Στην τροχιά της η ιστορία της Πηγής της Ζωής περιστρέφεται γύρω από ένα αδιευκρίνιστης ειδικότητας επιστήμονα, λίγο πολύ όπως και στο Π (1998). Με αντίστοιχη τεράστιας έκτασης ψύχωση, να βρει τη θεραπεία για τον εγκεφαλικό όγκο που σκοτώνει την αγαπημένη του. Τα υπόλοιπα για παράλληλες αφηγήσεις και χιλιετίες αγάπης είναι μόνο η αρχή της σύγχυσης.
Στη τρίτη του ταινία ο Aronofsky δεν εγκαταλείπει, εκτός από τη τόλμη το φεύγα και τη μαεστρική υπερβολή των προηγούμενων, ούτε τους βασικούς του συνεργάτες που τους έφτιαξε και (ίσως) τον έφτιαξαν, τον Clint Mansell στη μουσική επένδυση και τον Matthew Libatique στη κινηματογραφία, με τα αναμενόμενα υπέροχα αποτελέσματα. Και δε προδίδει ούτε το όραμά του για το οποίο πάλεψε χρόνια ενάντια σε αποχωρήσεις πρωταγωνιστών αξίας Cate Blanchett, περικοπάρες προϋπολογισμού, και δημιουργικές διαφορές με καλλιτεχνάρες με αποψάρες τύπου Brad Pitt. Ούτε τους φανατικούς του φίλους που περίμεναν από αυτόν ακόμα ένα ξεχωριστό εγκεφαλικό αριστούργημα, έστω και με ψεγάδια μετά από έξι χρόνια φουρτούνας. Φουρτούνα που συνεχίστηκε και μετά το άνοιγμα της ταινίας στη Βενετία μέσα σε αποδοκιμασίες και χειροκροτήματα. Και τη σύγχυση δε βοηθάει, ούτε έχει και καμιά υποχρέωση να το κάνει, η αφηγηματική μελωδία που συνθέτει ο δημιουργός παρεμβάλλοντας εικόνες από πεντακόσια χρόνια πριν και άλλα τόσα μετά. Εικόνες που ξεπηδούν ρεαλιστικά (η μεσαιωνική μέσα από τις σελίδες του βιβλίου που γράφει η πρωταγωνίστρια, για παράδειγμα) και περνάνε σε επίπεδο που, κυριολεκτικά, δεν έχει κανένα περιορισμό να πατάει στο έδαφος. Εικόνες που συνθέτουν σκηνές απερίγραπτες και αΐδιες, τολμηρές και μεγαλειώδεις που προορίζονται να τις κουβαλάς και να σε στοιχειώνουν μέχρι να τις χρειαστείς.

Με άλλα λόγια το πιο φιλόδοξο δημιούργημα του Darren Aronofsky είναι συνεπέστατο στα λοιπά με τη δημιουργική του πορεία. Διαπραγματεύεται αριστουργηματικά την αποδοχή της απώλειας και την άρνηση της λατρείας (ή τη συμφιλίωση με το θάνατο και την αποφυγή της ψυχωτικής ασφυκτικής αγάπης, αν θες να το συγκεκριμενοποιήσεις περιορίζοντάς το σώνει και καλά). Χωρίς σκληρά φτηνά και εν τέλει κατανοητά ψευτοδιανοουμενίστικα πόδια (δεν έχει πρεζάκια αποχαυνωμένα στη τηλεόραση ή ιρανούς να περπατάνε στην έρημο).

Περιμένοντας το Πάσχα στο Πήλιο, δυο φιλικά ζευγάρια και η κόρη του ενός, μπλέκουν τα μπούτια τους όταν ένας φόνος δρα ως καταλύτης για να κορυφωθεί η αναπόφευκτη ένταση που χτίζουν ανάμεσά τους τα μεταξύ τους μυστικά.Μια πενταετία μετά το Brazilero (2001) (και μια δεκαετία μετά το Βαλκανιζατέρ (1997)), ο Γκορίτσας επιστρέφει αν μη τι άλλο για να μας θυμίσει ότι οι ταινίες θέλουν το χρόνο τους για να γίνουν. Βέβαια τη συγκεκριμένη δε φαίνεται να τη βοήθησε ιδιαίτερα η διαδικασία ωρίμανσης. Παρά τις γεμάτες υποσχέσεις εντάσεις που κρύβει ανάμεσα στους χαρακτήρες το ύπουλο σενάριο με τα ενδιαφέροντα γυρίσματα από ανθρωπινοσχεσεδιάρικο σε ψυχολογικό φιλμ-νουάρ, η σκηνοθεσία το ακολουθεί κάπως αμήχανα, ενώ οι μπόλικοι παράπλευροι χαρακτήρες καταλήγουν να έχουν φολκλορικό ενδιαφέρον, αφού δεν αναπτύσσονται ποτέ σε κάτι συγκεκριμένα καθοριστικό για την πλοκή. Εκτός ίσως απ' τον ήρωα του Ερρίκου Λίτση, που λειτουργεί σα βεβιασμένο άλλοθι για τη λύση του χαλαρωμένου απ' το πελαγωμένο μοντάζ μίτου.

Οι πιο σίγουροι λέγαν ότι η Disney απλά θα άφηνε τη ταινία να πουληθεί μόνη της. Οι πιο ανήσυχοι είχαν βγάλει δελτίο καιρού με πρόγνωση για νεροποντές στα καραϊβικά ταμεία στις 25 του Μάη και αναβολή της πειρατικής απόβασης για πιο καλοκαιρινές μέρες. Όλοι βλέπαν τους ανθρώπους στα υπόγεια του κάστρου της Ωραίας Κοιμωμένης να κρατάνε μπουντρουμωμένο ακόμα και τον τίτλο του τρίτου φιλμ, χωρίς να τον έχουν επιβεβαιώσει επίσημα-επίσημα. Το τίζερ για το Σεντούκι του Νεκρού (2006) είχε χωθεί σφήνα στο περσινό Super Bowl, αρχές Φλεβάρη, με το άνοιγμά του να γίνεται τον Ιούλιο και το πλιάτσικο να ξεπερνάει κάθε ρεκόρ. Με το Τέλος του Κόσμου δυοτρείς μήνες μακριά, ούτε τρέιλερ, ούτε τίζερ, ούτε πόστερ, ούτε σελίδα, ούτε καν επιβεβαίωση του καστ ή οτιδήποτε άλλου δεν είχε σκάσει μύτη. Μόνο κάτι φωτογραφίες από δω κι από κει που η ποντικο-εταιρία έπνιγε σα ποντίκια.

