Όλιβερ Τουίστ με ικανότητες σουπερμότσαρτ, που ζει στη μουσική αλλά πρώτη φορά στα δώδεκά του ακούει άνθρωπο να σφυρίζει, είναι μόνο η αρχή.Αν έμενε μόνο εκεί, στη βγαλμένη από ταινία της σειράς των 40s εισαγωγή, με το κιτσάτο voiceover να περιγράφει πως είναι να ακούς τη μουσική στα στάχυα που φυσάει ο άνεμος και την κοπριά που αερίζουν οι μύγες, και με τις πρώτες σκηνές να απεικονίζουν πως είναι να υφίστασαι την απειλή να σε αφήσουν να κοιμηθείς δυο λεπτά αργότερα όσοι στο ορφανοτροφείο δε διαθέτουν τη δικιά σου γενετική υπεροχή, τότε ο August Rush (2007) θα ήταν απλή διαπίστωση ότι άσχημη μέρα διάλεξες να κόψεις το τσιγάρο και αφορμή να περάσεις γελώντας τα υπόλοιπα από τα εκατό (100) λεπτά της διάρκειάς του. Δυστυχώς η συνέχεια είναι τόσο βασανιστική όσο να βλέπεις στον καθρέφτη τον Hannibal Lecter να σου ανοίγει το κρανίο και να σου τρώει τα μυαλά για πρωινό, με σεναριακές εξωφρενικότητες να διαδέχονται η μια την άλλη, εκβιάζοντας συναίσθημα σα να σου σπρώχνουν λασπωμένη σόλα στον λαιμό, αδιαφορώντας πλήρως για τυπικότητες όπως ανάπτυξη χαρακτήρων και αφηγηματική συνέπεια, με τέτοιο ρυθμό που να μη σ' αφήνει να αποφασίσεις ποιος είναι ο σαδιστικότερος τρόπος να εξοντώσεις τους υπεύθυνους πριν να πρέπει να σκεφτείς ακόμα χειρότερον. Στο ότι δεν υπάρχει ούτε μια σκηνή που να φτάσεις να υποθέσεις ότι μπορούσε να συμβεί σε κάποιο εναλλακτικό χωροχρόνο στα πέρατα του γαλαξία του Douglas Adams συμβάλλει απείρως και η σκηνοθέτρια που προσπαθεί να προσθέσει στον αχταρμά και τη δικιά της πινελιά, ξεπερασμένα αμερικάνικη προπολεμική με "εμπνεύσεις" από βορειοευρωπαϊκό μεταμοντερνισμό, κάτι σαν τον μικρό ήρωα με αυτιστικό βλέμμα να προσποιείται άθλια ότι ανακάλυψε πως να παίζει slap guitar σε μια βραδιά, χωρίς να έχει ξαναδεί στη ζωή του κιθάρα (και χωρίς να ξυπνήσει κανέναν από τους δεκαείκοσι που κοιμόνταν στην ίδια αποθήκη την ίδια ώρα).

Η άνοδος κι η αναμέτρηση ενός καθαρόαιμου μπάτσου κι ενός καθαρόαιμου gangster στην Αμερική της ζάλης και της αφασίας του πολέμου του Βιετνάμ.Ξεκάθαρα πολιτικών αποήχων και με τη διαχρονικότητα που της εξασφαλίζει το θέμα της, η επιστροφή σε φόρμα του Ridley Scott αναβιώνει μαεστρικά το γκανγκστερικό δράμα παλαιάς κοπής, απορρίπτοντας τις σπασμωδικές εξάρσεις βίας κι εκρήξεων, αλλά χωρίς να κρύβει τα ακονισμένα δόντια που δείχνει στο δολοφονικό της ξεκίνημα, που ξεκαθαρίζει ακριβώς τί είδους gangster είναι ο American, σε μια Αμερική όπου η αστυνομία ελέγχει το οργανωμένο έγκλημα, με την μέθοδο που η εφορία ελέγχει τα οργανωμένα επιχειρηματικά καρτέλ: παίρνοντας απλά το μερίδιό της.

