Επειδή δεν το θεώρησα πρέπον να μην κλείσουμε το φεστιβάλ με γλυκιά γεύση, και επειδή ήθελα να περάσω λίγες ακόμη ώρες μόνος μου μαζί της, φύλαξα για το τέλος την συνέντευξη με την πιο σέξι παρουσία του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Και όχι μόνο του φετινού.

Η 25άχρονη Diana Garcia, του Drama/Mex, με τα αμυγδαλωτά της μάτια και τις petite καμπύλες, προκάλεσε ουκ ολίγους ψιθύρους, συνοδευόμενους από ορθογραφικά λάθη και writers’ blocks κάθε φορά που εμφανιζόταν στο press room. Δροσερή κι ευπρόσιτη με ένα άστρο να αχνοφέγγει πάνω απ’ το κεφάλι της, η μικρή Μεξικάνα, πέρασε δέκα μέρες στη Θεσσαλονίκη, και γύρισε τη μισή Μακεδονία με το «boyfriend». Λέξη που έκοψα απ’ το βίντεο για το καλό όλων μας. Την κοπέλα αυτή, που έχει ήδη υπογράψει με το talent agency της Endeavor (με την Jessica Alba, την Keira Knightley, τον Ed Norton και τον Martin Scorsese μεταξύ πολλών άλλων στις λίστες της), θα τη βλέπουμε σύντομα στα εξώφυλλα. Για την ώρα, τη βλέπεις μόνο στο MftM.

Αφού οι διψασμένοι για κουλτούρα επισκέπτες του φεστιβάλ, χθες βράδυ αποδείχθηκαν για άλλη μια φορά έτοιμοι για πρωταθλητισμό στη ρίψη τσάντας από είσοδο για κράτηση θέσης (με έξτρα μπόνους για το πέταγμα πολλαπλών παλτών με μικρή διασπορά), ο κινηματογραφικός κύκλος της Θεσσαλονίκης έκλεισε πριν λίγο και με την αρρήκτως άσχετη με το Φεστιβάλ απονομή των Κρατικών Βραβείων Ποιότητας, την κορωνίδα του ετήσιου αυτοβαυκαλισμού της ντόπιας κινηματογραφικής σκηνής.

Ο Χρήστος Στέργιογλου, κράτησε με αναπάντεχη άνεση μια ομφαλοσκοπική τελετή που γιόρτασε το παρόν εξυψώνοντας το παρελθόν (λόγω αμηχανίας για το μέλλον), ενώ η έλλειψη των περσινών λίβελων απ’ τους βραβευμένους, βοήθησαν η απονομή των Κρατικών, να έχει τον ρυθμό που έλειπε απ’ αυτή των βραβείων του Φεστιβάλ. Δεν είχε βέβαια τον παραδοσιακό φωτογράφο, με την παραδοσιακή κόκκινη μπλούζα, να προσφέρει το παραδοσιακό σαλάγιασμα κατά την παραδοσιακή ομαδική φωτογραφία των βραβευμένων, με το παραδοσιακό «Ε! Υπουργέ! Πιο ‘δω»! Αυτά ανήκουν παραδοσιακά στο Φεστιβάλ.

Παραδοσιακά πάντως, τα βραβεία μοιράστηκαν αρμονικά κι αναμενόμενα. Το Eduart, που σάρωσε όλες τις κατηγορίες όπου μπορούσε να θέσει υποψηφιότητα (βλ. είχε Έλληνα συντελεστή), αν θες την άποψή μου, και παρ’ ότι μάζεψε 9 βραβεία (καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας, σεναρίου, μοντάζ, ήχου, μακιγιάζ, μουσικής, σκηνογραφίας), μόνο να χάσει έχει απ’ το πρεστίζ του, με την εμμονή των δημιουργών να το βάλουν κόντρα σε έναν ανταγωνισμό έτη φωτός πιο πίσω. Κάτι ήξερε ο Περάκης πέρσι που δεν ανέβασε την ταινία στο φεστιβάλ, κι ο Ξανθόπουλος φέτος που την έπαιξε πριν το πανηγύρι. Κι ο Scorsese που δεν την πήγε πουθενά. Και η ώρα της διανομής πλησιάζει, οπότε μένει να το δούμε.