Όλα άλλαξαν αυτό το σαββατοκύριακο. Πόστερ βγήκαν πεντέξι μαζεμένα, σελίδα ανέβηκε έστω και χωρίς περιεχόμενο, και το τρέιλερ μπορείς να το ενσωματώσεις (όπως συνηθίζεται πια) από τώρα στη σελίδα σου. Με τη προοπτική να παίξει όταν βγει και να ανεβεί μαζικά το ψόφιο buzz. Όταν το δούμε, στις 19 του μήνα, θα έχουμε και περισσότερα.

Λαθρομετανάστης μικροεγκληματίας εκτελεί φόνο στην Αθήνα, επιστρέφει στη χώρα του ψάχνοντας μια καινούρια αρχή, και καταλήγει στη φυλακή για την εκεί του τάση προς μικροκλοπές, αφού τον καταδόσει ο στρατιωτικός πατέρας του. Στις σκληρές συνθήκες της φυλακής, γνωρίζει το Θεό, έναν Γερμανό ισοβίτη, την τέχνη, την ανθρωπιά, και το αίσθημα της μεταμέλειας. Έτσι, όταν δραπετεύει απ' τη φυλακή κατά τη διάρκεια πραξικοπήματος, ξαναπερνά τα σύνορα κι επιστρέφει στην Ελλάδα για να παραδοθεί για το φόνο.Περιστρεφόμενο γύρω από συναισθηματική καρδιά αντίστοιχη των Ζωών των Άλλων, το Eduart θα μπορούσε να γίνει για την Ελλάδα ό,τι το οσκαρούχο hit για τη Γερμανία, αν ήταν πιο ευρύ στο ερμηνευτικό του φάσμα και πιο πλούσιο στα κεφάλαια της αφήγησής του. Η ιστορία μεταστροφής του, μεθοδική και καλοστημένη, ακολουθεί στρωτή αναμενόμενη διαδρομή, χωρίς να υποκύπτει σε μελοδραματισμούς, ούτε όμως να καταφέρνει να απογειωθεί συναισθηματικά. Η Αντωνίου έγραψε και ξαναέγραψε το σενάριο μετά από πολύωρες συνεντεύξεις με τον εμπνευστή της ιστορίας της, τον Eduart Leka, οπότε θα περίμενε κανείς πιο έντονο ξεψάχνισμα του πυρήνα του, βαθύτερη τομή στην ψυχή του φυλακισμένου, αλλά πάλι μπορεί απλά να μιλά ο κυνικός μέσα μου που τα βλέπει σχηματικά. Όπως και να 'χει, η απεικόνιση είναι σαφώς πιο πειστική απ' αυτήν του von Donnersmarck, ακόμα κι όταν ο Durmishi χάνει την ισορροπία του εκφράζοντας με επαναλαμβανόμενες μούτες τη βουβή έλλειψη δικαιολογιών περισσότερο, παρά ενοχών. Σα μικρό παιδάκι που έφαγε όλα τα μπισκότα και δεν έχει σκύλο να ρίξει το φταίξιμο. Έτσι όπως είναι πάντως, το φιλμ της Αντωνίου μπορεί να περηφανεύεται production values που ανεβάζουν την ελληνική κινηματογραφική παραγωγή αρκετά επίπεδα πιο πάνω, και παράλληλα τη βγάζει απ' την εκφραστική και θεματική της μονοτονία, για να δείξει το δρόμο προς ένα εξαγώγιμο προϊόν αξιώσεων, δίχως απαραίτητα τις πλάτες της τεράστιας κατά παραγγελία παραγωγής. Ας ελπίσουμε τώρα να δούμε και κάτι πιο ψυχολογικοθριλεροειδές από τη δημιουργό, που φαίνεται πως το 'χει.

Στα σεναριακά credits μπορεί να μην υπάρχει ο Σέξπιρ αλλά υποχρεωτικά αναφέρω κι εγώ ότι το Βραδυνό Συμπόσιο είναι χαλλαρά βασισμένο στον Άμλετ. Χρονικά τοποθετημένο περίπου χίλια χρόνια πριν, στη περίοδο των Πέντε Δυναστειών και Δέκα Βασιλείων, το φιλμ μπλέκει κι άλλους μύθους στην ιστορία του, που από τα credits ακόμα θέλει κεντρικό χαρακτήρα μια αυτοκράτειρα που χηρεύει. Και γατζώνεται στην πιο μεγάλη πολυθρόνα της αυτοκρατορίας, σα γυναίκα του κουνιάδου της που έτσι λίγο δηλητηρίασε τον άντρα της για να τον διαδεχτεί. Ε και σα λογικός άνθρωπος έχει βάλει επόμενο όνομα στη λίστα του βασιλικού νεκροθάφτη τον γιο του δολοφονημένου.
Το μόνο άλλο βασικό που χρειάζεται να ξέρεις είναι ότι η Κίνα έστειλε στα Όσκαρ την Κατάρα του Κίτρινου Λουλουδιού (2006) μέσα σε κριτική αποδοκιμασία του Συμπόσιου (ή Δείπνου Δολοφόνων αν είσαι Έλληνας μεταφραστής), και τελικά έκανε χάρη στο Χονγκ Κονγκ που το υπέβαλλε υπερήφανα σα δικό του. Άρα δε χρειάζεται εγώ να πω ότι εκεί που ο Zhang Yimou το είδος "κινέζικη ιστορική με αεροπλανικές σπαθομαχίες" το γάμησε και ψόφησε, ο Feng Xiaogang (με μεγάλη ιστορία στη mainstream κωμωδία στη πατρίδα του, λέει) το επανακαθόρισε στα πρότυπα των χογκογκέζικων ματοβαμμένων οπερών. Ασυγκράτητο στο μελόδραμα που υπηρετεί τις στιγμιαίες εξάρσεις βίας, στην απεικόνιση αυτής τη βίας με ρεαλιστικούς κουβάδες αίματος, και την οπτική χλιδή (που καθυστέρησε τη παραγωγή σε πολλές φάσεις, αν κατάλαβα καλά), το φιλμ είναι και αναπολόγητα αργό στα περισσότερα σημεία. Αντίθετα με ότι θα περίμενες, ακόμα και για τις Μάσες που διαβόητα αρχίζουν τα χασμουρητά ενώ το τελευταίο κομμένο κεφάλι δεν έχει σταματήσει να πετάει, το slow motion λειτουργεί συνολικά, και όχι μόνο στις σκηνές που το κόκκινα ζουμιά σπιλώνουν το χιόνι. Και το αποτέλεσμα είναι μια κλάση ανώτερο από τις τελευταίες βαρετές σχετικές προσπάθειες. Αλλά προδίδεται από τη πρωταγωνίστριά του που προσφέρει μέχρι και το κωλαράκι της για να σου τραβήξει το ενδιαφέρον, όμως είναι πολύ baby και πολύ baby face για τέτοιο ρόλο. Δυστυχώς η ασύγκριτα καβλιάρα, ειδικά σε ρόλους σκύλας, Gong Li έκανε το λάθος να ξαναεμπιστευτεί μετά από τόσα χρόνια τον Yimou (και άρα δε μπορούσε να παίζει παράλληλα κι εδώ see?).

