Αν υπάρχει μόνο ένας Ευρωπαίος σκηνοθέτης, που κάνει πραγματικά ευρωπαϊκό σινεμά, τότε αυτός είναι ο Fatih Akin --γι’ αυτό, άλλωστε, τον αγαπούν τόσο, όλα τα μεγάλα ευρωπαϊκά φεστιβάλ. Απ’ το Λοκάρνο ξεκίνησε, διαγωνιζόμενος για τη Χρυσή Λεοπάρδαλη με την πρώτη ταινία του, το Kurz und Schmerzlos / Short Sharp Shock (1998), στο Βερολίνο συνέχισε για να κερδίσει την Χρυσή Άρκτο με τη δεύτερη, το εξαιρετικό Gegen die Wand / Head-On (2004), απ’ τις Κάνες πέρασε για να συμμετάσχει στην κριτική επιτροπή και να πρωτοπροβάλει το μουσικό ντοκιμαντέρ του, Crossing the Bridge (2005), εκεί ξαναγύρισε για να κερδίσει το βραβείο σεναρίου του Auf der Andern Seite / The Edge of Heaven (2007) και στη Βενετία ταξίδεψε για να διαγωνιστεί για το Χρυσό Λέοντα και να προσθέσει το ειδικό βραβείο της επιτροπής στη συλλογή του, με το Soul Kitchen (2009).

Μια ταινία που, γι’ αυτόν, αποτέλεσε ευκαιρία κι αφορμή να επιστρέψει στο ξεκίνημά του, και να φτιάξει κάτι, βγαλμένο βαθιά απ’ την ψυχή του: και πώς να μην είναι επιστροφή στις αρχές του, αφού η πορεία του συγκεκριμένου project μέτρησε σχεδόν δεκαετία απ’ την ώρα που το σκέφτηκε μέχρι να το υλοποιήσει. Βασισμένο στην ιδέα που είχε ο ίδιος ο Τουρκογερμανός σκηνοθέτης με τον κολλητό του απ’ το σχολείο, Ελληνογερμανό Αδάμ Μπουσδούκο, το σενάριο του Soul Kitchen, κουβαλάει επάνω του όλη την ιστορία της καριέρας του Akin. Ένα σενάριο που ξεκίνησε να γράφει πριν καν τελειώσει το Head-On (2004) και το οποίο έβαλε στην άκρη για να ακολουθήσει τη σοβαρή καριέρα που απαιτούσαν απ’ αυτόν οι διακρίσεις που δεν σταματούσαν να έρχονται. Ένα σενάριο όμως στο οποίο πάντα επέστρεφε, μαζί με τον Μπουσδούκο, κάθε φορά που ήθελε να ξεσκάσει και να χαλαρώσει απ’ τις βαθιά ανθρώπινες δραματικές ιστορίες που έφερνε μεγαλειωδώς στην οθόνη. Ορισμός του pet project, το Soul Kitchen ήταν η ταινία που ήθελε η καρδιά και η ψυχή του να πει, για να πάρει κι ο ίδιος μια ανάσα φρέσκου αέρα. Γι’ αυτό άλλωστε, προέκυψε να είναι ακριβώς αυτό και η ίδια η ταινία: μια ανάσα φρέσκου αέρα, γεμάτη καρδιά και τρελή, φωνακλάδικη, βαλκανική ψυχή.

Αν έχεις μια επαφή με Αγγλικά και τη χρήση της γλώσσας ανά δεκαετίες, καταλαβαίνεις ότι ο τίτλος της ταινίας προκαλεί μειδιάματα στα σύγχρονα αμερικάνικα ακροατήρια, αλλά αν έχεις και καμιά επαφή με τον τρομοχώρο επιπλέον, καταλαβαίνεις ότι οι Crazies (2010), το δεύτερο trailer των οποίων ξεφύτρωσε το σαββατοκύριακο στο Yahoo! Movies, είναι remake της ομώνυμης παραγωγής του George Romero από το '73, παραγωγής που ήταν επιπλέον κύρια έμπνευση και για το 28 Days Later... (2002) του Danny Boyle.

