Αν έχεις χάσει το μυαλό σου έστω και μια φορά στη λαίλαπα που είναι ένα πλήρες διεθνές κινηματογραφικό φεστιβάλ, ξέρεις ακριβώς για τι πράγμα μιλάει το ζεύγος Corliss, όταν αναφέρεται στο El Orfanato (2007), το μεταφυσικό θρίλερ απ' την Ισπανία για τα ανατριχιαστικά φαντάσματα ενός ερειπωμένου ορφανοτροφείου που προσπαθεί να αναστυλώσει μια παλιά ευεργετηθήσα, και το χαρακτηρίζει ως το χαμένο Άγιο Δισκοπότηρο των περασμένων Κανών. Εκείνη η μία ταινία που αναπτύσσει αργή αλλά βέβαιη βαβούρα ανάμεσα στους άλλους καμένους, ως η μόνη σωτηρία απ' το χαμό των must-see και τη θύελλα μπούρδας που τις συνοδεύει. Όπως το Taxidermia (2006) στην Θεσσαλονίκη τον προηγούμενο Νοέμβρη ας πούμε.

Βέβαια το El Orfanato, με την υπογραφή του Guillermo del Toro στην παραγωγή (και λίγο απ' το El Espinazo del Diablo (2001) του στην έμπνευση), δεν θα πρέπει να ήταν και τόσο δύσκολο να το εντοπίσεις, κι αν δούλευες στην Picturehouse, θα το 'χες δει απ' το Βερολίνο κιόλας, τότε που η θυγατρική της New Line φρόντισε να το τσιμπήσει, για να αναγαλλιάσει τις καρδιές των Αμερικάνων, και μη σου πω και των Ευρωπαίων μαζί. Αλλά η βόλτα της ταινίας στην Εβδομάδα Κριτικών και η σειρά δυνατών επαίνων που εξασφάλισε, ήταν τουλάχιστον βολική στο να της δώσει ένα ηχηρό ξεκίνημα στα στόματα και των εξωφεστιβαλικών, που θ' αρχίσουν να την περιμένουν στις αίθουσες στις αρχές της επόμενης σαιζόν. Αν και σ' αυτές τις περιπτώσεις καλό είναι να κρατάς μια πισινή, για υπάρχει πάντα και το ενδεχόμενο όλα αυτά να 'ναι απλώς αποτέλεσμα της ζορισμένης στα όρια της διαστρέβλωσης οπτικής, που προκαλεί η σκατοθύελλα που λέγαμε παραπάνω.

Στο 4 Luni, 3 Saptamini si 2 Zile του Ρουμάνου Cristian Mungiu, όπως περίμεναν οι περισσότεροι, απονεμήθηκε πριν λίγο ο Χρυσός Φοίνικας του εξηκοστού φεστιβάλ των Κανών. Σε κανέναν δε προκαλεί έκπληξη και το βραβείο σκηνοθεσίας στον Julian Schnabel για το Le Scaphandre et le Papillon. Το αναπάντεχο στην αναπάντεχη προβλεψιμότητα των βραβείων ήταν το φτύσιμο στους αδερφούς Coen που φεύγουν από τη Croisette με άδεια χέρια, παρότι το θριλερικό No Country for Old Men τους ήταν στα αγαπημένα όλων από τη μέρα προβολής του.
Προφανώς το τιμητικό επετειακό (απονέμεται ανά πέντε χρόνια) βραβείο στον Gus Van Sant, το τιμητικό τιμητικό στη Jane Fonda (που πρώτη φορά πήγε σε αμερικάνικα χέρια) και αυτό της σκηνοθεσίας σε Αμερικανό που θάφτηκε από σύσσωμη τη γαλλική κριτική για το θράσος του να κάνει ταινία στη γλώσσα της, ήταν υπεραρκετά. Και κάθε άλλη αμερικανόφιλη τιμή θα προκαλούσε επιτόπιο στήσιμο γκιλοτινών για τους υπεύθυνους μιας διοργάνωσης που από την ανακοίνωση του προγράμματός της ακόμα είχαν μπει στη μπούκα όσων θεωρούν ότι η αυξανόμενη αγάπη του παγκόσμιου κοινού για παγκόσμιες παραγωγές οφείλεται στην αυξανόμενη αγάπη στην αυτοαναφορά και την αυτοαπομόνωση του Béla Tarr, του Andrei Zvyagintsev και της υπόλοιπης τάσης του μισού διαγωνιστικού. Τάση από την οποία η επιτροπή με πρόεδρο τον Stephen Frears διάλεξε να τιμήσει τα σκληροπυρηνικά Mogari no More της Naomi Kawase με το Μέγα Βραβείο και Stellet Licht του Carlos Reygadas με το Βραβείο της (επιτροπής).


