Μ' ένα βαρέλι λεφτά στη χώρα του, το Μέγα Βραβείο της Επιτροπής στο Φεστιβάλ των Κανών, μια πολιτική εναντίωση που μαζεύτηκε γρήγορα και τη διαβόητη ιστορία του Roberto Saviano, στο βιβλίου του οποίου βασίστηκε κι ο οποίος βρίσκεται υπό αστυνομική προστασία φοβούμενος για τη ζωή του μ' αυτά που αποκάλυψε για την ναπολιτάνικη Camorra, ο Matteo Garrone αδειάζει και ξαναγεμίζει συχνά τις βαλίτσες του αυτήν την εποχή, συνοδεύοντας την κινηματογραφική του Gomorra (2008) σε φεστιβάλ ανά την υφήλιο, χαίροντας απ' τη μια της υποδοχής που αρμόζει σε κάθε σημαντικό κινηματογραφικό έργο, κι απ' την άλλη του ενδιαφέροντος του κοινού για σκανδαλιστικές γαργαλιστικές λεπτομέρειες, όπως το γεγονός ότι η ταινία του αποτέλεσε αφορμή να συλληφθούν δύο ακόμη αξιωματούχοι της οργάνωσης που αναγνωρίστηκαν ως πρωταγωνιστές στην οθόνη, ότι ο τίτλος εργασίας του ήταν Six Short Stories απ' τις οποίες έμειναν οι πέντε, με την έκτη που ο Garrone μετανιώνει που έκοψε, να είναι αυτή για συμβόλαιο εκτέλεσης παπά που απέφευγαν να εκτελέσουν όλοι οι εκτελεστές της οργάνωσης για λόγους κάρμα, ή το ότι μέλη της οργάνωσης που είχαν ρόλους στην ταινία, αρνούνταν συστηματικά να παίξουν σε σκηνές που σκοτώνονταν, για να μην ξεφτιλιστούν στους φίλους τους. Στάση έκανε και στην Αθήνα, για την sold out προβολή της ταινίας απόψε στις Νύχτες Πρεμιέρας, όπου και θα παραστεί, πριν συνεχίσει μια διαδρομή με ελπίδες να ολοκληρωθεί στα Όσκαρ, αφού όπως μου συμπλήρωσε κι ο ίδιος στην συνέντευξη τύπου, με το σουξέ που κουβαλάει, δεν τους πολυπαίρνει στη χώρα του να μην τον προτείνουν, κι αν θέλουν να τον εκδικηθούν που έκανε (ξανά) διάσημη τη διαφθορά της χώρας, πιθανότατα θα αρκεστούν στο να προσπαθήσουν να τον εμποδίσουν να το ξανακάνει στην επόμενη ταινία του.

Έχοντας βρει διανομή από τις 24 Ιουλίου για περιορισμένο αμερικάνικο άνοιγμα στις 24 Οκτωβρίου, με ντεμπούτο σκηνών στο Βερολίνο, παγκόσμια πρεμιέρα στις Κάνες και βορειοαμερικάνικη στο Τορόντο, και αρκετά κοψίματα ενδιάμεσα στην αρχική 4ωρη διάρκειά της, η πρώτη σκηνοθετική δουλειά του Charlie Kaufman απέκτησε και trailer, από χτες στο Yahoo! Movies, ελαφρά εκτός σειράς, όπως θα περίμενες.

Ο σεναριογράφος που σημαδεύει περισσότερο από τους σκηνοθέτες τους τις ταινίες του (αποτελώντας μόνος του συνέχεια του σχετικού κινήματος των 70s) και το Wired θεωρεί καλό να εξηγήσει αναλυτικά μέχρι και το σχεδιασμό του αφιερώματος στη σκέψη του, ήταν φυσιολογικά πάντα ύποπτος για παραπάνω από φελινικά οργιαστικές συνθέσεις σκηνών αν τον άφηνες ανεξέλεγκτο. Και όπως λένε οι φυσιολογικά πολλές μέχρι τώρα αντιδράσεις, και διακρίνεις και μόνος σου στις πολυεπίπεδες και αυτοαναφορικές απανωτές ατάκες του προπομπού, δεν απογοήτευσε. Δύσκολα διακρίνεις πόσο πραγματικά σκοτεινό και θλιμμένο είναι το φιλμ, η άποψη του Kaufman για το πως θα ήταν ένα horror movie, όσο σταδιακά βουτάει στην αγωνία και την έκσταση ενός δημιουργικού μυαλού. Εύκολα πλέον όμως μπορείς να πεις ότι την παραγωγή αγαπάνε όσοι την κατανοούν, δεν την πολυσχολιάζουν όσοι σέβονται τον δημιουργό της αλλά χάσανε το δρόμο μετά το (κατά γενική ομολογία) πιο προσβάσιμο πρώτο τρίτο και, ευτυχώς, μέχρι σήμερα, την αποφεύγει το ψευτο-hip πλήθος.