Χειρίστρια καμερών ασφαλείας που βλέπουν παρηκμασμένη γειτονιά της Γλασκόβης, αναστατώνεται όταν στην οθόνη της εμφανίζεται γνώριμος απ' τα παλιά, υπεύθυνος για το βαθύ τραύμα που την έχει οδηγήσει να βλέπει όλη της ζωή σαν σε γυάλα. Ξαφνικά η μιζέρια της αποκτά νόημα, αφού αποφασίζει να τον παρακολουθήσει, και, ίσως, να πάρει και την εκδίκησή της. Η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της οσκαρούχου (για τη μικρόμηκη Wasp το 2005) σκηνοθέτιδας, κουβαλάει ένα σωρό βραβεία πάνω της, με αυτά της κριτικής επιτροπής των Κανών και του ανερχόμενου ταλέντου στα BAFTA να ξεχωρίζουν, ως επιβεβαιώσεις της αντανακλαστικής κριτικής λατρείας στην αντικινηματογραφική κινηματογράφηση. Ακυρώνοντας τη δυνατότητα ταύτισης μέσω της στρυφνής, στεγνής της αφήγησης, και καθυστερώντας εξαντλητικά να του ανοίξει χαραμάδα να μπει στην ιστορία, η Arnold κάνει τον θεατή να νιώθει εξαιρετικά άβολα στον κόκκινο δρόμο της, και στη συνέχεια προσφέρει μια μάλλον επώδυνη κινηματογραφική εμπειρία σε όποιον δεν έχει χάσει την υπομονή του κι αρχίσει τις μαντεψιές για το τι γίνεται στο στόρι που περιμένει ν' αρχίσει. Αποτέλεσμα μάλλον αναμενόμενο από ταινία που προέκυψε απ' τα πειραγμένα μυαλά των Δογματιστών, οι οποίοι με το Red Road ξεκινούν ένα καινούριο κινηματογραφικό πείραμα με τίτλο Advance Party, που ξεπήδηξε από workshop σεναρίου του Sundance. Το Red Road αναμένεται να ακολουθήσουν άλλες δύο ταινίες, που θα έχουν τους ίδιους επτά χαρακτήρες, να περιφέρονται στην ίδια πόλη, αλλά να κάνουν διαφορετικά πράγματα, που θα σκεφτούν οι άλλοι δύο σκηνοθέτες. Καλά κουράγια.

Σε σενάριο Κώστα Γαβρά, το Mon Colonel προσπαθεί εξ’ ορισμού να κάνει έμμεσο πολιτικό σχόλιο, πάνω στην παρούσα κατάσταση στη μέση Ανατολή, εκμεταλλευόμενο την ιστορία του Γαλλο-Αλγεριανού πολέμου (του ποιου;) πενήντα χρόνια πριν, που αναβιώνει μέσα από το ημερολόγιο του Γκι, νεαρού ιδεαλιστή και ρομαντικού εθελοντή.
Επειδή όμως, για να επιβάλεις ειρήνη στους άξεστους Αλγεριανούς (sic), πρέπει να κάνεις πόλεμο και επιπλέον να τους πείσεις ότι είναι για το καλό τους (ring a bell?), ένας σκληρός Συνταγματάρχης έχει αναλάβει το εν λόγω έργο, εφαρμόζοντας τακτικές απάνθρωπες (αλλά αναμενόμενες στον πόλεμο). Φυσικά θα συμβεί το προβλέψιμο και οι δυο αυτές εκ διαμέτρου προσωπικότητες θα έρθουν σε άμεση σύγκρουση. Μπορεί η ερμηνεία του Συνταγματάρχη να είναι δυνατή, ωστόσο ο ρόλος αυτός καθ΄ αυτός είναι κλασσικό στρατιωτικό στερεότυπο, ενώ από την άλλη η αγγελική φάτσα του Γκι είναι μια επιλογή που δε μπορεί να προσφέρει εκπλήξεις. Αν προσθέσει κανείς σ΄ αυτά ότι η ιστορία εκτυλίσσεται σε fake άσπρο-μαύρο, ενώ παρεμβάλλονται περιττά/κουραστικά αποσπάσματα από το σήμερα με μια ασχημόφατσα που διαβάζει το ημερολόγιο του Γκι και καταστρέφουν τη ροή της ιστορίας, την ίδια ώρα που ένα δήθεν μυστήριο για τη δολοφονία του Συνταγματάρχη, καταλήγει σε ένα βεβιασμένο και προσπαθώ-να-είμαι-ένα συγκινητικό φινάλε, τελικώς οι ανθρωπιστικές κορώνες πέφτουν στο κενό –εκεί που πρέπει να βουτήξουν και οι αδερφοί Dardenne, που έχουν την παραγωγή.

