Με το βραβείο κοινού του περασμένου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, και τη δεύτερη θέση στις ψηφοφορίες κοινού μέχρι στιγμής, ο νεαρός Κίμων Τσακίρης έχει κάτι περισσότερο από μια απλή ασπίδα στις επιθέσεις που δέχεται για το ντοκιμαντέρ του, Sugartown, για το μικρό δήμο της Ζαχάρως, και την εισαγωγή νυφών που είχε διοργανώσει πριν μερικά χρόνια ο δήμαρχός της.

Διακριτικός και ψύχραιμος, ο Τσακίρης είναι μάλλον ήρεμη δύναμη του φετινού φεστιβάλ, και με το ντοκιμαντέρ του να διαγωνίζεται μόνο του κόντρα στη μυθοπλασία στο ελληνικό τμήμα, μπορεί να αποτελέσει και την πιο σημαντική παρουσία για το δυναμικό του χώρου που εκπροσωπεί. Δεν κρύβει πάντως το άγχος του για το στοίχημα της διανομής της ταινίας του σε μερικούς μήνες, αλλά δεν νομίζω να διαφωνεί κανείς μαζί του, στο ότι αν το κοινό του δώσει ένα καλό ξεκίνημα, το φιλμ θα ρολάρει από μόνο του. Τις αντιρρήσεις της θα έχει φαντάζομαι, η μερίδα Ζαχαρωτιών που βρέθηκαν στην πρώτη προβολή της ταινίας, για να τον κατηγορήσουν ότι παραμόρφωσε την πραγματικότητα, και… επηρέασε το εκλογικό αποτέλεσμα στις πρόσφατες δημοτικές. Μεγάλη η χάρη του.

Δεύτερη χρονιά στις αίθουσες του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης μετά την περσινή work in progress προβολή της, και μετά από μια βόλτα στα διεθνή του Πουσάν και του Σικάγο, και την Εβδομάδα Κριτικής των Καννών, η ταινία του Γιάννη Οικονομίδη, Ψυχή στο Στόμα (2006), εξακολουθεί να σοκάρει το κοινό, και να το φανατίζει. Άλλους υπέρ, άλλους κατά.

Γεμάτος αυτοπεποίθηση και σιγουριά για τη δουλειά του, ο σκηνοθέτης που λατρεύτηκε για το Σπιρτόκουτο (2002), υπερασπίζεται την ταινία του απέναντι σε όποιον δεν αντέχει να την καταλάβει, ακόμη κι αν χρειαστεί να… βγούνε έξω να τα πούνε. Όπως έγινε και προχθές βράδυ, μετά την προβολή, όταν το Q&A άναψε απ’ το πλήθος αγανακτισμένων με τον σκηνοθέτη, και αγανακτισμένων με τους αγανακτισμένους με τον σκηνοθέτη. Κοφτός, άμεσος και χειμαρρώδης, σαν την ταινία του, μίλησε και στις Μάζες, αφού πρώτα τις ψιλοαπέρριψε, και θα συνεχίσει να μιλάει στις μάζες, για να τις βγάλει απ’ τη φυτοποιημένη τους κατάσταση. Ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ότι οι εταιρείες διανομής θα συνεχίσουν να τον απορρίπτουν, γιατί η ταινία του δεν είναι λέει… οικογενειακή. Και επειδή το κάνει χύμα, αν σας πειράζουν οι κακές λέξεις, προχωρήστε με προσοχή.

Από την αρχή της χιλιετίας και κάθε χρόνο τέτοια εποχή περίπου, ενώ οι υπόλοιποι βγάζουν τους πιο σέξι της χρονιάς και μετά αναρωτιούνται ποιος είναι ο αιδεσιμώτατος Τεντ που συγχαίρει τον George Clooney με ολοσέλιδες καταχωρήσεις, στο Variety, των παλιών καλών εποχών του, το Film Threat πιάνει αυτούς που κάναν πρωτοσέλιδα όλη τη χρονιά με την ανικανότητά τους. Ή, χειρότερα, απουσίαζαν εντελώς.