Σε ένα κοντινό, σχεδόν ανθρώπινο μέλλον, ένα ρομπότ - σκουπιδιάρης ανακαλύπτει το νόημα της αγάπης, τη σημασία της φωτοσύνθεσης και μερικούς ακόμη λόγους για να επιστρέψουν οι γήινοι στην πατρίδα τους.Νοσταλγικότητα και κυνισμός παντρεύονται ιδανικά με το που θα δεις τα opening credits του WALL•E (2008). Από το βλέμμα στους ουρανούς, το όραμα της αισιοδοξίας για το αύριο και τη γλυκερή μελωδία του Put On Your Sunday Clothes, προσγειωνόμαστε απότομα στα 2815 και έναν πλανήτη Γη ερειπωμένο, τον οποίο συνοδεύει ηχητικά μια βεβαρημένα απαισιόδοξη σύνθεση του Thomas Newman. Οι συστάσεις της πλοκής γίνονται άμεσα προφανείς στους ενήλικες θεατές. Ένα μονοπωλιακό τραστ, που κάποτε έφτασε να κυβερνά την Αμερική κυριολεκτικά, μετέτρεψε μαζί με τους αδηφάγους πολίτες αυτού του κόσμου κάθε έκταση σε μια γιγάντια χωματερή, αφανίζοντας ολοκληρωτικά οτιδήποτε έχει να κάνει με τη φύση. Μια διαστημική κιβωτός του... ανθρώπινου είδους αποδρά προς το συμπαντικό άγνωστο, με την ελπίδα της επιστροφής μονάχα όταν θα υπάρξουν ενδείξεις πως η μάνα Γη μπορεί να "γονιμοποιήσει" και πάλι. Ακολουθεί η γνωριμία μας με το ρομποτάκι WALL•E, έναν δουλευταρά απόγονο του Number 5 από το Short Circuit (1986), που "ζει" για να χτίζει παλάτια από... trash και να ονειρεύεται τα με σάρκα και οστά αφεντικά του μέσω μιας βιντεοκασέτας του Hello Dolly! (1969), από την οποία εμπνέεται το ανθρώπινο συναίσθημα, τη συντροφικότητα και το ερωτικό κάλεσμα δια της... χειραψίας!

Η εμφάνιση ενός θηλυκού ρομπότ, που ήρθε από το διάστημα με "μυστική" αποστολή, θα κάνει τον Louis Armstrong να άδει La Vie En Rose και τον WALL•E να σχεδιάζει καρδούλες ή να ονειρεύεται έναν βίο αλά μιούζικαλ. Βρισκόμαστε στο πρώτο ημίωρο του φιλμ, διάλογοι δεν υφίστανται, το μαγικό χέρι των ανθρώπων της Pixar σολάρει καλλιτεχνικά με μιά δουλειά που ανταγωνίζεται σε εντυπωσιασμό το live action, αλλά, πάνω απ’ όλα, η καρδιά του θεατή σκιρτά κανονικότατα γι' αυτά τα δύο ρομπότ που κάπως άγαρμπα ή απρογραμμάτιστα αναζητούν να μάθουν τι θα πει... ανθρώπινη αγάπη. Κι αυτή είναι μόλις μια από τις πλευρές της ταινίας του Andrew Stanton - προφανώς η καλύτερη, σε βαθμό να δακρύζεις με στοργή γι' αυτά τα ανορθόδοξα ερωτευμένα "πλάσματα". Σε δεύτερο ρόλο, το WALL•E είναι ένα στερεοτυπικό έπος του φανταστικού, με μπουρλέσκο χιούμορ, αναμνήσεις από την ευρηματικότητα του Keaton ή του Chaplin και αναφορές από το είδος που αγγίζουν μέχρι και τον HAL του 2001 (1968). Στο τρίτο επίπεδο, το αναγκαίο κακό μιας animated ταινίας μας υπενθυμίζει πως η διδαχή είναι το μεγάλο κίνητρο, εδώ με οικολογικά μηνύματα ελαφρώς αναμασημένα (για να διαπιστώσετε την... μη παρθενογένεση, αναζητήσατε το Idiocracy (2006) του Mike Judge), που, μοιραία, φρενάρουν την ερωτική ιστορία και προσγειώνουν τις προσδοκίες για κάτι πραγματικά αριστουργηματικό, όπως εκείνος ο περσινός ποντικός - σεφ... Παρά την πικρία για την εξέλιξη του story, όμως, η κριτική που ασκεί το φιλμ πάνω στον καταναλωτισμό του μέσου Αμερικανού, την παχυσαρκία, έως και την αγραμματοσύνη τους, δίνει ενίοτε και διαστάσεις πολιτικά σκεπτόμενου έργου! Και εξακολουθούμε να μιλάμε για ψηφιακό animation…