Αφού αγνοήσεις τις ανοησίες περί ιστορικών αμφιβολιών, αυξημένων δημιουργικών ελευθεριών και έντονων συγγενειών με το φανταστικό, που εκθέτουν μονάχα την άγνοια ή/και την αφέλεια όσων τις εκφέρουν, κόψε εισιτήριο για το πρώτο μεγάλο υπερθέαμα της χρονιάς. Ο Λεωνίδας και οι επίλεκτοι Σπαρτιάτες του, σε περιμένουν να φυλάξετε Θερμοπύλες, και να αποκρούσετε όλες τις φυλές του Ξέρξη.
Το φιλμ είναι βασισμένο όπως ξέρεις στο ομώνυμο comic του Frank Miller, ο οποίος είναι καθ' οδόν να γίνει ο καινούριος Stephen King του Hollywood με το Ronin και το Sin City saga του να βρίσκονται ήδη στις προ-παραγωγές, και αν δεν το 'χεις διαβάσει, τώρα είναι μια καλή ώρα να το πιάσεις στα χέρια σου και να δεις αν σ' αρέσει η μυθολογία, για να μην πας στην ταινία κι αρχίσεις μετά τις γκρίνιες. Όχι τίποτ' άλλο, αλλά για να μην εκτεθείς κι εσύ. Γιατί ο Snyder, ακολουθώντας το παράδειγμα του Rodriguez και του ίδιου του Miller στο Sin City (2004), δεν βγάζει ταινία απ' το βιβλίο, αλλά μεταφέρει τις σελίδες του στην οθόνη, αυτούσιες, κομπλέ με την πανέμορφη γκραβουρίστικη αισθητική της νερομπογιάς τους. Φτιάχνει εικόνες υπερβατικές, ανέπαφες από οποιαδήποτε έννοια ρεαλισμού, ένα ζωντανό έργο αναγεννησιακής σχεδόν τέχνης, που δημιουργεί το μαγευτικά εφιαλτικό τοπίο μέσα στο οποίο μάχονται μέχρι τελευταίου οι πορφυροντυμένοι Σπαρτιάτες, σαν λυσσασμένοι πολεμιστές απ' την κόλαση, καταραμένοι στην αιώνια δίψα τους για φόνο και αίμα.

Όλοι σχεδόν οι ηθοποιοί του Snyder είναι Άγγλοι, ή Σκοτσέζοι, επιλογή που έχει φάση, γιατί οι τύποι θα μπορούσαν να σου απαγγείλουν το μενού του απέναντι φαστφουντάδικου σα να' ταν Σαίξπηρ, κι αυτό προσθέτει στο όλο πομπώδες του εγχειρήματος. Το οποίο βέβαια ξεφεύγει και γέρνει προς την παρωδία τις πιο ακατάλληλες ώρες --ο Ξέρξης για παράδειγμα, με το παρουσιαστικό έκφυλου μοντέλου με σαδομαζό γούστα και τη φωνή του Darth Vader, πρέπει να είναι ο πιο κατά λάθος κωμικός χαρακτήρας της χρονιάς. Και θα σε ξεριζώσει βιαίως απ' την ατμόσφαιρα του αντρίκειου μακελειού του σμιλεμένου λόχου, όπως θα κάνει και η επίφαση δραματουργίας στα διαλείμματα των μηχανορραφιών και των παρσιμάτων της βασίλισσας Γοργώς πίσω στη Σπάρτη, αλλά μην έχεις αμφιβολία ότι ο Snyder θα σε αποζημιώσει για τα βαρετά κομμάτια, με σκηνές μάχης επικές, σπηνταρισμένη μονταζιέρα σε κέφια που ανοίγουν νέους ορίζοντας ακόμα και σ' αυτό το ίδιο το MTV, και κάτι καταπληχτικά αιματοπιτσιλίσματα trademark του Miller, που έχεις να τα δεις απ' όταν έπαιζες Mortal Kombat 3. Ή απ' τους πίνακες του Pollock.


Πάντως αν επιμένεις να χαλιέσαι απ' τα τερατάκια του Ξέρξη, αγνοώντας τα έτσι κι αλλιώς ιμπρεσιονιστικά κρεσέντο του Miller (ο οποίος τα ζωγράφιζε όταν ο Peter Jackson γύριζε ακόμα B-movies), σκέψου ότι οι Σπαρτιάτες του Snyder παραμένουν Έλληνες, και κανείς ποτέ στον παγκόσμιο κινηματογράφο, δεν έχει απεικονίσει τους Έλληνες ως τόσο μεγαλειώδεις ηρωικούς γαμιάδες, με τέτοιο ανυπέρβλητο στυλ και τεχνική που να σου φεύγει η μαγκιά. Άσε που η εικονογράφηση του μηχανισμού λειτουργίας της σπαρτιάτικης φάλαγγας, έστω και ως αποκομμένη σκηνή, πρέπει ν' αρχίσει να διδάσκεται σε στρατιωτικές σχολές και αίθουσες σχολείων μαζί.

Μετά τα 300 σπαρτιάτικα δευτερόλεπτα, η Sony έβγαλε τα λιγότερο λακωνικά 450 της για την ταινία που θα έχει το trailer της πακέτο με την comic-fiesta της Warner. Το ενισχυμένο preview, διαφημίστηκε χθες βράδυ με το Heroes του NBC, στο site του οποίου κυκλοφόρησε και το video, μερικές ώρες μονάχα μετά από την sneak προβολή που διοργάνωσε η εταιρεία για επιλεγμένα (online) media, για να ξαναζωντανέψει το buzz. Το αν πρόκειται για το ίδιο υλικό μένει να διευκρινιστεί, αλλά απ' τα υπεραναλυτικά reports, έτσι φαίνεται. Το clip ξεκινά βαρετούτσικα με το χτίσιμο του δράματος της ιστορίας, και προσπαθεί να σου ανοίξει την όρεξη με την πιο χλιαρή προφανώς απ' τις τρεις (τουλάχιστο) μεγάλες και πολυαναμενόμενες συγκρούσεις του Parker: ένα skirmish γνωριμίας με τον νέο, βελτιωμένο Goblin.