Για να δημιουργήσει τα δικά του τέρατα ο Boyle διασταύρωσε βέβαια στη δικιά του ταινία τα τρελά παιδιά του Romero με τους πιο γνωστούς απογόνους του παπού των ζόμπι, και κάτι τέτοιο επιχειρεί όπως βλέπεις και η επίσημη αναδιασκευή, που ξεφορτώνεται σα να μην υπήρξαν ποτέ τις εικονικές στολές βιολογικού πολέμου που καθόρισαν και τη γενικότερη εικόνα των Crazies (1973) στις επόμενες δεκαετίες. Σύμφωνα με το νέο σενάριο στο οποίο έχει βάλει το χεράκι του και ο υπεύθυνος για τα εικονικότερα τρομοριμέικ του νέου αιώνα (The Texas Chainsaw Massacre (2003), The Amityville Horror (2005)), Scott Kosar, η τοξίνη που αποτρελαίνει τους κατοίκους της κωμόπολης όπου διαδραματίζονται τα γεγονότα, μολύνει το νερό αυτή τη φορά (και όχι τον αέρα), και έχει και φανερά συμπτώματα.. ζομπιοποίησης από κάποιο σημείο και μετά. Πράγματα που βοηθάνε προφανώς το φιλμ να αποκτήσει και μια πιο ψυχολογική Stephen King-ική ατμόσφαιρα από τη μια, και μια πιο σύγχρονη ανθρωποφάγα από την άλλη, με σημαντικό.. ευτύχημα να φαίνεται και το όλο εγχείρημα λιγότερο φτηνό και υπερφιλόδοξο για τον προϋπολογισμό του απ' ότι αυτό του Romero, μιας και τα χρήματα (κάπου $10-15 εκατομμύρια) δεν έτρεχαν και πάλι από τίποτα κάνουλες. Στη πραγματικότητα, η στάμπα της Participant Media (πρώην Participant Productions) του Jeff Skoll στη παραγωγή, εγγυάται ότι τα χρήματα συνοδεύονταν από κοινωνικοπολιτικές ευαισθησίες, και μαζί με το όνομα του Romero στην εκτέλεση (της παραγωγής) σου ολοκληρώνουν μια σιγουριά προσπάθειας σεμνής, χαρισματικής και ψιλοασυμβίβαστης, σε βαθμό που αρχίζεις να τσιμπιέσαι ακόμα κι αν δεν έχεις συνδέσει τα χειρότερα με τον όρο "horror remake".

Στο γενικότερο πνεύμα, το δεύτερο τρέιλερ αφουγκράζεται όλες τις διαμαρτυρίες που διατυπώθηκαν διαδιχτυακά στα σχόλια κάτω από το πρώτο, η αρχή του παραπέμπει κατευθείαν στο ξεκίνημα του πρωτότυπου, η διάρκεια δε πιάνει να φτάσει μέχρι και το τέλος της ταινίας, ο τόνος είναι ο σωστός στη σκηνή στο πλυντήριο αυτοκινήτων (σκηνή ανθολογίας σύμφωνα με όλες τις, πολύ θετικές συνολικά, αναφορές από τα screenings), μέχρι και η καταχρησιμοποιημένη εκτέλεση του Mad World έμεινε εκτός για να ικανοποιηθούν όσοι αγανάκτησαν σα να είχαν τα σχετικά πνευματικά δικαιώματα. Τη σκηνοθεσία έχει ο γιος του Michael "Disney CEO για είκοσι χρόνια" Eisner που σαφώς γράφει καθαρότερα απ' ότι στη Sahara (2005) και θα τον βλέπεις και ταχτικότερα πλέον σύμφωνα με τα project που του 'χουν κολλήσει στο IMDb.