Τι έχεις κερδίσει, τελικά, εγκαταλείποντας τον WALL-E στο μαγικό κόσμο της μεγάλης οθόνης; Μια από τις ομορφότερες ερωτικές ιστορίες που έχει πλάσει το σινεμά στη μέχρι σήμερα ιστορία του, έναν απίστευτο εθισμό προς τον κεντρικό χαρακτήρα που μπορεί να οδηγήσει σε καταναλωτικές παρεκτροπές, το στοίχημα για το Όσκαρ κινουμένων σχεδίων του 2009 και εκείνη την παράξενη ανακούφιση που σου φέρνουν τα δάκρυα χαράς, είτε κυλήσουν είτε όχι. Στοιχεία που κάνουν μια ταινία κλασική. Απλά.

Image-maker αναλαμβάνει να συμμαζέψει την εικόνα υπερήρωα με χρόνια κατάθλιψη και ανοθόρδοξες μεθόδους δράσης.Αυτό είναι το στόρι στο πρώτο μισό τουλάχιστον, που ξεδιπλώνεται ως αναπάντεχα απολαυστική, παρ’ ότι χλιαρά εκτελεσμένη, κι αμυδρά σατιρική ενήλικη κωμωδία, σαν βασισμένη στην επανάσταση των πολιτών κατά των υπερηρώων που μένουν άνεργοι στα ξεκινήματα του The Incredibles (2004). Ένας υπερήρωας που προκαλεί περισσότερα προβλήματα απ’ όσα λύνει, με Κρυπτονίτη του την κακή του συμπεριφορά, τη βρωμερή του ανάσα και τη διαβρωτική ικανότητα των βραδινών talk shows που του επιτίθενται ανελλιπώς, βρίσκει σωτηρία στον Πι-Αρη που του δείχνει ότι η μεγαλύτερη υπερδύναμη που μπορεί να διαθέτει κανείς είναι η χειραγώγηση των media, και ξαφνικά, το high-concept τελειώνει, το όποιο ενδιαφέρον στο χιούμορ χάνεται, οι πλοκές γίνονται αχταρμάς κι ο Berg ξεμένει να σκηνοθετεί ένα φλύαρο νερόβραστο σαχλορομάντζο με ψευδαισθήσεις φαντασίας και περίσσευμα ειδικών εφέ, μ’ ένα βαρύ πέπλο πολιτικής ορθότητας, τυπικής κορύφωσης και συμβατικής ατολμίας, να σου παίρνει πίσω όποια δροσερή ανάσα σου ’χε δώσει ως τότε.