Το δεύτερο μοιράστηκε και η της αντίπερα όχθης και καταχειροκροτημένη εν μέσω αναφιλητών από τον επιτροπάρχη, Persepolis της Marjane Satrapi με θέμα μια Ιρανούλα που μεγαλώνει εν μέσω ισλαμικών επαναστάσεων. Το καλοκαίρι του ρουμανικού σινεμά (που ολοκληρώθηκε με το βραβείο του Un Certain Regard στον, νεκρό πριν ολοκληρωθεί η παραγωγή της ταινίας του, Cristian Nemescu) έφερε μια ιστορία ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης στα τελευταία του καθεστώτος Ceauşescu. Το Σκάφανδρο και η Πεταλούδα γράφτηκε από τον Jean-Dominique Bauby χρησιμοποιώντας το αριστερό του βλέφαρο μετά από εγκεφαλικό που τον άφησε ολικά παράλυτο. Την ίδια παραλυσία έπαθε η φεστιβαλική επιτροπή μπροστά στο ενδεχόμενο να παραδώσει οτιδήποτε στο έτερο θριλερικό πολυκαλολογημένο αμερικάνικο Zodiac του David Fincher.

Το πολυαναμενόμενο από το Βερολίνο ακόμα Control (2007), επιβεβαίωσε τη φήμη και τη καθολική του απήχηση σκουπίζοντας τα βραβεία του Δεκαπενθήμερου Σκηνοθετών των Κανών, το πρόγραμμα του οποίου είχε ανοίξει τη προηγούμενη βδομάδα. Η βιογραφία του Ian Curtis από τον Anton Corbijn μαζί με το Sicko (2007) του Michael Moore που ακόμα τον παρακαλάνε να του δώσουν και φέτος τον Χρυσό Φοίνικα (και μάλλον κάτι θα του δώσουν θέλει δε θέλει) φαίνεται να είναι και οι σημαντικότερες ταινίες ενός φεστιβάλ με μεγάλες συμμετοχές που απονέμει τα μεγάλα βραβεία του απόψε.

Update: Όπως λέει και το βιογραφικό του, ο Ολλανδός πρωτάρης σκηνοθέτης είναι διάσημος στο μουσικό χώρο φωτογράφος, με εκατοντάδες εξώφυλλα δίσκων και βιντεοκλίπ για συγκροτήματα μεγέθους Nirvana, Metallica και U2 στο ενεργητικό του. Αλλά το μεγαλύτερο προσόν του, στη προσπάθειά του να κάνει κάτι που να πλησιάζει το μέγεθος του τεράστιου 24 Hour Party People (2002), φαίνεται να είναι η στενή του σχέση με τους μόνιμα υπό κατάρρευση New Order. Βασισμένος στο σχεδόν οικουμενικά αποδεκτό βιβλίο της γυναίκας του φρόντμαν των Joy Division, Touching From A Distance, και έχοντας μιλήσει και με τις υπόλοιπες γκόμενές του, ο Corbijn κατάφερε όχι μόνο να βάλει τους εναπομείναντες της μπάντας που έβαλε το μπάσο τη σκοτεινή πλευρά και την απλότητα του πανκ στο ροκ να δουλεύουν γι' αυτόν αλλά και, το ακατόρθωτο, να ομοφωνήσουν ότι το αποτέλεσμα τους άρεσε. Το να συμφωνήσουν στη συνέχεια οι κριτικοί ότι η μονοχρωματική φωτογραφία και η ασύλληπτη αίσθηση της ροκ σκηνής από τον σκηνοθέτη (που βγάζουν μάτι στα βίντεο) καθώς και η εξαιρετική ερμηνεία του Sam "ήμουν σε μια αποθήκη στο Leeds και δίπλωνα πουκάμισα" Riley είναι απλά κομμάτια μιας σημαντικής δουλειάς, ήταν λεπτομέρεια.