Πέρα απ' το ίδιο το clip όμως, περισσότερη σημασία έχει η ίδια η προωθητική στρατηγική, που πλέον είναι νόρμα στις πέρα απ' τον Ατλαντικό υπερπαραγωγές, σε αντίθεση με τους ντόπιους, που επιδεικνύουν χαρακτηριστικές καθυστερήσεις στα εισαγόμενα προϊόντα τους, κι απελπιστική αδιαφορία για τα σπιτικά τους. Την ώρα που το Premiere κλείνει οριστικά τις πρέσες και στρέφεται σε αποκλειστική online ύπαρξη, την ώρα που ο ζαλισμένος από αποχωρήσεις πρωτοκλασάτων στελεχών του, Hollywood Reporter, αρχίζει να συνειδητοποιεί ότι πρέπει να επαναπροσεγγίσει την έννοια του content, την ώρα που στην απο 'δώ μεριά, τοπικές εκδόσεις βασίζουν την πρωτοκαθεδρία τους στην... έλλειψη ανταγωνισμού και τις αγοραστικές συνήθειες, την ίδια ώρα οι εταιρίες που πουλάνε ταινίες for a living, αρνούνται πεισματικά να δεχτούν ότι η σημαντική μερίδα του αγοραστικού κοινού τους κινείται σε ταχύτητες ADSL. Κι έτσι, γλιτώνουν τον ιδρώτα του τρεξίματος, κι όποτε αποφασίσουν να σπρώξουν τις φερέλπιδες παραγωγές τους, το κάνουν δίχως πλάνο κι αντακλαστικά --αν το κάνουν κι αυτό. Διότι ευτυχώς, υπάρχουν πάντα οι γιγαντιαίες διαφημιστικές εκστρατείες της τελευταίας στιγμής στα παραδοσιακά μέσα, που έχουν βέβαια το οικονομικό τους κόστος, μαζί όμως και μια προστασία απ' την αμφισβήτηση. Απ' την άλλη πάλι, έτσι δεν είναι η περίφημη ψυχολογία του Έλληνα; Της παράδοσης και της τελευταίας στιγμής.

Βασισμένη στην αληθινή ιστορία του Eduart Leka που είχε διαπράξει φόνο στην Αθήνα και μετά από δυο χρόνια παραδόθηκε μόνος του στις Αρχές, η ταινία Eduart, μάζεψε 11 βραβεία απ' το περασμένο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης (μαζί με αυτά της FIPRESCI και της ETEKT), χωρίς όμως αυτό να είναι κάτι καινούριο για τη γερμανοτραφή δημιουργό της. Όλες οι μεγαλόμηκες φιξιόν της έχουν πετύχει διακρίσεις, αυτή τη φορά όμως, η Αγγελική Αντωνίου ξεπέρασε τον εαυτό της, και δεν το λέω μόνο επειδή διπλασίασε σχεδόν το ρεκόρ της των 5 βραβείων στο Φεστιβάλ του '97.

Χωρίς τη στόφα δυναμικού ανθρώπου με σαφή άποψη και μαχητική επιμονή, και αρκετές εμπειρίες "πολέμου", η δημιουργός της μόνης εξαγώγιμης ελληνικής ταινίας που δε μυρίζει Ελλάδα, δεν θα είχε καταφέρει καν να ξεκινήσει, πόσο μάλλον να τελειώσει μια ταινία σαν τον Eduart. Που δε σταμάτησε να είναι αγώνας αντοχής απ' τη μέρα που άρχισε να γυρίζεται, μέχρι τη μέρα της πρώτης δημόσιας προβολής. Απ' τα on location γυρίσματα μέσα στο κρύο κι ανάμεσα σε μαχαιροβγάλτες φυλακισμένους, μέχρι το αμερικάνικων προδιαγραφών εξαντλητικό post production με την επιμονή-εξαίρεση για την Ελλάδα στον σωστό ήχο και το καλό trailer --που θα μπορούσαν άνετα να χαρίσουν στην Αντωνίου τον τίτλο της παρανοϊκής απ' τους ντόπιους επαΐοντες--, κι ύστερα στο σκάνδαλο της "ελληνικότητας" και τη λανθασμένη διαρροή περί ελληνικής γλώσσας, το Eduart, που θα 'ναι δικαιωματικά η πρότασή μας για τα επόμενα Όσκαρ, έχει περάσει το μερίδιό της από περιπέτειες. Τώρα, μένει να δούμε πόσο μακριά μπορεί να φτάσει. Αρχίζοντας απ' τις ελληνικές αίθουσες, την ερχόμενη Πέμπτη.

Με ένα κομμάτι πέντε λεπτών (ή 300 δευτερολέπτων) από τη ταινία φαίνεται να ολοκληρώνεται η προωθητική καμπάνια της Warner για τους 300 (2007). Το κομμάτι κυκλοφόρησε στο MTV Overdrive στη συνηθισμένη άθλια ανάλυση που πάει πακέτο με τη σχεδίαση της σελίδας.

Η καμπάνια πάντως είναι σίγουρα πολύ πιο αξιόλογη, παρά τα σκαμπανεβάσματα. Ξεκίνησε το καλοκαίρι από τη Comic-Con 2006 με προβολή ενός τρέιλερ που δημιούργησε περισσότερο σούσουρο ίσως κι από αυτό του Spider-Man 3 (2007) με τη πρώτη εμφάνιση του Venom. Συνεχίστηκε με ένα production blog που.. σταμάτησε λίγο μετά την ανακοίνωση της πρόθεσης του Zack Snyder να ανεβάσει εκεί το τρέιλερ. Και video journals που σταμάτησαν κι αυτά κάποια στιγμή να βγαίνουν στη σελίδα που τα μάζευε αλλά συνέχισαν να κυκλοφορούν με αξιοπρόσεχτο ζήλο (κι έφτασαν τα 12 πριν λίγες μέρες). Η έκρηξη ήρθε με την αποκάλυψη, στα τέλη του Σεπτέμβρη από μια κάποια ελληνική σελίδα, του πρόμο τρέιλερ και πιο πωρωτικού ever, που έκανε τους ψιθύρους κραυγές και εκσπερματώσεις σε όλο το δίκτυο. Δυοτρείς βδομάδες αργότερα η Warner έβγαλε και επίσημα ένα τίζερ, για να σταματήσει να χρειάζεται να κοπανάει στο κεφάλι τον καθένα που ξεφύτρωνε ουρλιάζοντας "THIS IS SPARTA!" ανεβάζοντας το πρόμο στη σελίδα του και "THIS IS WHERE WE FIGHT, THIS IS WHERE THEY DIE!" όταν πήγαιναν να του το κατεβάσουν.