Μια χρονιά δυνατών ευρωπαϊκών ταινιών, γιόρτασε χθες βράδι η Ευρωπαϊκή Ακαδημία Κινηματογράφου, με την απονομή των βραβείων της στο γερμανικό Essen, κάτω απ’ τη στέγη του Lichtburgh, που κρατά απ’ το 1928 τον τίτλο του μεγαλύτερου κινηματοθεάτρου της Γερμανίας. Και το έκανε, επιβεβαιώνοντας την παντοκυριαρχία του Michael Haneke και του Das Weisse Band (2009) του, επί του έτερου τεράστιου διεκδικητή του τίτλου του φέτος, που δεν ήταν άλλος απ’ τον Jacques Audiard με τον Un Prophète (2009) του.

Οι δυο μεγάλοι δημιουργοί είχαν αναμετρηθεί πριν μερικούς μήνες στις Κάνες, όπως θα θυμάσαι, κάνοντας κόσμο να παραμιλά, κι ενώ τότε είχαν δει τα βραβεία της Croisette να μοιράζονται με τον πρώτο να παίρνει το Χρυσό Φοίνικα καλύτερης ταινίας και τον δεύτερο να παίρνει το Grand Prix της επιτροπής, η EFA είπε να καθαρίσει το κλίμα, δίνοντας τα βραβεία Ταινίας, Σκηνοθεσίας και Σεναρίου στον Haneke κι αφήνοντας για τον Προφήτη, μονάχα τη διάκριση της Ανδρικής Ερμηνείας, για τον.. προφήτη, Tahar Rahim. Για τη Γυναικεία Ερμηνεία της στο The Reader (2008), τιμήθηκε η Kate Winslet, για να μην νιώθει το Όσκαρ της μοναξιά. Το κοινό βράβευσε, αναμενόμενα, το και εμπράκτως αποδεδειγμένα αγαπημένο του Slumdog Millionaire (2008), ο συνήθως κατατονικός Alberto Iglesias κέρδισε το βραβείο μουσικής για τη δουλειά του στις Abrazos Rotos (2009) κι οι Ακαδημαϊκοί τίμησαν για το σύνολο του έργου τους τον Ken Loach και την Isabelle Huppert, ενώ καλωσόρισαν στους κόλπους τους τον Peter Strickland, με το βραβείο της Ευρωπαϊκής Ανακάλυψης για την Katalin Varga (2009) του.

Αυτομάτως πάντως, σβήνοντας τον υπόλοιπο συναγωνισμό, o Haneke πήρε και την ενίσχυσή του ως η στιβαρότερη παραγωγή της Γηραιάς Ηπείρου, μπας και συγκινηθεί κανένας απ’ τους επίτροπους της γηραιάς Ακαδημίας των Όσκαρ, και βάλει να τον δει, αντί να ψάχνει τι καινούρια εύπεπτη μπαναλιτέ με υπότιτλους κυκλοφορεί, να την ψηφίσει να φανεί πιονέρος σταυροφόρος. Όχι τόσο αυτομάτως, αλλά αρκούντως απογοητευτικά, χάρη στην παράδοξη πρεμούρα, τον απροβλημάτιστο ενθουσιασμό και τον υπερβάλλοντα ζήλο των Ελλήνων της EFA, σφαγιάστηκαν στη φετινή ψηφοφορία η Στρέλλα (2009) κι ο Κυνόδοντας (2009), οι ελληνικές παραγωγές που κατάφεραν μετά από σειρά ετών να εκπροσωπήσουν με φιλοδοξίες τη ντόπια κινηματογραφία στο εξωτερικό, πηγαίνοντας να κοντραριστούν με θηρία όπως το Slumdog Millionaire, το Fish Tank (2009) και το Låt den Rätte Komma In (2008) και χάνοντας όχι μονάχα μια θέση στην φετινή πεντάδα των υποψηφιοτήτων, αλλά και την ευκαιρία να εκμεταλλευτούν το όποιο αβαντάρισμα μπορεί να τους έδινε μια τέτοια συμμετοχή του χρόνου, που πιθανότατα θα πρέπει να πείσουν κι εκείνη την άλλη Ακαδημία που λέγαμε --η μία απ’ αυτές τουλάχιστον, αν και για να ’σαι σίγουρος, κάτσε να δούμε κι η δικιά μας νεότευκτη Ακαδημία τι θ’ αποφασίσει.