Βασισμένο στην αληθινή ιστορία του μοναδικού μαύρου που κατάφερε ποτέ στα χρονικά να οργανωθεί στο νάρθηκα της αμερικάνικης μαφίας και να την ξεπεράσει, το καλοστημένο, μετρημένο, κι αρκετά απλωμένο για να παίρνει ανάσες αλλά όχι τόσο ώστε να παίρνεις κι εσύ σενάριο, απογειώνεται απ' τις αναμενόμενα απογειωτικές (κι οσκαρικές) στιβαρές ερμηνείες του πρωταγωνιστικού διδύμου, και φυσικά απ' την ικανότητα του σκηνοθέτη να τις διαχειριστεί και να τις εναλλάσσει σαν τις όψεις του νομίσματος του αμερικάνικου ονείρου, που περιστρέφεται ες αεί στον αέρα, προσπαθώντας να αποφασίσει σε ποιά απ' τις δύο να προσγειωθεί. Κι αν συνήθως το νόμισμα δεν δείχνει ποτέ την αίσθηση της ιπποτικής δικαιοσύνης που του κολλάει ο Scott στο τέλος, ε, ρίχ'το στην αισιοξία του σκηνοθέτη, και την δονκιχωτική ελπίδα του κάθε δημιουργού ότι στην ανατομία του παρελθόντος μπορεί να βρεθεί μια ιδέα για εξιλέωση και καλύτερο μέλλον. Που καλύτερο μπορεί τελικά να μην σ'το κάνει, και η ταινία να μην φτάνει τις επικές διαστάσεις του στιγμιαίου κλασικού που σε προϊδεάζει η σύνθεση της μαρκίζας, τις διαστάσεις της αξέχαστης όμως, τις ακουμπάει και τις γραπώνει όσο ένας συγκεκριμένος περσινός Πληροφοριοδότης (2006) τουλάχιστον, έστω κι αν θα του πάρει λίγο περισσότερο χρόνο να το δείξει.

Σημειωμένο ως αξιοσημείωτο ανεξάρτητο, το γυρισμένο σε τρία μέρη θρίλερ, ως τρεις διαφορετικές οπτικές τριών πρωταγωνιστών, όπως τις οραματίστηκαν τρεις σκηνοθέτες, για μια περίεργη εμπλοκή των συσκευών επικοινωνίας που δημιουργεί ένα σινιάλο που μετατρέπει όσους το πιάσουν σε μανιακούς φονιάδες, το The Signal (2007) είχε ξεκινήσει απ' το Sundance τις βόλτες του σε μερικά φεστιβάλ του χώρου του στις αρχές του χρόνου, και μετά κατέληξε στην κατάψυξη λόγω προβλημάτων με δικαιώματα μουσικής (που ενδεχομένως έκρυβε μέσα της μυστικές συχνότητες).

Αλλά επέστρεψε το Σαββατοκύριακο που πέρασε, με καινούρια ημερομηνία εξόδου για το Φλεβάρη και φρεσκαρισμένο trailer στην apple με απελπισμένη έκκληση για viral, για να μας θυμίσει αντανακλαστικά κι ανησυχητικά τη φλόπα του ψιλο-cult Kairo (2001), κι ακόμη χειρότερα, την αμερικάνικη μετάφρασή του ως Pulse (2006). Τα quotes που το συστήνουν ως το μέλλον του τρόμου, από ανθρώπους που έχουν χάσει την αξιοπιστία τους εδώ και καιρό, δεν βοηθάνε ιδιαίτερα, και το ότι το μοιάζει με το Crash (2004) σε slasher mode επίσης δεν μου χαμηλώνει το φρύδι, αλλά τα διάφορα reports απ' τις προβολές του, (με πιεστικότερα αυτό του twitch κι εκείνο του efilmcritic που το σταμπάρει ως το καλύτερο θρίλερ του 2007), είναι τουλάχιστον αρκούντως θελκτικά αν όχι εντελώς εκστατικά, οπότε όπως λένε σ' αυτές τις περιπτώσεις, ποτέ δεν ξέρεις, ακόμη κι όταν ξέρεις ότι κάτι ξέρεις.

Ο κόκκινος διάολος με τα κομμένα κέρατα του Mike Mignola επιστρέφει το καλοκαίρι στη μεγάλη οθόνη, μια βδομάδα πριν τον σκοτεινό ιππότη με τα αυτιά νυχτερίδας του Bob Kane, όπως αναλαμβάνει να σου θυμίσει το teaser του Hellboy II (2008) που κυκλοφόρησε στην επίσημη σελίδα του και σε όλο το δίχτυο, με εισαγωγή από τον υπεύθυνο της μεταφοράς του, Guillermo del Toro.