Αρχές Δεκέμβρη ήρθε και το πλήρες τρέιλερ και από τότε η εταιρία που έβαλε πρώτη ήχο σε φιλμ περιορίστηκε στο να συντηρεί το θόρυβο αντί να κόβει και να ράβει κι άλλα για κάθε κοινό, όπως είχε κάνει με το Superman Returns (2006) που κόντεψε να βγεί ολόκληρο σε μορφή τρέιλερ. Και έλειψαν και τα gay-friendly δημοσιεύματα που κόντεψαν να θάψουν τον ήρωα με το κόκκινο βρακί ενώ περίσσεψαν πιο.. πορνογραφικές συνεργασίες όπως αυτή με το SuicideGirls. Το τεράστιο γυναικείο και gay κοινό, που ήδη χύνει περιμένοντας δυο ώρες πήχτρα στη βαρβατίλα και τα γυμνά μπράτσα σιξπάκ και μπούτια, η προώθηση το άφησε στην άκρη ξέροντας(?) πολύ καλά ότι αυτό το ανάβει ακόμα περισσότερο. Και το ίδιο θα ήταν καλύτερα να είχε κάνει και με το φεστιβάλ του Βερολίνου, αφού η υποδοχή της δημοσιογραφικής προβολής εκεί έγινε με επιδειχτικές αποχωρήσεις χαχανητά και αποδοκιμασίες, ενώ η θερμή υποδοχή στην επίσημη παγκόσμια πρεμιέρα (έτσι όπως την είδε ο Δελτίος Τύπου κυρίως δηλαδή) μπορεί να έσωσε τη παρτίδα αλλά δεν έσβησε εντελώς τα σημάδια. Εκτός από το να μαζεύει ένα σωρό επιδειξίες κριτικούς και να περιμένει να μη της θάψουν τη ταινία, πολλοί λένε ότι η παραγωγή έκανε λάθος και στο να μη προβάλλει σποτάκι στο Super Bowl όπου ήταν μαζεμένο όλο το υποψήφιο αντρικό κοινό της. Αλλά γενικά η βιομηχανία θεώρησε πολυτέλεια τέτοιες σφήνες φέτος, και ακόμα και χωρίς αυτές, και παρά το R-rating, το φιλμ φαίνεται έτοιμο να εκτοξευτεί στις Πολιτείες. Ήδη από τη βδομάδα που πέρασε συναγωνίζονταν στις προπωλήσεις τις ταινίες του Σαββατοκύριακου (i.e. όσες παίζονταν ήδη), και δεν είναι και απίθανο να εισπράξει ποσό κοντά στα $60 μύρια (του προϋπολογισμού) με το άνοιγμά του.

Στην Ελλάδα οι ταξιτζήδες ξέρουν εδώ και πολύ καιρό πολύ περισσότερα για τους κινηματογραφικούς Τρακόσιους από τον μέσο που κάθεται να γράψει γι' αυτούς. Και μπορεί να λείπουν γενικά οι συνομωσιοθεωρίες που τους συσχετίζουν με το Ιράν αλλά τα περισσότερα δημοσιεύματα είναι αναμενόμενα αβάσιμα και ανεκδιήγητα, αγνοώντας καν το κόμικ χαρακτηριστικά. Και είναι προτιμότερα από τα.. εμπεριστατωμένα που θέλουν τον Miller κάτι σα Madureira ή τον μύθο του καλά μελετημένο μες στους Στέλιους του, αφού μπορείς να τα αντιμετωπίσεις με την ίδια άγνοια προκατάληψη και μισαλλοδοξία τελικά. Μ' άλλα λόγια σ' όσους δε πιάνουν τι πάει να γίνει, οι επεξηγήσεις είναι ανώφελες και θα τις δώσει ο χρόνος. Και γενικά αρκούν τα λόγια των δημιουργών που λίγο πολύ λένε ότι και ο Όμηρος δεν απασχολήθηκε και τόσο με την ιστορική ακρίβεια, και το έργο τους που λίγο πολύ παρουσιάζει κάποιους Έλληνες σα τους πρώτους γαμηστερούς και γαμηστερότερους ποτέ.

Το κλιπ ξεκινάει τη πρώτη νύχτα όπως και στο κόμικ, και συνεχίζει λίγο διαφορετικά. Η ταινία ξεκινάει να προβάλλεται μαζικά μια μέρα νωρίτερα από τον υπόλοιπο κόσμο, δικαιωματικά όπως και το τρέιλερ, στην Ελλάδα τη Τετάρτη, και οι προπωλήσεις εισιτηρίων ήδη έχουν ξεκινήσει. Την ίδια μέρα θα βγάλουμε και τη κριτική, του verbal που δεν καταενθουσιάστηκε στη δημοσιογραφική.


Δες/Κρύψε το Production Journal #11 με τον Gerard Butler να σηκώνει τα βάρη του ρόλου

Έχοντας αφήσει πολύ καλές εντυπώσεις με το Das Fräulein στο περασμένο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, η 34χρονη Ελβετίδα σκηνοθέτις, έφτασε την περασμένη Τετάρτη ως την Αθήνα, για την πρεμιέρα της βραβευμένης πρώτης μεγαλόμηκης μυθοπλαστικής της δουλειάς (και μόλις τρίτη της καριέρας της), που έγινε με τη συνδιοργάνωση του Φεστιβάλ. Λόγω των γιουροβιζιονικών της (και σου) αναγκών, η ΕΡΤ δεν κατάφερε να έρθει για τη δική της συνέντευξη, κι έτσι θα δεις μονάχα στις Μάσες την Adrea Staka, μεταξύ άλλων να σε διαβεβαιώνει και η ίδια, ότι η ταινία της με τα 60 χιλιάδες εισιτήρια και βάλε στην Ελβετία, ούτε κανένα ψυχοψαχτικό πανηγύρι χασμουρητού είναι, ούτε κανένα ασήκωτο μάθημα ιστορίας. Κι ύστερα να σου εξηγεί γιατί η ταινία της, με πρωταγωνίστριες τρεις γυναίκες (και μπόλικο δέρμα), είναι ταινία και για άντρες.