Πέρασε μια κόλαση μέχρι να γυριστεί, αλλά η δικαίωση ήρθε πολύ γρήγορα: ξεκινώντας απ’ το Πανόραμα του Βερολίνου, η Στρέλλα επιλέχθηκε να ταξιδέψει σε διάφορα φεστιβάλ ανά τον κόσμο, μέχρι να επιστρέψει στην Αθήνα, για την πιο θριαμβευτική προβολή που έχουν φιλοξενήσει οι Νύχτες Πρεμιέρας εδώ και πολλά χρόνια, σ’ ένα κατάμεστο Αττικόν, που σείστηκε απ’ τα ενθουσιώδη χειροκροτήματα όταν έπεσαν οι τίτλοι τέλους, όπως έγινε και μερικούς μήνες μετά στην Έλλη, στη δεύτερη προβολή της ταινίας στην πόλη που τη γέννησε, στα πλαίσια του Fog Films. Το δεύτερο, την ώρα που ο σκηνοθέτης της, απέκρουε απανωτές κρίσεις πανικού, προετοιμάζοντας τη μεγάλη έξοδο της ταινίας στη Γαλλία, με την υποστήριξη της Film Distribution στις παγκόσμιες πωλήσεις, της Memento στη διανομή, της Liberation στη χορηγία επικοινωνίας, και όλης της γαλλικής κριτικής στο σπρώξιμο του κοινού ως τα ταμεία.

Κι ο κόσμος πηγαίνει, κάνοντας τη Στρέλλα επιτυχία για όλους αυτούς που επέλεξαν να τη στηρίξουν, κι όλα αυτά για μια ταινία που πάλεψε με νύχια και με δόντια, όχι μονάχα για να στηθεί, αλλά ακόμα και για να συλληφθεί. Πέντε χρόνια πίσω, ο Πάνος Χ Κούτρας είχε τελειώσει με την Αληθινή Ζωή (2004) κι είχε ξεκινήσει να δουλεύει μερικές ιδέες για ένα σενάριο σπονδυλωτής ταινίας με τρεις μικρές ιστορίες. Η Στρέλλα, ήταν μια απ’ αυτές τις τρεις, κι αυτή που τον φώναζε περισσότερο απ’ τις άλλες, κάθε πρωί που καθόταν να τις δουλέψει. Η ιστορία της νεαρής τραβεστί με την τρέλα για τη ζωή και τον φρέσκο απ’ τον Κορυδαλλό επαρχιώτη που την ερωτεύεται ξεκινώντας μια ιστορία αγάπης σαιξπηρικού επιπέδου και καταλήγοντας σε διαστάσεις αρχαίας τραγωδίας, ήταν ίσως η πιο στοιχειωτική απ’ αυτές που είχε απλώσει στο χαρτί, κι ίσως να καταβρόχθιζε τις άλλες δυο κι από μόνη της, χωρίς εκείνη τη συζήτηση που είχε ο δημιουργός τους, μ’ έναν φίλο που του θύμισε ότι τα σπονδυλωτά είναι ο πιο σίγουρος δρόμος για την κινηματογραφική αποτυχία. Τα υπόλοιπα, όπως λένε, είναι παρελθόν κι ένα κυνήγι ανεμόμυλων, όπως θα το ’λεγε κι ο ίδιος, που έφερε τον Πάνο Χ. Κούτρα στην άκρη του ουράνιου τόξου, να ψάχνει ετερόκλητους, αλλόκοτους, περιθωριακούς ανθρώπους, να φτιάξει απ’ αυτούς κι απ’ την ανάγκη του ενός για τον άλλο, μια ιδιότυπη, αντισυμβατική, αγαπημένη οικογένεια, στην αχλή και τη θέρμη των Χριστουγεννιάτικων φώτων και του ερχομού ενός νέου έτους, γεμάτου υποσχέσεις για κάτι καλύτερο απ’ τα περασμένα. Εκεί που θα σε περιμένει κι εσένα απ’ την Πέμπτη, που βγαίνει στις αίθουσες μια απ’ τις καλύτερες ταινίες της χρονιάς. Ελληνικής υπηκοότητας και μη.

