Δέχομαι ότι ο Ζάππας έχει ολίγον περίεργο καλλιτεχνικό όραμα. Δέχομαι ότι υπάρχει και κόσμος που εκτιμάει το όραμά του, όπως αυτοί στο πανεπιστήμιο του Μόντρεαλ που μόλις είδαν την ταινία στο ομώνυμο Φεστιβάλ αποφάσισαν να την βάλουν στο πρόγραμμα της διδασκόμενης ύλης γι’ αυτή τη χρονιά. Εγώ πάντως δε συμμερίζομαι τη γνώμη τους.
Επικροτώ, αρχικά, το προσωπικό ύφος, την τόλμη και τον πειραματισμό. Απορρίπτω όλα τα υπόλοιπα, όχι για κανέναν άλλο λόγο, αλλά μόνο γιατί το μη στιβαρό αποτέλεσμα δε δικαιολογεί τις επιλογές. Αφαιρετικός και συμβολικός λόγος και εικόνα, μέχρι που καταντάει κουραστικό και συχνά αστείο. Παίξιμο που θυμίζει Θέατρο Νο --για να κάνει μια κίνηση ο ηθοποιός του παίρνει κανα τεταρτάκι τουλάχιστον-- φωτισμοί κιτς και φτηνά και εύκολα σκηνικά και κοστούμια. Παραγωγή που στήθηκε μέσα σε ένα σπίτι, και μάλιστα σπίτι με κακή διακόσμηση, με εκκωφαντικό κατά στιγμές ήχο και ξαφνικό τέλος. Μην περιμένεις βέβαια ίχνος πορνό --είπαμε, ο τίτλος είναι συμβολικός ή, όπως θα σκεφτόταν κάποιος κακόπιστος, συμβολικά προκλητικός. Ένας παλιός πορνοπαραγωγός αποφασίζει να κάνει ένα θριαμβευτικό comeback. Σε μια σκηνή α-λα μυστικός δείπνος, οι παλαίμαχοι συνεργάτες συζητούν το σενάριο και τα υπόλοιπα, μέχρι που πέφτει η ιδέα να πρωταγωνιστήσει η κόρη του παραγωγού, που τόσα χρόνια τρώει από τα έτοιμα χωρίς να προσφέρει, για να διασφαλιστεί η επιτυχία του εγχειρήματος. Δεν το δέχεται τελικά, αλλά δυστυχώς αργεί πολύ.

Η ταινία διανθίζεται με παράξενες σεκάνς, όπως έναν μονόλογο που έχει κάτι από Μήδεια, μια σκηνή με τον πατέρα να έχει ένα πελώριο σολωμό αγκαλιά και άλλες που όλοι φοράνε διάφορα κιλίμια ή φλοκάτες ή τούλι με φωτάκια ως προχωρημένη ενδυματολογική πρόταση. Να μην ακούγομαι αποκαρδιωτική, πηγαίνετε να το δείτε for the sake of it. Στη χώρα μας που είναι όπως και να 'χει λιγάκι πίσω, αυτό θεωρείται avant-garde.


*Προβάλλεται στις 00:30 στη "Τόνια Μαρκετάκη" σε ειδική προβολή μετά τη λήξη του DigitalWave αφιερώματος του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Στις αίθουσες θα βγει σε περιορισμένη διανομή, στις 7 Δεκέμβρη.

Από τις ταινίες μπορείς να πάρεις πολλά μαθήματα. Για παράδειγμα ο verbal από τότε που είδε το Psycho (1960) σταμάτησε να πλένεται και κατά τα λεγόμενά του "αυτή η επιλογή με κράτησε ζωντανό μέχρι σήμερα". Παρόμοια μαθήματα ζωής αποκομίσαμε από το The Hitcher, περήφανο και εκπληκτικό b-movie του 1986. Μας έμαθε να μην σταματάμε στο δρόμο για κανένα ωτοστοπίστα, να αποφεύγουμε τις τηγανιτές πατάτες στα fast food, και ότι αν υπάρχει ένας ηθοποιός που μπορεί να βάλει άνετα υποψηφιότητα για τον τίτλο του βασιλιά των μπιμουβάδων αυτός είναι ο Rutger Hauer.