Είκοσι χρόνια ιστορίας της CIA από τη γέννηση μέχρι την εγκαθίδρυσή της στην αμερικάνικη πολιτική πραγματικότητα, προβάλλονται παράλληλα με τη ζωή και τις επιλογές ενός απ' τους ανθρώπους που βοήθησαν στη γιγάντωσή της.Ο Eric Roth υπογράφει την κορωνίδα των ιστοριών κλιμακούμενης παράνοιας που έσφιγγαν το The Insider (1999) και το Munich (2005) του, και πατινάρει ανάμεσα στο κινηματογραφικό παρόν και παρελθόν με υπνωτιστική χάρη, ανοίγοντας με χειρουργική ακρίβεια λεπτές τομές για να μπεις σ' έναν κόσμο αποπνικτικών μυστικών, συνωμοσιών, διπλών και τριπλών πρακτόρων, σ' έναν κόσμο όπου η παραμικρή κίνηση του φρυδιού μπορεί να σε προδώσει και μαζί με σένα μια χώρα ολόκληρη. Σ' αυτόν τον κόσμο περιφέρεται σα ζωντανός θρύλος, ένας απ' τους ιδρυτές της πιο δαιδαλώδους και διαβόητης υπηρεσίας πληροφοριών του πλανήτη, όπως τον υποδύεται ο Matt Damon με ένα μόνιμο poker face στην σπουδαιότερη ίσως στιγμή της καριέρας του. Στιγμή όπου ο Tom Ripley συναντά τον Gene Hackman του The Conversation (1974) και τον Corleone του Pacino. Βαθιά πιστός στο καθήκον και εξαιρετικά ταλαντούχος στη διαχείριση της αλήθειας, κυκλοφορεί στη ζωή με τέτοια απόσταση απ' τα τεκταινόμενα της, που αγνοεί συστηματικά ακόμα και την Angelina Jolie, την τέλεια γυναίκα του, κόρη γερουσιαστή, όπως αρμόζει σε ένα απ' τα υποσχόμενα μέλη της αδελφότητας των Scull and Bones --στα σπλάχνα της οποίας θεωρείται ότι ανδρώθηκε κι ο George Bush ο γηραιότερος. Ωστόσο, μαζί με την δυσπιστία και την επιφυλακτικότητά του, που μπορεί να παρερμηνευθεί για αδιαφορία και απάθεια, η απαρέγγλιτη προσήλωσή του στην ιδέα της οικογένειας και τη διαφύλαξή της ως δεύτερης μετά την πατρίδα μόνο, ενδυναμώνει το χαρακτήρα του και όσα ενσαρκώνει ως εκπρόσωπος της διαφύλαξης των αμερικάνικων ηθικών άξιων με κάθε κόστος.

Ηγούμενος ενός εξαιρετικού απ' τον πρώτο ως τον τελευταίο cast, ο Damon προσφέρει στον De Niro το ιδανικό έμψυχο δυναμικό, γύρω απ' το οποίο στήνει με ατμόσφαιρα που θα ζήλευαν όλοι οι δάσκαλοί του, στη δεύτερη κιόλας προσπάθειά του, ένα μάθημα σκηνοθετικής υπομονής, αποφασιστικότητας, σαφήνειας κι ακρίβειας, που θα μπορούσε να είναι λίγο πιο γρήγορο, λίγο πιο σύντομο, ή λίγο πιο ζωντανό για να είναι και λίγο πιο εμπορικό, αλλά τότε θα μιλούσαμε και για μια εντελώς διαφορετική ταινία, έτσι δεν είναι; Για το Bourne Ultimatum (2007) ίσως. Το συγκεκριμένο κατασκοπικό θρίλερ, αργό, σίγουρο, αλλά ρυθμικό και στοχευμένο, με τον επίκαιρο πολιτικό απόηχό του, θα μπορούσε τουλάχιστον να προσφέρει σοβαρό συναγωνισμό στον άνθρωπο που δημιούργησε τον δημιουργό της, και να κάνει τόσο τον ίδιο τον Scorsese όσο και τον σεναριογράφο του να ιδρώσουν. Και είναι έγκλημα που δεν της δόθηκε η ευκαιρία, επειδή κάτι παραφουσκωμένες, καρασπιναρισμένες μπούρδες σαν το Babel (2006) και το Little Miss Sunshine (2006) την έκρυψαν με τη σκόνη του καλπασμού τους, κι άφησαν στους Ευρωπαίους να τιμήσουν την εξαιρετική χορωδία αυτής της σκοτεινής, σφιχτοδεμένης, συναρπαστικής οπερέτας του DeNiro για ένα απ' τα πιο ενδιαφέροντα κομμάτια της πολιτικής ιστορίας της Αμερικής.

Ένας διασκεδαστής του Las Vegas αφού πρώτα "φρανκσινάτρησε" (των διαλόγων ο ορισμός) καρφώνει και τους μαφιόζους του κύκλου του. Με αποτέλεσμα να θέλουν να του ξεριζώσουν την καρδιά όλα τα καλά παιδιά και όσα έχουν καλές προθέσεις.Ο Joe Carnahan, όπως ήδη είπαμε από το τρέιλερ, άφησε υποσχέσεις με τη δεύτερη ταινία του, το Narc (2002). Υποσχέσεις για ρετρο-μοντερνισμό που θα 'φερνε τα βαριά νοήματα και το ψυχολογικό ψάξιμο των 70s ξανά στο επίκεντρο των ταινιών βήτα επιλογής για τους κινηματογραφόφιλους. Και υποσχέσεις για στιλιζαρισμένη δράση είχε αφήσει ήδη από τη πρώτη του ταινία με τον εύγλωττο τίτλο Blood, Guts, Bullets and Octane (1998). Αλλά τη φούρια του την έκλεψε κάπως ο Academy Award Winner πια Scorsese απ' τη μια και ο Tom Cruise απ' την άλλη, προτιμώντας τον J.J. Abrams για το Mission: Impossible III (2006). Η απελπισία του είναι έκδηλη σε αυτή του τη δουλειά λοιπόν. Δουλειά στημένη πιο κοντά σε αυτές του Guy Ritchie, αν και όλοι βλέπουν Tarantino στο άγαλμα που γονατίζει και προσεύχεται κάθε πρωί ο σκηνοθέτης, ίσως από την άποψη της χώνεψης της ποπ κουλτούρας και των b-movies. Όμως ο Carnahan δε χρησιμοποιεί τις εικόνες στο λόγο και τις αναφορές στη σύνθεση αλλά απλά χώνει τις εικόνες στη σύνθεση, σα το καράτε κιντ που περιφέρεται σε κάποιες σκηνές απλά για να γουρλώνεις τα μάτια με ηλίθια απορία. Και υπερπροσπαθεί στην υπερβολική σοβαρότητα σε ένα φιλμ που ξεκάθαρα είχε πολλά να κερδίσει από την υπερβολική υπερβολή. Μπορεί δηλαδή η φιλοδοξία να ήταν να αναγνωριστεί ότι αν ο Fellini είχε κάνει action movie κάπως έτσι θα 'βγαινε, αλλά το αποτέλεσμα είναι μόνο ένα action movie που φιλοδοξεί να γίνει 8½ (1963).