Ο Michael Moore αρνείται να μείνει σε μια χώρα σα την Αμερική. Και δε φεύγει.Πιο πρόσφατο και πιθανά τελευταίο ντοκιμαντέρ του Michael Moore, το Capitalism: A Love Story (2009) επιχειρεί να συνθέσει και τη πιο αδρή εικόνα από όλα τα προηγούμενά του, ενσωματώνοντάς τα κατά κάποιο τρόπο, σε μια τεράστια υπερσυμπυκνωμένη αμερικανοφρένεια, μια αποκάλυψη και γελοιοποίηση τόσο της προπαγάνδας του αμερικάνικου συστήματος όσο και των αποτελεσμάτων του που γίνανε οφθαλμοφανέστερα στη περσινή κατάρρευση της Wall Street.

Καίριο σημείο στην αντιμετώπιση που επιφυλάσσει στον καπιταλισμό ο Moore είναι η αναφορά σε ένα memo της Citibank όπου οι αμερικάνοι προνομιούχοι αυτοπροσδιορίζονται λίγο πολύ (με πιο οικονομικούς όρους) σα πλουτοκράτες σε πλουτοκρατία, με υπηκόους τη συντριπτική πλειοψηφία που δεν αντιδρά όσο ελπίζει να γίνει μέρος της ελίτ. Αυτή την ελπίδα των πολλών, που για αρκετούς έπεσε μαζί με το χρηματιστήριο, θέλει να ξαποστείλει οριστικά και για όσους περισσότερους μπορεί ο Καπιταλισμός, τονίζοντας με όλους τους δυνατούς τρόπους (ακόμα φυσικά και με ιερωμένους) ότι η πλεονεξία δεν είναι μόνο ανήθικη αλλά και ακόρεστη, ότι οι φτωχοί γίνονται μόνο φτωχότεροι όσο περιμένουν την ευκαιρία να.. πλουτονομηθούν στις πλουτονομίες και παραδίνουν παράλληλα κάθε δημοκρατική πολιτική ή κοινωνική κατάκτηση. Με τη γνωστή του μεθοδική τεκμηρίωση σε στρώματα, ο Moore πιάνει το θέμα μακροσκοπικά με απανωτούς δείκτες ευημερίας των λίγων και έμφαση στην αποχαλίνωση κατά τις θητείες του Reagan, και φτάνει να ανθολογεί ενδεικτικά συγκεκριμένες περιπτώσεις όπως τη μείωση των μισθών αρκετών πιλότων μέχρι να πουλάνε και το αίμα τους για να ζήσουν, δίνοντας και υποδείγματα αντίστασης, από συνοικιακή αλληλεγγύη μέχρι εκλογή του Obama (με μια έμμεση παραδοχή πως ούτε κι αυτός μπορούσε να γίνει.. συστηματοφάγος). Όλο το κατατεκμηριωμένο, καταναγνωρισμένο και καταδικαιωμένο στιλ του δημιουργού του δεν αρκεί όμως για να καλύψει το εύρος του στόχου του ντοκιμαντέρ, που γίνεται αναγκαστικά τραγούδι διαμαρτυρίας, χρησιμοποιώντας προσωπικές αφηγήσεις και εξομολογήσεις του σκηνοθέτη, με πρώτη αυτή του τίτλου (που δεν είναι ακριβώς ειρωνικός). Την επωδό αυτού του τραγουδιού ο Moore τη σφυράει δυνατότερα στο τέλος του, σε μια υπενθύμιση του συμπληρωματικού χάρτη δικαιωμάτων διαβίωσης που είχε προτείνει ο Roosevelt λίγο πριν πεθάνει (κομπλέ η υπενθύμιση, με ανακάλυψη του κινηματογραφικού υλικού που είχε "χαθεί"), σε μια εξίσωση της θρησκοληπτικά καπιταλιστικότερης χώρας του πλανήτη με πνιγμένη δημοκρατία (κομπλέ και η εξίσωση, με εικόνες.. τυφώνα Katrina) που χρειάζεται κάτι σε λατινοαμερικάνικο κρατικοσοσιαλισμό για να αναπνεύσει. Και τη τραγουδιστή σύνοψη και το σύνολο του 20χρονου πια έργου του Moore μπορείς εύκολα βέβαια να τα δεις υπεροπτικά, όπως και το Χρονικό του Χρόνου σαν αυθαίρετη υπεραπλουστευμένη σύνθεση αποκομμάτων εφημερίδων από ακοινώνητο σακάτη.