Πρώτη θέση φέτος πήρε, αναμενόμενα, η βουτιά στο χρηματιστήριο αγοράς εργασίας της μετοχής του Mel Gibson, που έκανε τους φίλους του τους Εβραίους να τρίβουν τα χέρια τους (που θα τον αγοράζουν φτηνά). Ενώ οι περσινοί νικητές και νιόπαντροι Cruise κατρακύλησαν στη 10η θέση, αφού οι αποδοχές του Tom δε κατρακύλησαν αντίστοιχα αρκετά, με την ανάσταση της United Artists να σώζει τη παρτίδα, προς το παρόν. Κατά τα άλλα, το πρώην έντυπο και εδώ και μια δεκαετία πια ηλεκτρονικό περιοδικό, επιμένει κάθε χρόνο να βάζει στη λίστα κάποιους σα τον Adam Sandler που επιμένουν να το διαψεύδουν, και κάποιους σα τον Woody Allen που επιμένουν να το επιβεβαιώνουν.

Την ώρα που το Variety κηδεύει το VHS, οι προβλέψεις δεν είναι καλές ούτε και για DVD / HD-DVD / Blu-Ray σύμφωνα με τη λίστα (στο #31), μιας και ετοιμάζεται να τα πνίξει η ηλεκτρονική διανομή όπως και τα έντυπα περιοδικά (στο #44). Ο θάνατος των remakes (#23) και των καλοκαιρινών ταινιών (#26) προαναγγέλεται λίγο πρόωρα. Αλλά οι κινηματογραφικοί κριτικοί (#9) μάλλον ακολουθούν τη μοίρα των γυναικών πάνω απ' τα 40 (#18) και η συμβουλή της βιομηχανίας πρόσφατα είναι να το γυρίσουν σε όσκαρ μπούκιν για να ζήσουν τα παιδιά τους. Εμείς τα κονομάμε έτσι από πέρσι ήδη.

Ο βαλκανικός κινηματογράφος δεν είναι μόνο ο Emir Kusturica, ούτε τελείωσε μαζί με τον πόλεμο στη πρώην Γιουγκοσλαβία. Οι ταλαιπωρημένες χώρες των Βαλκανίων εξακολουθούν να έχουν ιδιαίτερο τοπικό χρώμα και συνήθειες και δικά τους προβλήματα που προέκυψαν κυρίως από την αλλαγή του γεωπολιτικού χάρτη της περιοχής και, φυσικά, τον πόλεμο. Κάποια από αυτά αποφάσισε να καταγράψει η ευαίσθητη γυναικεία ματιά της Jasmila Zbanic και συγκίνησε άπαντες στο Φεστιβάλ του Βερολίνου --έφυγε με το πρώτο βραβείο-- και αλλού.
Μια μητέρα κάνει ό,τι περνάει απ’ το χέρι της, μέχρι και σε ύποπτα μπαρ δουλεύει, για να μην λείψει τίποτα στην καλομαθημένη κόρη της. Η απουσία του πατέρα δημιουργεί πολύ στενό δέσιμο μεταξύ τους, πράγμα που η μικρή εκμεταλλεύεται δεόντως. Σύντομα θα μάθει όμως ότι η αγάπη της μητέρας της δεν είναι και τόσο δεδομένη. Η ταινία αρχίζει in media res με τη μάνα να ψάχνει κακήν-κακώς το ποσό για να πληρώσει την εκδρομή της κορούλας της. Εκτός από την κακή οικονομική κατάσταση όμως, η Esma έχει και προσωπικές πληγές που της άφησε ο πόλεμος να αντιμετωπίσει. Η πάλη της να φανεί δυνατή και να μην αποκαλύψει σε κανένα τα θλιβερά συμβάντα αποδίδεται εξαιρετικά από την Mirjana Karanovic. Και η νεαρή Luna Mijovic δεν πάει πίσω, παρότι πρώτη φορά μπροστά στο φακό.

