Ο Michelangelo Antonioni ξεκίνησε από την ταπεινή Φεράρα για να αλλάξει ριζικά την κινηματογραφική γλώσσα ή, καλύτερα, να φτιάξει μια ολόδική του. Ταυτόσημος των ατέλειωτων μονοπλάνων –-πολύ πριν ο Αγγελόπουλος του πάρει την πρωτιά—- και της ιδιότυπης σύνθεσης των πλάνων του –-όπου ο περιβάλλον χώρος, οι όγκοι, τα σχήματα των κτιρίων φαίνεται να πρωταγωνιστούν εις βάρος των σάρκινων πρωταγωνιστών--, ο Antonioni είναι τόσο αγαπημένος στις πανεπιστημιακές αίθουσες, όσο αποδιωγμένος ήταν από το ευρύ κοινό. Όπως κάθε καλλιτέχνης μπροστά από την εποχή του, έτσι και ο ρηξικέλευθος Ιταλός πάλευε για το budget κάθε ταινίας του, βρίσκοντας κυρίως πόρους έξω από την πατρίδα του, που τότε (και ακόμα) είχε αδυναμία στο πιο εύπεπτο θέαμα.

Από το L'Avventura (1960), που προκάλεσε σούσουρο στο ανυποψίαστο κοινό των Κανών με την έλλειψη κλασικής αφηγηματικής πλοκής, στα La Notte (1961), L'Eclisse (1962) και Il Deserto Rosso (1964) ο Antonioni αγάπησε τη Monicca Vitti και την αποστασιοποιημένη κομψότητά της και της έδωσε τρεις φορές τον κεντρικό ρόλο, με ένα διάλειμμα για τη Jeanne Moreau στο ενδιάμεσο. Από τις ιταλικές του ταινίες, αυτές είναι που αναστάτωσαν, προβλημάτισαν και τελικά άφησαν το στίγμα για την πρωτοπόρα αισθητική και τα αισθήματα αλλοτρίωσης και απύθμενης κενότητας των συγχρόνων του, που απηχούν. Περιγράφοντας τη ζωή περιπλανώμενων ηρωίδων της ανώτερης αστικής τάξης σε χαοτικές μητροπόλεις έτοιμες να τις καταπιούν, αποφάνθηκε για τις κοινωνικές ανισότητες του οικονομικού θαύματος με αυτή τη "χαλαρή τριλογία" ή, κατ' άλλους, "σπουδαία τετραλογία".

Οι περίφημες μη-γραμμικές ταινίες του με το ανοιχτό, μετέωρο τέλος μίλησαν βέβαια και αγγλικά και αμερικάνικα: Blowup (1966) και swinging sixties στο Λονδίνο, Zabriskie Point (1970) και φοιτητικές αναταραχές στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, και Professione: Reporter (1975), με Jack Nickolson σε πολύ καλή στιγμή. Τις ταινίες του τις υποδείκνυε μόνο το ένστικτό του, που συνέχισε να τον τροφοδοτεί με ιδέες ακόμη και μετά το εγκεφαλικό του 1983, με τελευταία του πινελιά τη μία από τις τρεις ιστορίες του omnibus film Εros (2004).

Ο Bergman, όνομα συνώνυμο με τον (αμφίσημο) όρο art cinema, ξεκίνησε από το θέατρο, είτε σκηνοθετώντας γνωστά έργα ρεπερτορίου, είτε γράφοντας τα δικά του και συνέχισε την παράλληλη αυτή πορεία, έχοντας μάλιστα και το δικό του θίασο, συνδυάζοντάς την κάποτε με τη κινηματογραφική του όπως στο Μετά την Πρόβα (1984). Στις συνεργασίες του υπήρξε αφοσιωμένος, όχι μόνο επειδή με την κάθε πρωταγωνίστριά του αριθμεί αρκετές ταινίες, αλλά ενίοτε και τέκνα. Οι αψεγάδιαστες (σε εμφάνιση και τεχνική) Bibi Anderson, Liv Ullmann, Ingrid Thulin εμφανίζονται κατά κανόνα στις ταινίες του, όπως και ο Max von Sydow, ο Ιππότης που έπαιξε σκάκι με το Χάρο στην Έβδομη Σφραγίδα (1957), και ο Erland Josephson. Αυτή η στενή γνωριμία και σχέση με το έμψυχο υλικό του, του επέτρεπαν πιο άνετα να ζητάει τον αυτοσχεδιασμό, όπως συνήθιζε.

Οι σχέσεις με το άλλο φύλο και γενικότερα η γυναικεία ψυχολογία αποτέλεσαν για τον Bergman μεγάλο γρίφο, και φιλότιμα προσπάθησε να γίνει ανατόμος τους. Ταινίες όπως Καλοκαίρι με τη Μόνικα (1953), Κραυγές και Ψίθυροι (1973), Φθινοπωρινή Σονάτα (1978), Σκηνές από ένα Γάμο (1973) και η πιο avant-garde ταινία του ever, Persona (1966), αφοσιώνονται στην παρατήρηση των πολύπλοκων διαπροσωπικών σχέσεων των δύο φύλων ή των γυναικών μεταξύ τους, που, σημειωτέον, πάντα καταλήγουν σε φιάσκο. Η αυτοβιογραφική ταινία Φάνι και Αλέξανδρος (1982), που περιγράφει σπαρακτικά τη ζωή των δυο παιδιών του τίτλου ήταν από τους τελευταίους του θριάμβους και από τις πιο συγκινητικές στιγμές του έργου του, τολμώντας μια παρομοίωση της ζωής με παιχνίδι σκιάς και φωτός της Lanterna Magica –-όπως τιτλοφορείται και η αυτοβιογραφία του-- πάνω στον τοίχο. Χωρίς να συμμερίζεται την καχυποψία για την τηλεόραση, και δουλεύοντας πάντα με προϋπολογισμούς στα όριά της, καταδέχτηκε να σκηνοθετήσει γι' αυτή πολλές μεταφορές θεατρικών και άλλα έργα, μέχρι το Saraband (2003) που είναι και το τελευταίο του.

Το θάνατο πάντα τον αντιμετώπιζε ψύχραιμα, στο έργο και τη ζωή του. "It's like a light that is extinguished. Not very much to make a fuss about.", είπε κάποτε σε σχετική ερώτηση.