Η εισαγωγή σηματοδοτεί και την προσωπική σφραγίδα του φανταστικού Μεξικάνου στην παραγωγή αφού ο Mignola εκτός από τη συμβολή του στην ιστορία με το να ακούει, υποθέτεις, για μερικές μέρες τις ιδέες του Del Toro στο σπίτι του, δε φαίνεται να έχει αναμιχθεί και πολύ στη μετακίνηση του στιλιστικού κέντρου βάρους από δαιμονολαβκραφτισμό σε φανταστικοντελτορισμό, με ξωτικά να έχουν πάρει τη θέση των Ναζί στη φιλοδοξία να καταστρέψουν τον πολιτισμένο κόσμο χρησιμοποιώντας μυστικά τέρατα για όπλα. Απέναντί τους, σε ένα σενάριο που δεν έχει πια καθόλου σχέση με τα κόμικ (το ένα ήταν χαλαρά βασισμένο στη μίνι σειρά Seed of Destruction) θα βρουν και πάλι την BPRD, χωρίς τον γήινο πράκτορα Myers που η εφεύρεσή του αποκλειστικά για το Hellboy (2004) εξυπηρετούσε την ανάγκη να ταυτιστείς μαζί του στην ανακάλυψη των υπόλοιπων χαρακτήρων, αλλά με τον αέρινο Johann Kraus που η μεταφορά του από το χαρτί εξυπηρετεί την ανάγκη να σπαστεί ακόμα περισσότερο ο δημιουργός του με τη ρομποτοποίηση του σχεδιασμού της στολής του για το φιλμ.

Πέρα από τη (μισο)πλάκα, ο Mignola φαίνεται ενθουσιασμένος και με τη συνέχεια, περιοριζόμενος να δηλώνει ότι ο Del Toro έχει εμφανή προτίμηση στα μηχανικά μέρη στην αγαπημένη του ασχολία (το σχεδιασμό φανταστικών πλασμάτων). Και πως θα μπορούσε να κάνει και τίποτα διαφορετικό αφού, παρόλο που το πρώτο μέρος πήγε σχετικά καλά στα ταμεία ($100 μύρια παγκόσμια με προϋπολογισμό $65) και ακόμα καλύτερα στα home theaters και ο χαρακτήρας πρωταγωνίστησε και σε παιχνίδια και animated ταινίες, η Sony αποφάσισε ότι δεν της έκανε για να διαφημίζει το Blue-Ray στο PS3 όπως ο Spider-Man και με το κλείσιμο της Revolution Studios έβαλε το project στο ψυγείο. Και ήταν ο δημιουργός του Λαβύρινθου του Πάνα (2006) που έπεισε τη Universal να το αναλάβει και να το βάλει και σε fast track μετά τη περσινή του επιτυχία και την άρνησή του να αναλάβει οτιδήποτε άλλο από Halo κυρίως, μέχρι I Am Legend (2007) και Harry Potter. Έτσι με υπόκρουση τα ορχηστρικά του Mein Herz Brennt των Rammstein και τις απειλητικές ατάκες του κάποτε Bros Luke Goss (που αναλαμβάνει ένα ακόμα βαρύ ρόλο όπως στο Blade II (2002)) και χωρίς ίχνος σαπουνοφουσκικού αίματος όπως στο προηγούμενο, ο Guillermo del Toro βάζει μάλλον το μεγαλύτερο στοίχημα της καριέρας του, όχι να κάνει ακόμα κάτι cool (που φαίνεται σίγουρο), αλλά να μη τυποποιηθεί στη δημιουργία τεράτων που φοράνε τα μάτια τους στα μανίκια τους (που δε φαίνεται και τόσο) για να εντυπωσιάζει τους άσχετους. Αν και μάλλον, και μάλλον ευτυχώς, το επόμενο του project θα είναι το Mountains of Madness που έχει μεταφερθεί κι αυτό στη Universal (από τη Dreamworks αν δε κάνω λάθος).