Εκτός από το υποκριτικό ατού, το σενάριο είναι γραμμένο έτσι ώστε να επιτρέπει εκτενείς αναφορές στα γεγονότα του πολέμου. Μαζικές θανατώσεις, ομαδικοί τάφοι, εγκλεισμός σε γκέτο, στρατιώτες που πέθαναν στην πρώτη γραμμή και αποτελούν τώρα περήφανη ανάμνηση για τις οικογένειές τους, όλα παραμένουν στην καθημερινή ζωή των κατοίκων του Σεράγεβο, στη γειτονιά της Grbavica. Η Zbanic σκηνοθετεί με γλαφυρές εικόνες την προσπάθεια των κατοίκων, και δη των γυναικών, να ορθοποδήσουν και να ξεχάσουν τις εικόνες φρίκης που έζησαν.


*Προβάλλεται στην απονομή των Balkan Fund Awards στις 20:00 στη "Σταύρος Τορνές" (στη Θεσσαλονίκη)

Οι ιστορίες πέντε ανθρώπων του ανώτερου κοινωνικού κλιμακίου, ξεκινούν από φαινομενικά άσχετα σημεία, για να συναντηθούν σε ένα κουβάρι υστερίας, παράνοιας και υποκρισίας, που φιλοδοξεί να απεικονίσει τη συννεφιασμένη ζωή των "διασήμων".
Όταν ένας άνθρωπος που βρίσκεται χρόνια πίσω από τη γραφομηχανή, αποφασίζει να περάσει πίσω από την κάμερα, το ξέρεις πως είναι πιθανό μερικές σκηνοθετικές αδυναμίες να τις δεις. Αλλά από έναν άνθρωπο που ζει χρόνια απ' το να βάζει γράμματα σε σειρά, κι έχει ένα μάτσο βιβλία και σενάρια θεατρικά και κινηματογραφικά κρεμασμένα στο ζωνάρι του, αυτό που δεν περιμένεις, είναι να προσπαθεί να στήσει ταινία, χωρίς σενάριο.

Το Illustration του Χαριτόπουλου, είναι κραυγαλέο προς αποφυγήν παράδειγμα της κατάρας των Ελλήνων δημιουργών, που δυσκολεύονται αφάνταστα να περάσουν από το concept στο story. Ξεκινά απ' την --εδώ που τα λέμε, πασέ κιόλας-- ιδέα του "έλα να σατιρίσουμε τη δηθενιά του jet set", και... απλά μένει εκεί. Και χωρίς καμιά σκηνοθετική ταυτότητα να καλύψει τα κενά του, ή να κρύψει τη φτώχεια των σκηνικών, το concept γίνεται ένα βαλτωμένο σύμπαν γκροτέσκων χαρακτήρων. Που ενώ θα μπορούσε να σουλουπωθεί σε μια υποφερτή τουλάχιστον εμπειρία, χάρη στο μοντάζ της Βίβιαν Γερογιάννη, και τις προχειρότητες της παραγωγής, δεν κάνει τίποτε άλλο από το να μείνει στο επίπεδο μιας δίωρης σπατάλης χρόνου και χρήματος. Και για τους δημιουργούς, και για τον θεατή.

*η ταινία προβάλλεται στις 17.30 στο Ολύμπιον, για το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης

Λίγο πριν βγει επίσημα στη σελίδα του Happy Feet (2006), που παρεμπιπτόντως συναγωνίζεται φράκο με φράκο με τον καινούριο Bond λίγο πάνω από τα $40 μύρια στο αμερικάνικο μποξόφις, κυκλοφόρησε το μπούτλεγκ του τίζερ του 5ου Harry Potter.