Το φιλμ ήταν τελειωμένο από το χειμώνα και μάλλον άνοιξε στις Κάνες 17 του μήνα για να συμπέσει με τη συμπλήρωση 27 χρόνων από την αυτοκτονία του Curtis, μια μέρα μετά. Τα βορειοαμερικάνικα δικαιώματα είχαν εξασφαλίσει οι Weinstein από νωρίς και το ανακοίνωσαν επίσημα μετά τη λήξη του φεστιβάλ. Στην Ελλάδα το διανέμει η Seven Films (που ερμμμ.. έβγαλε το θέμα μετά από μας).

Στη μεγαλύτερη κινηματογραφική εβδομάδα που πέρασε ποτέ --από τη μια οι Κάνες να γιορτάζουν εξήντα χρόνια με ένα από τα πιο δυνατά line-up υποψήφιων για τον Φοίνικα και μια ατελείωτη ουρά από δημιουργούς και αστέρους να παρελάζουν, και από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού τα τρία τεραστιότερα threequels ever να παίρνουν όλα μαζί σειρά στα ταμεία για το τετραήμερο με όλους τους υπόλοιπους να χοροπηδάνε μπας και φτάσουν κανά δολάριο--, για να κλέψεις λίγα δευτερόλεπτα προσοχής το λιγότερο που έπρεπε να κάνεις ήταν να βάλεις τη Lindsay Lohan να χορεύει στριπτιτζούδικα. Με υπόκρουση κάποιον που θέλει να χορέψει στον τάφο της.

Πριν κανά χρόνο τέτοια εποχή, έγραφα ότι ο ατζέντης της αγαπημένης σχολιαρόπαιδων πορνόγερων και Μασών είχε αρχίσει να κάνει καλή δουλειά, και η πελάτισσά του είχε αρχίσει αντίστοιχα να ανταγωνίζεται την Paris Hilton στα τρία μύρια καθημερινά δημοσιεύματα. Τώρα τέτοια εποχή, έχουμε βαρεθεί εδώ και μήνες να τη βλέπουμε μπροστά μας, ειδικά σα ξανθιά που είναι τόσο ξεπερασμένη όσο και η ανορεξία. Η πιο σέξι στον κόσμο του γνωστού για την καθυστέρησή του MAXIM (που είχε βγάλει την Angelina γυναίκα της χρονιάς το Δεκέμβρη όπως ξαναματάπαμε) και Ανώνυμη Αλκοολική, θα γιορτάσει τα 21α γενέθλιά της τον Ιούλη με σπόνσορα μια βότκα. Για να σηματοδοτήσει ένα χρόνο από τα περσινά, στον οποίο πληρώθηκε εκατομμύρια δολάρια για να ξενυχτάει σε club, να παίρνει αχόρταγα όποιον έβρισκε μπροστά της και μετά να του χτυπάει λιώμα τη πόρτα την ώρα που έχει.. άλλες επισκέψεις, να διώχνεται από γυρίσματα στα οποία δε πάταγε ποτέ, και φυσικά να γίνεται πρωτοσέλιδο η κάθε της κίνηση αληθινή ή μη.

Αυτή τη βδομάδα, εκτός από τα συνηθισμένα της, η Lindsay γδύνεται για την Jill Stewart και κάνει τη στριπτιτζού για το I Know Who Killed Me (2007) σε βίντεο που βγήκαν στην επίσημη σελίδα της ταινίας προχτές και στο τρέιλερ που κυκλοφόρησε στο Yahoo! Movies σήμερα.