Το παλιό ορφανοτροφείο όπου μεγάλωσε έχει κάνει σπίτι της και ετοιμάζεται να επαναλειτουργήσει, η θετή μητέρα ενός πιτσιρικά με αόρατους φίλους.Ακόμα κι αν δεν έχεις δει όλες τις ταινίες της θεματολογίας "οικογένεια σε στοιχειωμένο σπίτι", ο Juan Antonio Bayona φαίνεται να τις έχει μελετήσει εξονυχιστικά, μαζί με οποιοδήποτε στοιχείο προσθέτει στη συνταγή, από χαριτωμένα και καθυστερημένα παιδάκια μέχρι θαλασσοδαρμένους φάρους και σπηλιές. Επιπλέον γνωρίζει άριστα (με τη βοήθεια του σεναριογράφου του Sergio G. Sánchez υποθέτεις) πως να χειριστεί τον μέσο θεατή, τους φόβους, τις ενοχές και τις ελπίδες του, έτσι ώστε να του αφηγηθεί και μια ενήλικη παραβολή που αντηχεί και αφού παρατήσει (ο μέσος) το άδειο ποπκόρν και τον λιωμένο πάγο της κοκακόλας στη καρέκλα του, χρησιμοποιώντας (ο σκηνοθέτης) από κραυγές στις αναφορές στους χαρακτήρες του Πίτερ Παν μέχρι ψιθύρους για τα μάτια της καρδιάς από τον Μικρό Πρίγκηπα. Φτιάχνει έτσι μια ταινία ύπουλα φρικιαστική στη σωστή πλευρά των ορίων του κλισεδιάρικου και του ιλαρού, ενισχυμένη από την εξίσου ύπουλη ελαφρά χιουμοριστική απόδοση τιμών σε όσους προηγήθηκαν, Ευρωπαίους και Λατινοαμερικάνους, μπιμουβιάρηδες και σοβαρούς, από τους Ισπανούς των 70s που αναφέρει με ρυθμό πολυβόλου στις συνεντεύξεις, μέχρι Argento και Del Toro (που του υπογράφει και την παραγωγή όπως θα 'χεις δει να πρωτοαναφέρεται παντού).

Έτσι κάτι τεράστιες τρυπάρες στην πλοκή, και κάτι απότομες πτώσεις στο λάκο της τυπικούρας των περιφερειακών χαρακτήρων μπορείς μέχρι και ηθελημένες να τις καταλογήσεις, αλλά σίγουρα αποδεικνύονται τελικά ανώδυνες. Και χωρίς να μπορείς να πεις ότι προχωράει κανένα είδος (όπως για παράδειγμα το El Espinazo del Diablo (2001) ή το The Others (2001) στα πιο προφανή), το El Orfanato (2007) δικαιολογεί επαρκέστατα όλο το θόρυβο, τις υποψηφιότητες για δεκατέσσερα (14) βραβεία Goya, και την υψηλότατη θέση στη λίστα με τις εμπορικότερες ισπανικές παραγωγές όλων των εποχών.

Πρώην παντρεμένος και πρώην δημόσιος κατήγορος, από οικογένεια αστυνομικών, κάνει τον διακανονιστή για τις βρώμικες υποθέσεις δικηγορικής εταιρείας ενώ, περίεργα, είναι βουτηγμένος στα χρέη.Στην εισαγωγική σκηνή του Michael Clayton (2007) ο πρωταγωνιστής καλείται να καθαρίσει άλλη μια φορά για λογαριασμό πλούσιου στριμωγμένου από το νόμο. Αλλά προτού μάθεις οποιαδήποτε λεπτομέρεια πέφτει.. φλασμπάκ και όταν στο τέλος ξαναφτάσεις στην αρχή ο στριμωγμένος έχει, περίεργα, ξεχαστεί. Και γεμάτη τέτοιες περιέργειες που χωράνε ακόμα και στην σύντομη περίληψη και στην εισαγωγική σκηνή είναι η ιστορία που αφηγείται ο (βασικός) σεναριογράφος της τριλογίας του Bourne στη πρώτη του προσπάθεια να περάσει και πίσω από την κάμερα. Ιστορία που μοιάζει κι αυτή βασισμένη σε νουβέλα αλλά απλά σου ζαλίζει τον έρωτα με παραληρήματα και πλοκές που δεν φιλοδοξούν να περιορίσουν τον χείμαρρο κάποιας λογοτεχνικής έκφρασης αλλά να σε ψαρώσουν με ακαταλαβίστικες και πομπώδεις παπαριές. Και προσπάθεια που μοιάζει εμπνευσμένη από τη βαριά σχετική κληρονομιά των 70s και τη ματιά του Sidney Lumet ή του Sydney Pollack (που κρατάει εδώ δευτεραγωνιστικό ρόλο) αλλά απλά προσομοιάζει αυτής του Steven Soderbergh (που έχει ρόλο στην παραγωγή) στην ψευτομαεστρική αισθητική και την επίφαση κοινωνικής συνείδησης.