Ιδεαλιστής υπολοχαγός φτάνει στην Αλγερία να κατευθύνει λόχο στην εξεύρεση ομάδας ανταρτών και τα πράγματα είναι πιο σκληρά απ’ όσο τα περιμένει το στομάχι του.Εκκωφαντικά αντιπολεμικά μηνύματα μπλέκονται με καμουφλαρισμένη ρατσιστική προπαγάνδα, σε κάτι που παρουσιάζεται ως ένα (ακόμη) τριπάκι ενοχών για την αποικιοκρατική ιστορία της Γαλλίας και την στρατιωτικοκαταπιεστική προσπάθειά της να την διαιωνίσει, όπου ο ιδεαλιστής υπολοχαγός παρελαύνει στο πεδίο της άνισης μάχης τις ανθρωπιστικές του αφέλειες περί έντιμου πολέμου και παλλαϊκής ισότητας, για να τις υπονομεύσει ο ίδιος αποκαλώντας βάρβαρους τους αντάρτες που τις διεκδικούν, και να τις ποδοπατήσει η (υποψήφια για César φωτογραφίας) αλά Tony Scott ξεβαμμένη ασχήμια του πολέμου που κρύβουν στα generic άγονα τοπία οι ίδιοι αυτοί βάρβαροι, οι οποίοι, συν τοις άλλοις, με την απολιτισιά τους, αναγκάζουν και τον ίδιο τον Ευρωπαίο ιδεαλιστή, να αλλαξοπιστήσει και να τους γαμήσει.

Απ’ τη θητεία του στο Hollywood για το έτερο απλουστευτικό αντιστρατοκαυλικό Hostage (2005), ο Siri κρατά αλώβητη τη σκηνοθετική του μετριότητα, την εμπλουτίζει με μια αλλόκοτη αίσθηση αφηγηματικής (α)συνέχειας, και την εφαρμόζει πάλι σε ένα σενάριο βασισμένο σε χαρακτήρες στερεοτυπικούς στα όρια της παρωδίας και βάθους μικρότερου απ’ το πάχος της οθόνης, τις βάσεις για τους οποίους, άντλησε λέει, από συνομιλίες του με αληθινούς βετεράνους της μάχης στην Αλγερία. Οι καταστάσεις, όμως, που αφηγείται, είναι τόσο επινοημένες, όσο και πολυειπωμένες. Εκτός απ' τη φωτογραφία και τη μουσική του Alexandre Desplat, στις υποψηφιότητες των περασμένων César είχε φτάσει και ο ήχος της ταινίας.

Χαρούμενο γκρουπ υποστήριξης ατόμων με σωματικές αναπηρίες επισκέπτεται το νέο τους μέλος που, αφού πέρασε δυο χρόνια αυτοαπομονωμένος, καταχαίρεται στη προοπτική να βγεί στο παράθυρο και να τους πετάει ότι βρει.Αξιόλογη μόνο ως σκηνοθετικό ντεμπούτο, η Τέχνη της Αρνητικής Σκέψης (2006) γνωρίζει και την σεναριακή τέχνη του χορτάτου σκύλου δια ολόκληρης πίτας, (εκφραζόμενη καλύτερα από το, φυσικά ολότελα απρόσμενο από τον τίτλο, happy ending), με αποτέλεσμα να σου πρήζει τα παπάκια αν διαθέτεις τη σχετική ικανότητα (της σκέψης) και να γίνεται επικίνδυνη στην αντίθετη περίπτωση. Με μίνιμαλ προϋπολογισμό, η πρώτη σειράς παραγωγών όπως υπόσχονται πρώτα πρώτα τα credits τέλους, η ταινία του Νορβηγού Bård Breien κρύβει αριστοτεχνικά τις αδυναμίες του βίντεο χρησιμοποιώντας χρώματα και φωτισμό, συνδυάζει ευφάνταστα σταθερή και κουνιστή κάμερα με ψευδαισθήσεις αεροπλανικών (που ξεκινάνε από το γόνατο και καταλήγουν στον αστράγαλο), περιορίζει θεατρικά τα γυρίσματα κυρίως σε ένα εξοχικό, και.. δε λυπάται κανένα έξοδο στην απόκτηση δικαιωμάτων για όλη τη δισκογραφία του Johnny Cash, ούτε καμιά έξτρα σκηνή στη προσπάθεια να σε πείσει ότι όλοι οι Βορειοευρωπαίοι λατρεύουν την μαυροντυμένη κάντρι.