Πρεμιέρα στο Moviefone και με μερικά κλιπάκια στο cineblog του MTV, έκανε και το trailer του Sicko (2007), λίγο μετά την πρεμιέρα της ίδιας της ταινίας στις Κάνες, έξω απ' το διαγωνιστικό. Στο νέο μανιφέστο του, ο Michael Moore βρίσκει τη χρυσή κότα που γεννά τη χρυσή ντροπή, στις αμερικάνικες ασφαλιστικές εταιρίες και την αντίστοιχη πολιτική Bush, και προσπαθεί να αποδείξει ότι το μοναδικό φάρμακο στη χώρα του ελεύθερου καπιταλισμού, είναι το γέλιο απέναντι σε ένα σύστημα που προτιμά να βλέπει τους πελάτες του να ψοφάνε, παρά να τους πληρώνει τις ασπιρίνες.

Για να φτάσει ως τη σάλα του Théâtre Lumière βέβαια, ο Moore χρειάστηκε να φυγαδεύσει την κόπια της ταινίας απ' τα αμερικάνικα τελωνεία (ίσως κρύβοντάς τη μέσα στο καπέλο του), που προσπάθησαν κατ' εντολή των κυβερνητικών μηχανισμών να την κατασχέσουν, ως παράνομο προϊόν που προέκυψε απο παραβίαση του εμπάργκο στην Κούβα, μια απ' τις χώρες που επισκέφθηκε ο Moore για να συγκρίνει συστήματα υγείας. Αλλά το χειροκρότημα μετά την προβολή, έκανε όλη την φάση, εκτός από καλή διαφήμιση, και μια καλή ιστορία πολέμου που άξιζε τον κόπο. Αν δεν είχε ζητήσει να μείνει εκτός του διαγωνιστικού, δεν αποκλείεται να διεκδικούσε στα ίσα το δεύτερο Χρυσό του Φοίνικα, για την ώρα όμως η μεγαλύτερη επιβράβευσή του, είναι η στροφή που λέει ότι είδε σε αρκετούς απ' τους μέχρι τότε πολέμιους, υπέρ του, που του έδωσαν και θάρρος να αρχίσει να μιλάει για συνεισφορές στον κινηματογράφο και άλλα καλλιτεχνικά.

Ο Κάπτεν Τζακ είναι στον άλλο κόσμο του σεντουκιού του Ντέιβι Τζόουνς, μετά τη μάχη με το Κράκεν. Ο αναστημένος Κάπτεν Μπαρμπ-όσα μαζί με τον Γουίλ, την Ελίζαμπεθ κι ένα μπουλούκι πειρατών, ξεκινάνε να τον φέρουν πίσω. Ο καθένας για τους δικούς του λόγους φυσικά.Σε ένα τυπικό σενάριο εναδυό πλάνα του, ήδη κατασκιαγραφημένου ως φευγάτου, ήρωα να γυρνάει ολομόναχος, στην έρημο, στη μέση του πουθενά, θα αρκούσαν για να καταλάβει οποιοσδήποτε ότι έχει περάσει και στον άλλο κόσμο του μυαλού του. Στο Τέλος του Κόσμου ο Κάπτεν Τζακ, επιπλέον (των ερημικών πλάνων), μιλάει με τον Κάπτεν Τζακ. Και μετά με δυο Κάπτεν Τζακ. Και με άλλους Τζακ Σπάροους. Για καμιά δεκαριά λεπτά. Και για να καταλάβεις ότι δεν υπάρχει καμιά κουνέλα στο σεντούκι που να γεννάει κλώνους σε κάθε φιλί που σκάει να δώσει η Keira Knightley στον Johnny Depp στα γυρίσματα, ο Gore Verbinski σκηνοθετεί και καναδυό σκηνές με τον φτεροπόδαρο πειρατή να μιλάει μόνος του. Αλλά αν νόμιζες ότι τελείωσε εκεί, περίμενε να δεις τον καπετάνιο να νομίζει ότι όσοι ήρθαν να τον σώσουν είναι στη φαντασία του. Και έναν-έναν όσους πήγαν να τον σώσουν να λένε ότι ο καπετάνιος νομίζει ότι δεν είναι πραγματικοί. Πράγμα που επιβεβαιώνει και ο ίδιος.