Credit θα πρέπει να δώσεις στον Gilroy για την, θεωρητική έστω, αγωνία γιατί σε συνθήκες βουτηγμένες στην εταιρική διαφθορά δεν υπάρχουν περισσότερα βαθιά λαρύγγια (παρά μόνο στις πίπες) και την, εξίσου χαμένη στο δρόμο της ευκολίας, πρόθεση για κάτι σεναριακά δύσκολο (η σκηνή της αρχής για παράδειγμα υπονοεί την απόφαση του ήρωα να τα παρατήσει, με τον τρόπο που ουσιαστικά δεν κάνει τη δουλειά του). Καλή είναι και η φωτογραφία του Robert Elswit που φαίνεται να κουβαλάει μαζί του τελευταία, και σε καλύτερες προσπάθειες, ο George Clooney (βλ. Syriana (2005), Good Night, and Good Luck. (2005)), ενώ η εξίσου καλή ερμηνεία του τελευταίου φαίνεται επίπεδη απέναντι σε αυτές του Tom Wilkinson κυρίως και της Tilda Swinton που αναλαμβάνουν να ζωντανέψουν, σε λιγότερο χρόνο, τις φιγούρες μεγαλοθεσιτών με και χωρίς συνείδηση αντίστοιχα. Αλλά γενικά το ότι η παραγωγή πλασάρεται, και ταμειακά, ανάμεσα στις καλύτερες της χρονιάς στην Αμερική, μόνο η μετριότητά της μπορεί να το εξηγήσει.

Τύπισσα μαθαίνει ότι το αμόρε της την απατά, και κάνει το γύρο της Αμερικής για να φτάσει πίσω στον εστιάτορα που της το αποκάλυψε και την κέρασε κουραμπιέδες νέας Καρβάης μαγευτική μυρτιλόπιτα.Σπονδυλωτοειδές δράμα υπερστυλιζαρισμένο μέχρι ασφυξίας, χωρίς πολλά-πολλά από ουσία να αναστατώνουν τον ενθουσιασμό του Kar Wai με τα φίλτρα και τα χρώματα και τα φώτα από νέον και τους καπνούς και τις μυρωδιές της Αμερικής, που φιλοξενεί την πρώτη αγγλόφωνη ταινία του, οι Μυρτιλόνυχτες άνοιξαν όπως θυμάσαι τις Κάνες και τη Θεσσαλονίκη, κι έρχονται (μήνες μετά) να ανοίξουν και κανονικά στις αίθουσες, που πιθανότατα θα μαζέψουν τον κοσμάκη που έμαθε τον Kar Wai απ' τις ασιατικές δουλειές του (ή, για τον ίδιο ακριβώς λόγο, μπορεί και όχι), και επίσης πιθανότατα, θα του προκαλέσουν την ίδια χλιαρή υποδοχή που έλαβε η ταινία και στα δύο προηγούμενα ανοίγματά της. Θέμα γούστου αν θα σ' αρέσει το πάντρεμα των αμερικάνικων λοκάλ με το ανατολίτικο ζεν του Kar Wai, θέμα προδιάθεσης πόσο θα ασχοληθείς με τη θεατρικούρα της δομής της ιστορίας που περιβάλλουν (πράξη πρώτη, πράξη δεύτερη, πράξη τρίτη), θέμα υπομονής αν θα αντέξεις τον φωνακλάδικο συμβολισμό των ενοχλητικά ξεκομμένων και καρφωμένων για σημάδια στο χάρτη του ταξιδιού της ηρωίδας χαρακτήρων, και θέμα ηλικίας αν οι φιλοσοφίες τους θα σου ηχήσουν τσίγκινες ή κρυστάλλινες. Το σίγουρο είναι πως τις ερμηνείας των David Strathairn και Rachel Weisz θα τις εκτιμήσεις, η Nora Jones στην πρώτη της θα σε εντυπωσιάσει, η Natalie Portman θα σου φανεί παράταιρη, κι ο Wong Kar Wai δε θα σε κοιμίσει τόσο μελωδικά όσο τις προηγούμενες φορές.