Βρετανός υπουργός ανοίγει το στόμα του, πετάγονται κάτι λέξεις που δε μπορεί να ξαναβάλει μέσα με το πόδι του, και όσο μασάει τη σόλα του τόσο αυτή απλώνεται μέχρι τους διαδρόμους του State Department και όπου παραπέρα συζητιέται η πιθανότητα εισβολής στο Ιράκ.Το μόνο που μπορεί να σε συγκρατήσει από το να βάλεις το In the Loop (2009) σε κατηγορία κλασικότητας επιπέδου Monty Python and the Holy Grail (1975) είναι μια τεχνική και ουσιαστική σκιά από And Now For Something Completely Different (1971), της πρώτης κινηματογραφικής απόπειρας των Python με επιλεγμένα σκετσάκια από τη τηλεοπτική τους δουλειά. Η δημιουργική ομάδα πίσω από τη σειρά του BBC The Thick of It, ταξιδεύει αρκετούς από τους χαρακτήρες της στην Αμερική, με σαφώς μεγαλύτερο προϋπολογισμό και θεματικό στόχο, αλλά χωρίς να αισθάνεται καμία πίεση και χωρίς να βρίσκει κανένα λόγο να πολυ-αλλάξει ούτε το brainstorming της ούτε την αντι-West Wing αισθητική της, οπότε θα πρέπει να περιμένεις και την όποια συνέχεια για να ξεκαθαρίσει η θέση της (ομάδας) στη κινηματογραφική ιστορία. Προς το παρόν μπορείς να πεις με σιγουριά ότι τους χαρακτήρες της τους έκανε κινηματογραφικά icons, μέσα από μια πολιτική σάτιρα τόσο καλή που πονάς και τόσο ακατάπαυστη που κάνει κατηγορηματικά σαλιγκαροκίνητη κάθε αντίστοιχη αμερικάνικη, ακόμα και επιπέδου Wag the Dog (1997). Η ομάδα του Armando Iannucci επικεντρώνεται λίγο πιο πίσω από τη πρώτη γραμμή της πολιτικής ηγεσίας, εκεί όπου βουλευτές με περικεφαλαία και σύμβουλες από το πουθενά μπλέκουν κυριολεκτικά τα μπούτια τους και τις γραμμές επικοινωνίας τους αποφεύγοντας σα γκρεμό το ύψος των περιστάσεων ή πηλαλώντας γύρω από κρυφές ατζέντες, και ακόμα και όταν δε προφταίνεις να παρακολουθήσεις το κατασπάραγμα όλων τους από τους διαλόγους ψοφάς μέχρι δακρύων και μόνο στο πρώτο επίπεδο, αυτό της εφευρετικότητας στα βρισίδια. Σκηνοθετικά, ο Iannucci όχι μόνο κρατάει ζογκλερικά στον αέρα μια ντουζίνα πρωταγωνιστές και τον ρυθμό όταν φεύγουν οι δικοί σου αγαπημένοι από το προσκήνιο, αλλά προσέχει ακόμα και τις ερμηνείες και τους αυτοσχεδιασμούς δεύτερων και κομπάρσων, διατηρώντας αιχμηρή κάθε λεπτομέρεια ενός στην ουσία θανατερού πολιτικού θρίλερ που ντύθηκε ηφαίστειο από βιτριόλι.