Σχεδόν είκοσι χρόνια μετά, το διαβολικό χέρι του Michael Βay αποφασίζει να αναστήσει άλλο ένα κλασσικό τρόμου με την συνταγή του The Texas Chainsaw Massacre: γυναικεία φιγούρα για πρωταγωνίστρια (Sophia Bush) και σκηνοθετικά τρικ για να θαμπώσουν το κοινό. Το trailer που κυκλοφόρησε για τον νέο Hitcher, με εισαγωγή από την συμπαθέστατη (και βραχνότατη) Sophia, τα χαλάει λίγο από την αρχή, αφού ο άτυχος καλός Σαμαρείτης δεν είναι πλέον ένας αλλά ζευγαράκι που αποφασίζει την λάθος στιγμή να κάνει την καλή πράξη της ημέρας. "It was pouring rain, and he just needed a lift" ακούγεται να λέει στην αστυνομία η συμπαθέστατη, πριν βομβαρδιστούμε από ένα μοντάζ δράσης, με γρήγορα cuts και σκηνές που παραπέμπουν στο original (έρημος, απομονωμένα βενζινάδικα, εγκαταλελειμμένα αυτοκίνητα). Ευτυχώς, ανάμεσα στις κραυγές και την απελπισία του ζεύγους εμφανίζεται και ο μοναδικός παράγοντας που ίσως ανυψώσει το φιλμ σε κάτι παραπάνω από νέο House of Wax (2005), ο Sean Bean. Ο αγαπητός Sean, που φαίνεται ότι τις προτάσεις για ρόλους που προβλέπουν καλούς χαρακτήρες τις στέλνει κατευθείαν στα σκουπίδια, μοιάζει να έχει τον κατάλληλο χώρο για να επιδείξει τις δυνατότητές του: έναν εικονικό ρόλο κακού που δεσπόζει στην ταινία και την απουσία από το καστ κάποιου που να πλησιάζει έστω και ελάχιστα τις υποκριτικές ικανότητές του. Το θέμα είναι αν ο σκηνοθέτης Dave Meyers θα του επιτρέψει να παίξει τον hitcher όπως ο Hauer (σαν ένα σχεδόν υπερφυσικό ανισόρροπο πλάσμα, ένα terminator των δρόμων) ή αν θα του ζητήσει να επαναλάβει την ερμηνεία Bond villain από το GoldenEye (1995). To "I want you to say four little words: I want to die" μας προϊδεάζει για το δεύτερο.

Αγχωμένη για την πρώτη επαφή της ταινίας Ώρες Κοινής Ησυχίας με το αγαπημένο της κοινό, έφτασε σήμερα στη Θεσσαλονίκη η Κατερίνα Ευαγγελάκου. Αν και ο συναγωνισμός για τα βραβεία είναι σκληρός, με το Eduart να ψιθυρίζεται αρκετά, αυτή δε χάνει το κέφι της. Και γιατί άλλωστε; Έχει να παρουσιάσει μια απ’ τις πιο απολαυστικές, ολοκληρωμένες δουλειές της φετινής ελληνικής παραγωγής. Κι αυτό από μόνο του, με τις ταινίες που κυκλοφορούν εδώ στις αίθουσες, είναι μεγάλη κατάκτηση.

Ένα οποιοδήποτε βράδυ, σε μια οποιαδήποτε γειτονιά της Αθήνας, οι ιστορίες άσχετων ανθρώπων μεταξύ τους, αποκτούν τον συνδετικό κρίκο ενός ξεχασμένου αυτοκινήτου και του ανήσυχου συναγερμού του, που λειτουργεί σαν καταλύτης στην κoρύφωση της καθημερινής τους παράνοιας.
Με μια από τις πιο γλυκές ταινίες της φετινής παραγωγής, κάνει την επιστροφή της φέτος η Κατερίνα Ευαγγελάκου, μετά το εντυπωσιακό και πολυβραβευμένο της Θα το Μετανιώσεις (2002). Με σκαμπρόζικο χιούμορ και αληθινή ευαισθησία, η Ευαγγελάκου κι ο Παναγιωτόπουλος δένουν στο σενάριο τις άλλοτε ξεκαρδιστικές κι άλλοτε συγκινητικές ιστορίες τους με αξιοζήλευτη άνεση που προδίδει εξαιρετική καθαρότητα βλέμματος, κάτι σπάνιο για τα ελληνικά σενάρια στις δύσκολες μέρες μας.

Κι ύστερα, η Ευαγγελάκου το φιλμάρει με αναζωογονητική οικονομία και ακρίβεια, διευθύνοντας ένα πολυπληθές και πολυσυλλεκτικό cast, το οποίο με τη σειρά του αναδεικνύει με πολύ καλές ερμηνείες απ’ τον πρώτο ως τον τελευταίο, τους μαγευτικούς χαρακτήρες, κι απογειώνει την ταινία. Ξεχωρίζουν η Αλεξία Καλτσίκη --χάρη και στο αβαντάζ της πρότερης εντίμου έκθεσης-- κι ο Ερρίκος Λίτσης, ο Paul Giamatti της Ελλάδος, που με τρεις ταινίες φέτος, φαίνεται να έχει τη χρονιά του. Την παράσταση κλέβει όμως η Βάσω Καβαλιεράτου, που ισορροπεί με άνεση στον αβανταδόρικο, αλλά κι επικίνδυνο ρόλο της χαζογκόμενας της γειτονιάς. Με ένα νορμάλ στόρι, καλοδουλεμένο κι αναπτυγμένο --αν και κάπως βιαστικά μαζεμένο στο τέλος-- και την Ιωάννα Σπηλιωπούλου με μονταζιέρα που αντιλαμβάνεται τι θα πει μοντέρνος ρυθμός, μην παραξενευτείς αν ακούσεις τον τίτλο της ταινίας αρκετές φορές στα Κρατικά Βραβεία τη Δευτέρα, και τον δεις στα ύψη του box office όταν βγει στις αίθουσες. Αυτό το τελευταίο βέβαια, είναι και στο χέρι σου, ε;