Αν υπολογίσεις τώρα ότι αυτές οι μαρτυρικές (ακόμα και για νηπιακή νοημοσύνη) σκηνές είναι περίπου μια ώρα μετά την αρχή, καταλαβαίνεις ότι το κλείσιμο της πειρατικής τριλογίας δε γίνεται με τους ρυθμούς που ο καπετάνιος του Μαύρου Μαργαριταριού έτρεχε να αποφύγει τους ανθρωποφάγους στο δεύτερο μέρος της. Και το χειρότερο είναι ότι το σενάριο έχει υποσχεθεί να κλείσει όλες τις ιστορίες-αφορμές για ξέφρενες σπαθομαχίες βγαλμένες από τις πιο χολιγουντιανές εποχές του Χόλιγουντ, τις οποίες ανάσταινε με τον ίδιο ξέφρενο ρυθμό (στο δεύτερο μέρος). Και το αποτελείωμα είναι ότι το κάνει χωρίς πρόγραμμα, αλλού μακρηγορώντας σε αυτοκτονικό βαθμό και αλλού εισάγοντας και νέα στοιχεία που ξεφορτώνεται με χαρακτηριστική ευκολία, είτε γιατί πραγματικά αυτοσχεδιάζει στο δρόμο, είτε για να μη λες ότι το 'χες μαντέψει εσύ το τέλος.

Το τέλος βέβαια, που κρατάει καμιά ώρα (από τις τρεις συνολικά), παραδίδει περιπέτεια χωρίς ανάσα και σκηνές που ακόμα κι αν χρειαστεί να περιμένεις πενήντα-εξήντα χρόνια για την επόμενη αναβίωση του είδους, θα τις έχεις να τις ξαναβλέπεις ακούραστα. Και η υπόλοιπη ταινία βλέπεται, χάρη στη πάντα larger-than-life σκηνοθετική ματιά και τα αστεία (κάποιες φορές αυτοαναφορικά) τοποθετημένα στα σημεία που βαραίνουν τα βλέφαρα.

Το καλοκαίρι του 1971 ο John Lennon και η Yoko Ono μετακόμισαν στη Νέα Υόρκη. Η επίσημη Αμερική του Nixon προσπάθησε να τους στείλει από 'κει που ήρθαν.Σε μια εποχή που τα studio έχουν αρχίσει να βλέπουν τα ντοκιμαντέρ σαν άδεια να τυπώνουν δολάρια, η προσπάθεια των David Leaf και John Scheinfeld που γυρνάνε τηλεοπτικά τέτοια με τη σέσουλα από τις αρχές του αιώνα, είναι επικίνδυνα κοντά στο χαρακτηρισμό. Παρόλο που ήταν μια από τις σπάνιες φορές που τόσο επώνυμος μπήκε στο στόχαστρο τέτοιας λεπτομερούς έρευνας και παρακολούθησης από το FBI, ακριβώς λόγω του επωνύμου του πράγματος η υπόθεση δύσκολα αρκεί να κρατήσει ολόκληρη ταινία. Χωρίς να φέρνει τίποτα νέο στην ιστορία, χωρίς να ξεφεύγει ποτέ από τις συμβάσεις του είδους, χωρίς να προχωράει τα θέματα που αγγίζει (το πως οι πιο ακραίοι προσπάθησαν να καπελώσουν τον Lennon για παράδειγμα), χωρίς να παρουσιάζει την άλλη πλευρά παρά μόνο μέσα από δηλώσεις Τύπου (και δηλώσεις που μοιάζουν αντιπαθητικά τέτοιες), η προσπάθεια αρκείται στην άψογη παραγωγή της, τον εμπνευσμένο ήρωά της και την οξύνοια κάποιων από τα κεφάλια που μιλάνε (του Gore Vidal κυρίως παρά του Noam Chomsky όπως θα περίμενες). Σίγουρα έχει ενδιαφέρον ο υπόγειος παραλληλισμός με τη τωρινή εποχή και την έλλειψη κάποιας φιγούρας που να κατανοεί καταεντελώς τη δύναμη της διασημότητάς του ώστε να τρελαίνει τα μίντια και τον κόσμο ολόκληρο, αλλάζοντάς τον.