Update: Το κλιπάκι έπαιξε στις αμερικάνικες αίθουσες, πριν από τη πρώτη, οριακά, ταινία στο μποξόφις όλο το παρασκευο-σαββατο-κύριακο που έσπρωξε περισσότερα ποπκόρν από κάθε άλλο μετά τα μεγάλα του καλοκαιριού. Και ολόκληρο και στη γερμανική, τουλάχιστο, τηλεόραση το ίδιο διάστημα. Και καμιά δεκαριά, από τα περίπου είκοσι δευτερόλεπτα που δε δείχνουν το σήμα της Warner και πανοραμικές απόψεις του Λονδίνου, είχαν ήδη κυκλοφορήσει από προχτές, μαζί με ένα κάρο screencaps από παραπροχτές. Και νωρίς χτες βγήκε και ολόκληρο σε πειρατική μορφή, και μετά σε καλύτερη στα γερμανικά και μετά σε συνδυασμό των δυο, στα γιουτιουμποειδή. Ε και πριν λίγο και σε μια σελίδα.. κάτι χορευταράδων πιγκουίνων, όπως είχε προαναγγελθεί.

Ένας θρίαμβος του marketing λοιπόν φέρνει τον τελευταίο προπομπό μεγάλης ταινίας του καλοκαιριού να προσγειώνεται στο δίκτυο μέσα σε πλήρη αδιαφορία. Τουλάχιστο έμαθες ότι φέτος ο Χάρης θα φοράει κοντομάνικα με τα μεγάλα παιδιά και είδες καλύτερα πως είναι η Helena Bonham Carter ντυμένη Bellatrix.

Το πρώτο πράγμα που σε υποδέχεται στη Θεσσαλονίκη, είναι το ανελέητο τικ τακ τοκ στα πλακάκια του αεροδρομίου, σαν τα κουτάλια του πιτσιρικά στο Mimic (1997). Και οι κοπέλες που βαδίζουν με πολύ ψηλά τακούνια σε πολύ λεπτές ισορροπίες. Ο Λευκός Πύργος, η ομίχλη του και τα άλλα πλακάκια στο λιμάνι που σου τσακίζουν τα πόδια και σου αφήνουν μελανιές στις πατούσες μια βδομάδα μετά για να θυμάσαι τα τρεχαλητά από αποθήκη σε αποθήκη δε πήγαν πουθενά και φέτος αν ανησυχούσες. Όπως και η υπόλοιπη φεστιβαλική S/M κατάσταση που φέρνει τη δική της αντιφατική ευφορία.

Αντιφατική σαν τη χτεσινή τελετή έναρξης, πιο ήρεμη και διακριτική απ’ την περσινή εξτραβαγκαντσα τσιρκολάνων, που ξεκίνησε με ένα γλυκό και χαριτωμένο, αλλά μάλλον άνευ στόχου κλιπάκι με τον Γιώργο Πυρπασόπουλο, την Αθηνά Μαξίμου και το cameo του Δημήτρη Σταρόβα, σε κλασική πλοκή βωβού ασπρόμαυρου, ειρωνικό προς την προβλεψιμότητα του κινηματογραφικού προϊόντος παρά το πέρασμα των χρόνων, και αρκετά αστείο για να κρατήσει το κοινό ζεστό μέχρι να πηδήξουν οι πρωταγωνιστές του από την οθόνη στη σκηνή. Για ν’ αρχίσουν να παρουσιάζουν το φεστιβάλ με ατάκες εξίσου ανέμπνευστες με τις περσινές, τη Μαξίμου να χάνει τα λόγια και να ξεχνά τις ατάκες με την ίδια συχνότητα της Μπρέμπου πέρσι, και όλα αυτά να ανοίγουν το δρόμο για τους επίσημους να ανέβουν στο podium και να πούνε τα δικά τους, για πάρα, μα πάρα πολύ ώρα. Απ’ όλους ξεχώρισε πάλι η διευθύντρια, Δέσποινα Μουζάκη, και πάλι όχι γι’ αυτά που έλεγε, αλλά για την τρεμουλιαστή, κουρασμένη φωνή της. Μπορεί να της είπαν ότι της πήγαινε την προηγούμενη φορά, αλλά εγώ ανησυχώ. Για την υγειά της.