*η ταινία προβάλλεται στις 22.00 στο Ολύμπιον, για το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης

Όλο και συχνότερα εμφανίζονται τελευταία τα βυζιά της Salma Hayek, στα πλαίσια της προώθησης της Ugly Betty που παίζει στο ABC από τα τέλη του Σεπτέμβρη. Η σειρά είναι βασισμένη σε μια αντίστοιχη κολομβιανή ιστορία μιας (το μάντεψες) άσχημης που τη λένε Μπέτι και, πέρα από την εμφάνιση και την άνεση, έχει ιδιαίτερα πολλά κοινά σημεία με την πλοκή του Διαόλου με τα Πράντα (2006). Πρωταγωνιστεί η America Ferrera που την είχαν πάρει για να μη χωράει στα παντελόνια της και στο Real Women Have Curves (2002) και στη The Sisterhood of the Traveling Pants (2005). Τα βυζιά της Σάλμα κάνουν τη παραγωγή, και εμφανίζονται ενίοτε στη μικρή (γι αυτά) οθόνη.

Ο Nuri-Bilge Ceylan, ύστερα από το Uzak / Μακριά (2002), επανέρχεται με μια πολύ προσωπική ιστορία. Ο ίδιος και η συμβία του θα κρατούν τους βασικούς ρόλους σε μια ταινία για την εναλλαγή συναισθημάτων κατά τον ίδιο τρόπο που εναλλάσσονται οι εποχές.
Αρχίζουμε με το καλοκαίρι. Ο λαμπερός ήλιος, η καυτή άμμος και η θάλασσα δε βοηθούν και πολύ τη σχέση των πρωταγωνιστών, που αποφασίζουν να ακολουθήσουν ξεχωριστή πορεία. Το φθινόπωρο βρίσκει τον Ceylan να αναζητάει ζεστασιά σε μια παλιά του κατάκτηση, και το χειμώνα δεν αντέχει την παγερή ησυχία της μοναξιάς και ταξιδεύει στα βάθη της Τουρκίας να αντιμετωπίσει χιονοθύελλες και να ξαναβρεί την αγαπημένη του, που είχε ξαποστείλει το καλοκαίρι. Ο κύκλος της φύσης επηρεάζει και τα συναισθήματά μας, υποθέτω ότι θέλει να μας πει ο πρωταγωνιστής-σκηνοθέτης. Ή καλύτερα, όπως η φύση παίζει με τις θερμοκρασίες, έτσι αυτός παίζει με την ανάγκη για παρέα και με τις εκάστοτε ερωμένες του. Φροντισμένη σκηνοθεσία, περικαλλής φωτογραφία και ευειδείς ηθοποιοί θέλουν να στηρίξουν μια μελέτη της αντρικής ψυχής και των σχέσεων—αγάπης, ανάγκης, συνήθειας. Όχι άσχημος τρόπος να περάσει κανείς την ώρα του, η ταινία πάντως σίγουρα δεν έχει το βάθος που αναμένεται για το θέμα που καταπιάνεται.


*Προβάλλεται στις 20:00 στη "Σταύρος Τορνές" σε τιμητική για τον σκηνοθέτη εκδήλωση του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης

Δεν ξέρω αν ήταν η estelle, που τη συνάντησε στο Λονδίνο, ή το επιτελείο του φεστιβάλ που την κατάφεραν να έρθει μέχρι τη Θεσσαλονίκη, αλλά η παρουσία της βραβευμένης στην Εβδομάδα Κριτικής των Κανών σκηνοθέτιδας, είναι σίγουρα μια σημαντική επιτυχία για τη διοργάνωση. Άσε που είναι κι απ' τις πιο θελκτικές παρουσίες του λιμανιού.

Η Julia Loktev, που με το Day Night Day Night έχει να περηφανεύεται μάλλον το καλύτερο φιξιόν ντεμπούτο της χρονιάς, είχε ακυρώσει όλες τις φεστιβαλικές εμφανίσεις της απ’ τον Οκτώβρη και μετά, γιατί είχε βαρεθεί να τη ρωτάνε για το θέμα της ταινίας της και πόσο επικίνδυνο είναι. Παρ’ όλ' αυτά, το φεστιβάλ την κατέβασε μέχρι το Θερμαϊκό, για να τη ρωτήσουν οι Μάσες για το θέμα της ταινίας της και πόσο επικίνδυνο είναι. Αλλά όταν άρχισε να τσαμπουκαλεύεται παρακείμενους μηχανόβιους που μας φτιάχναν κεφάλι με την εξάτμιση, η αλήθεια είναι πως σκιάχτηκα λίγο, κι άλλαξα ερωτηματολόγιο.