οτιδήποτε ξεχωριστό χωρίς βοήθεια, και η τάση τους να χρυσομετριώνουν στη καλύτερη τους καλύτερους που κατακλέβουν, είναι αυτή που πάει τη ταινία άπατη και όχι η πολιτική της αντζέντα που, συγκριτικά, είναι συγκρατημένη. Με έμπνευση τουλάχιστο εξήντα χρόνων ιστοριών επιστροφής, από το The Best Years of Our Lives (1946) και δώθε, το μόνο που μένει τελικά από τη συγκεκριμένη προσπάθεια είναι το.. ασύγκριτο θράσος της να θέλει να συγκριθεί με τις πιο βραβευμένες, έχοντας ανοίξει τον οσκαρικό Δεκέμβρη στις αμερικάνικες πολιτείες και "παρασύρει" κάποιους να τη θεωρούν πιθανή υποψήφια νωρίτερα.

Αν μοιράζεσαι την αφέλεια του ήρωα που αναρωτιέται πότε θα του στήσουν άγαλμα οι Ιρακινοί, οι Σημαδεμένοι θα σε σημαδέψουν.

Μέρα πρεμιέρας σήμερα για το εξηκοστό, και σχετικά επετειακό κατά συνέπεια, φεστιβάλ των Κανών. Με το πρώτο αγγλόφωνο φιλμ του Wong Kar-Wai να σηματοδοτεί την διαβόητη πια τάση της φετινής διοργάνωσης να σνομπάρει τις γηραιές χώρες της γηραιάς ηπείρου, αλληθωρίζοντας δυτικά και ανατολικά.

Ο δημιουργός επιστρέφει στην Croisette μετά την περσινή προεδρία της επιτροπής που έδωσε τον Χρυσό Φοίνικα στον Ken Loach, βρίσκοντας εκεί που ήταν τον Stephen Frears να ηγείται μελών σα τον Orhan Pamuk και τη Sarah Polley, και όλους τους απέξω να περιμένουν ακόμα πιο πολιτικά φορτισμένες βραβεύσεις αφού το κλίμα τις ευνοεί. Έτσι η ασυνήθιστη για οποιοδήποτε φεστιβάλ τιμή, να κάνει πρεμιέρα με συμμετοχή του διαγωνιστικού του, πολύ πιθανά να είναι και η μεγαλύτερη που θα γίνει στο καλύτερο σκηνοθέτη της πεντηκοστής (i.e. προ δεκαετίας) διοργάνωσης. Για τα μεγάλα ονόματα που χρησιμοποίησε όπως συνηθίζει σα πρωταγωνιστές, τα πράγματα είναι ακόμα πιο θολά. Ο Tony Leung, που χρυσώθηκε για το In the Mood for Love (2000) δεν είναι, για πρώτη φορά, ούτε σε ένα καρέ του φιλμ. Και από τους φρέσκους η Natalie Portman δεν εμφανίζεται στο βίντεο, ούτε η Rachel Weisz που ένα φεγγάρι έγινε και ψευτο-αφίσα, ούτε και κανένας άλλος που συναντά, σύμφωνα με το σενάριο, η (και ηθοποιός πια) Norah Jones στο ταξίδι ψυχο-εσωτερικής ψυχο-αναζήτησης της στην Αμερική. Κανένας άλλος εκτός από τον Jude Law που κατασυνάντησαν και οι θαυμάστριές του από το αεροδρόμιο ακόμα χτες, αλλά θα είναι απίθανο να του ζητήσει αυτόγραφο και ο Frears.

Το τίζερ για τις Blueberry Nights απλώθηκε, ανήμερα του ξεδιπλώματος του κόκκινου χαλιού, σε όλες τις γαλλόφωνες σελίδες, και αν θες γαλλικούς υπότιτλους δες στο AlloCiné. Και αφού το μιλάς, δες και τη σχετική φεστιβαλική μπροσούρα του φιλμ.