Παρόμοιες φτωχομεγάλες τάσεις διακρίνεις αρχικά και στην πλάκα στο ντόπιο σύστημα υγείας σε συνδυασμό με ήρωα-yankee doodle boy που νομίζει ότι γύρισε από το Βιετνάμ, ενώ τα πράγματα χειροτερεύουν όταν ξεκινάνε οι συζητήσεις επί της ουσίας. Εκεί ο Breien φαίνεται να προτείνει την "αρνητική σκέψη" σαν αντίβαρο στη θετική κατεύθυνση των υποστηρικτικών μεθόδων, ξεχνώντας ότι όσοι φτάνουν σε τέτοια προγράμματα, με πρώτο τον ήρωά του, μόνο ανθρωποδιωχτικό παρελθόν κουβαλάνε. Η σκατοσακούλα (κάτι σε μάλλινο σκουφί όπου οι ανάπηροι ωθούνται να εκτονώνουν με φωνές την οργή τους) δεν αρκεί, και χρειάζεται, μεταξύ άλλων, ένα ποτάμι βότκα, ένα χωράφι χασίσι, μια ισοπέδωση οικίας και μια ρώσικη ρουλέτα τη μέρα, για να έρθεις στα ίσα σου. Οι (υγιείς) σύντροφοι παραπληγικών και τετραπληγικών δε μπορούν να συμμετέχουν στη θεραπεία, στα πρότυπα απαρχαιωμένων πεφωτισμένων μεθόδων τύπου 12-steps, κι αν έχουν τίποτα άγχη, αυτά λύνονται με ανακουφιστικά, και για τον φροντιστή και για τον κερατούκλη, ξενοπηδήματα. Ε και κατά βάση τα χάλια είναι σχετικά και όλα χειρότερα γίνονται, οπότε ας ηρεμήσουμε κι έλα να αγαπηθούμε ντάρλιν.

Μέλος της Ακαδημίας των Κινηματογραφικών Τεχνών κι Επιστημών απ’ το 2007, μετά την υποψηφιότητά του για τα Όσκαρ της με τη μουσική του βραβευμένου The Queen (2006), τιμημένος μ’ ένα σωρό βραβεία, φεστιβαλικά, συνολικά και κριτικά σ’ όλα τα μήκη και πλάτη του κόσμου, από Αργυρές Αρκούδες και Χρυσές Σφαίρες, μέχρι BAFTA, και César, και γενικά ένας απ’ τους σημαντικότερους, καλύτερους, παραγωγικότερους και πλουραλιστικότερους συνθέτες εν ενεργεία σήμερα, ο Alexandre Desplat, γιός Ελληνίδας και Γάλλου, που μοιράζει το χρόνο του ανάμεσα στην Ευρώπη και την Αμερική και περνά όσες διακοπές καταφέρνει να μαζέψει, στο πατρικό του στην Αίγινα, είχε κάνει ένα γρήγορο πέρασμα από την Αθήνα τον περασμένο Απρίλη, για να παρουσιάσει στο Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου, την υποψήφια για César συμμετοχή του στο πολεμικό δράμα L’ Ennemi Intime (2007), που βγαίνει στις αίθουσες την ερχόμενη Πέμπτη. Και παρά την εμφανή στο ζαλισμένο βλέμμα του κόπωση, ο άνθρωπος με το πρόσωπο που εκπέμπει ευγένεια και το ταλέντο που ξεπερνά την πατατίλα των ταινιών που ντύνει μουσικά (όπως πχ το The Golden Compass (2007), το Firewall (2006) και το Hostage (2005)), είχε κουράγιο να υπογράφει όπου στεκόνταν και βρισκόταν, υπομονετικά κι ακούραστα τις πλαστικές θήκες μιας αξιοζήλευτης δισκογραφίας που περιλαμβάνει διαμάντια όπως οι μουσικές του The Painted Veil (2006), του Syrianna (2005), ή το αριστουργηματικό soundtrack του Se, Jie / Lust, Caution (2007) (λίστα που μέσα στο χρόνο θα εμπλουτιστεί με μουσικές για το Cheri (2008) του Stephen Frears, το The Curious Case of Benjamin Button (2008) του David Fincher και τη γαλλική μεταφορά του κομικ Largo Winch (2008)), και την αντοχή να μας ξηγήσει τις μελωδίες του, όταν τον ξεμοναχιάσαμε στο φουαγιέ του Απόλλωνα.