Σίγουρα πάντως, παρά τη φτώχεια του προϋπολογισμού και των περισσότερων διαλόγων, σε αφήνει μ' ανοιχτό το στόμα πολύ συχνότερα απ' ότι του επιτρέπεις συνειδητά.

Νεαρή κοπέλα ζει κάθε μέρα της σαν την τελευταία, γιατί πολύ πιθανότατα θα είναι, και παρασέρνει στη θύελλά της δυο συμπατριώτισσες Γιουγκοσλάβες που βρίσκει στη Ζυρίχη, θυμίζοντάς τους ξανά, πώς είναι να βάζεις στην καθημερινότητά σου λίγο πάθος. Όπως τότε, που ζούσαν ακόμα στη διαλυμένη σήμερα χώρα τους.Σε παρόμοιο μήκος κύματος με την βραβευμένη στο Βερολίνο Grbavica (2006), η ταινία της Andrea Staka εξερευνά τις επιπτώσεις της βαλκανικής αναμπουμπούλας και της διάλυσης της πρώην Γιουγκοσλαβίας στις ζωές των ανθρώπων της, μέσα από τη γυναικεία ματιά τριών μεταναστριών. Aν και χωρίς το αβαντάζ της Αρκούδας, η Φροϊλάιν βραβεύθηκε ωστόσο με το λιγότερο χλιδάτο βραβείο της Χρυσής Λεοπάρδαλης στο Λοκάρνο, και έκανε ιδιαίτερο γκελ στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, χάρη κυρίως στις δυνατές ερμηνείες του πρωταγωνιστικού πυρήνα, που βοηθά να στηθεί ένα γαϊτανάκι αλληλεπιδράσεων κι αλληλοαποκαλύψεων των τριών διαφορετικών γενεών μεταναστριών. Οι τρεις τους, κάποτε συμπατριώτισσες αλλά πλέον αλλοεθνείς, μοιράζονται αναμνήσεις αλλά όχι βιώματα, αφετηρίες αλλά όχι προορισμούς και οι διαφορετικές κοσμοθεωρίες τους οδηγούν αναπόφευκτα σε μια πολιτισμική σύγκρουση που θα προσπαθήσει να τις φέρει στην πολυπόθητη μέση οδό, κι εσένα θα σε κρατήσει στην ιστορία τους, γιατί η προαποφασισμένη πορεία τους είναι διακριτικά καθοδηγούμενη απ' τη σκηνοθέτιδα με τη Γιουγκοσλάβικη καταγωγή, είναι εντυπωσιακά προσεγγίσιμη συναισθηματικά, και είναι περισσότερο ιστορία ανθρώπων παρά ιστορία Ιστορίας. Και βέβαια, κυρίως γιατί, αφού ασχολήθηκες να διαβάσεις αυτό το κείμενο, μάλλον ενδιαφέρεσαι αρκετά κι ζημιωμένος δε θα βγεις.

Από τη πρώτη του ταινία, το πρωτόγονο αυθόρμητο Japón (2002), ο Carlos Reygadas είχε κάνει εμφανείς τις προθέσεις του. Ρεαλισμός, αναφορές στον Ταρκόφσκι και τη παρέα του, εικονικοί συμβολισμοί με σαφή προδιάθεση εικονοκλασίας, ελάχιστοι διάλογοι. Την ίδια τάση συνεχίζει κι εδώ, με ακόμα μια συμμετοχή στις Κάνες (πρόπερσι), με ερασιτέχνες ηθοποιούς και φτύσιμο σε οποιαδήποτε μορφή υποκρισίας ή προκατασκευασμένης πλοκής. Και είναι θεμιτή βέβαια η αδιαφορία για συμβάσεις που περιορίζουν τη τέχνη στα μέτρα του κοινού που πάει στην αίθουσα να ξεχαστεί και η αναζήτηση της ελευθερίας σε μια έκφραση που να φτάνει, σα μουσική, μέσα από διαφορετικά κανάλια στον ίδιο στόχο. Στόχο που κι αυτόν τον έχει ο δημιουργός, να μιλήσει για τη πατρίδα του, το Μεξικό, και ότι ανεξήγητα τον έλκει και τον απωθεί σε αυτή. Συμβολικά πάντα, χρησιμοποιώντας τους ανθρώπους, τις εικόνες και τους ήχους της. Το πρόβλημα είναι ότι το έργο απλά δε λειτουργεί. Τα κάδρα που σε προκαλούν να δεις αν μπορείς να μη τα δεις καταλήγουν να παίζουν με τα νεύρα σου και οι υπερενισχυμένοι φυσικοί.. θόρυβοι (άλλη μια "αναφορά" στους Ρώσους) δε σε αφήνουν ακόμα κι αν το πάρεις απόφαση (να μη τα δεις). Και η όποια διάθεση για χιούμορ σου βγάζει τελικά μια σιχαμάρα για τις εικόνες, τους ήχους, τα σύμβολα, τους ανθρώπους, τη πατρίδα και τον πατριδογνώστη. Αν αυτός ήταν ο σκοπός του, δώστου και τα υπόλοιπα αστεράκια που του χρωστάω.

Τη πίπα της πιτσιρίκας στο χοντρό στην αρχή την έχουν περιγράψει όλοι και είναι όπως στη περιγραφή και χειρότερη χωρίς να δείχνει τίποτα. Η φευγαλέα αλλά ολοκληρωμένη άποψη του τέλους δεν αξίζει τον κόπο όσων προηγούνται. Εκτός κι αν είσαι πωρωμένος αδηφάγος κινηματογραφόφιλος (με τη καλή έννοια).