Το 1961, μαθήτρια στο Twickenham που γυρίζει σπίτι στη βροχή κουβαλώντας το τσέλο της, προσεγγίζεται από ενήλικο σε κόκκινη Bristol 405 που.. προσφέρεται να βοηθήσει (στη προστασία του τσέλου φυσικά).Αν ήσουνα μεσαίας τάξης 16χρονη στο δυτικό Λονδίνο του '60, δε κινδύνευες να μείνεις έγκυος στο πίσω κάθισμα Mini Cooper τριαντάρη αλλά να σε ταξιδεύει αυτός στα Παρίσια και να χάσεις τις σπουδές σου στην Οξφόρδη, σύμφωνα με τη δεύτερη και πιο υπόγεια μαυροχιουμοριστική αγγλική ταινία της Lone Scherfig μετά το Wilbur Wants to Kill Himself (2002). Από την αφίσα ακόμα καταλαβαίνεις ότι, κάτι σα παρωδία kitchen sink δράματος, το An Education (2009) δανείζεται στιλιστικά από βελουδένιο ρομάντζο της Audrey Hepburn χωρίς καπελαδούρα, προσπαθώντας να προσεγγίσει τον.. γυναικείο ρεαλισμό με το να αμβλύνει και να αμβλύνει και να αμβλύνει μια ιστορία η οποία δεν ήταν εξαρχής και ακριβώς ωμή πραγματικότητα, σύμφωνα με τις θολές αναμνήσεις της Lynn Barber στο Granta για το πως έγιναν ταινία οι ακόμα θολότερες αναμνήσεις της που δημοσιεύτηκαν το 2003 στο Granta. Αυτό το γυναικείο της σκοπιάς το εκμεταλλεύεται, στο πρώτο του ουσιαστικά σενάριο, ο Nick Hornby για να αγνοήσει λίγο πολύ τη δημιουργία χαρακτήρων, χτίζοντας ας πούμε το προφίλ της ηρωίδας του ακριβώς όπως το χτίζει και η κάθε ανήλικη στο MySpace, με name-dropping στα likes και ελάχιστες αποδείξεις, έστω τύπου κοινωνικού περίγυρου, κάποιας συμμετοχής, κάποιας ένταξης οπουδήποτε. Τον χρόνο που έχει, σε ένα τύπο γραφής πιο αμείλικτο από τον μυθιστορηματικό, ο Hornby τον ξοδεύει στην αναμενόμενα (γι' αυτόν) άψογη (για το είδος της) δραματική έμφαση, στους προάγγελους κατάληξης της ιστορίας, όμως η Scherfig προτιμάει να τους αμβλύνει κι αυτούς, σκηνοθετώντας με τον ίδιο απαλό συναρπαστικό τόνο τις όποιες φραστικές και πρακτικές απειλές για ανατροπή του ειδυλλιακού σκηνικού, μέχρι την καθόλα (i.e. ξεκινώντας από την ιστορία που αφηγήθηκε η Barber και φτάνοντας μέχρι την κινηματογραφική εποπτεία της) τεχνητή κλιμάκωση των τελευταίων στιγμών.

Τολμηρό στη κάπως μεταμοντέρνα και κάπως αναχρονιστική προσέγγισή του στην ενηλικίωση σε μια εποχή που το χάσμα των γενεών γίνονταν ουσιαστικά χάσμα, το Education κάνει λοιπόν στα περισσότερα σημεία συνειδητά συμβιβασμούς αλλού ειρωνικούς (προς τη γυναικεία.. δημιουργική φαντασία, για παράδειγμα) και αλλού συμπαθητικούς (όπως στην άρνησή του να παρουσιάσει από κοριτσίστικο τερατοδημιουργικό πρίσμα την απλή μεσοαστικότητα των γονιών), ασφυκτιά γενικά από ταλέντο (και ειδικά από αυτό της Carey Mulligan που από την αρχή της χρονιάς έχει γίνει πια περίπου κλασικό), αλλά δύσκολα μπορείς να πεις ότι ξεπερνάει και την αίσθηση ξαναζεσταμένου ά-στοχου άγχους για να εξετάσει με τα δεδομένα του σημερινού βολεμένου κοινού όσα χρονίζοντα ερωτήματα υπονοεί ο τίτλος του.