Τέλος πάντων, μη σε κουράζω άλλο, θα το αφήσω στις ίδιες τις ταινίες. Να πω μονάχα πως πολύ το χάρηκα το βραβείο ντοκιμαντέρ στο Sugartown του Τσακίρη, κρίμα που ο Λίτσης δεν έφτασε στη σκηνή, απαράδεκτο που το Ώρες Κοινής Ησυχίας έχασε το σενάριο απ’ το Eduart, και ο Βασίλης Χαραλαμπόπουλος βραβεύτηκε για την καλύτερη ελληνική αντρική ερμηνεία της χρονιάς. Το τελευταίο δεν το σχολιάζω, αποτελεί σχόλιο από μόνο του.

Ζόρικα τα πράματα φέτος για τους ορκισμένους του ελληνικού κινηματογράφου --αν κι ευτυχώς αυτού του είδους ο μαζοχισμός δεν είναι ιδιαιτερα διαδεδομένος. Τουλάχιστον όχι έξω απ’ το φεστιβάλ, γιατί εδώ, οι αίθουσες πλημμυρίζουν τόσο που ανέβηκαν τα εισιτήρια κατά 36% απο πέρσι. Και κάτι τέτοια βλέπουν οι αντίστοιχοι σαδιστές, κι εμπλουτίζουν ολοένα το ρεπερτόριό τους.

Σχεδόν το σύνολο της φετινής ελληνικής παραγωγής είναι πηγμένο στην ποίηση και τη μιζέρια, ενώ όλοι οι σκηνοθέτες μας, εμπνέονται απ’ “τη μοναξιά στην πόλη”. Οι τρείς-τέσσερις μονάχα ταινίες για φυσιολογικούς ανθρώπους, πάλι ζήτημα θα ‘ναι να κόψουν όλες μαζί τα εισιτήρια που μάζεψε ο Περάκης πέρσι. Ο οποίος Περάκης βέβαια, δεν κατάφερε ούτε το 3.5 (στα 5) να πιάσει στη βαθμολογία του κοινού, οπότε, κανείς δεν ξέρει τίποτα. Άλλη ανωμαλία αυτή: οι θεατές δεν έδωσαν σε καμία μα καμία ελληνική ταινία κάτω από 3. Μέχρι ώρας τουλάχιστον, με 3 προβολές μονάχα απροσμέτρητες. Και υποψιάζομαι πως ο αριθμός 3 θα εμφανιστεί 3η φορά, όταν οι περισσότερες ταινίες θα κοιτάν τι μάζεψαν στα ταμεία. Πάντως το ντοκιμαντέρ Sugartown που κατάφερε να τρυπώσει στην πρώτη πεντάδα, ίσως και να σημαίνει πως ο Τσακίρης κι οι συνάδελφοί του μπορεί να βγάλουν και κάνα φράγκο φέτος. Το άλλο κομμάτι της διοργάνωσης, το σαν απο θερμαϊκή μετάλλαξη γιγαντωμένο και παραμορφωμένο διεθνές πρόγραμμα, κόντεψε να ξεκάνει ολόκληρη πόλη. Απ’ τις ελάχιστες ταινίες που ξεχώρισαν, αν βρεθεί κανείς να βγάλει στις αίθουσες το Taxidermia, ο Ουρανός της Σουελί, και το Avida, να με θυμηθείς και ν’ αρχίσεις να δοξάζεις τον πανμέγιστο.

Μέσα σε τέτοια ζάλη με 300 παρά λίγο ταινίες, πού να βρεις χρόνο να δεις τι γίνεται απ’ έξω απ’ την αίθουσα; Σχεδόν στα ψιλά ψιλοπέρασε το θεματάκι με την ενδεχόμενη παραίτηση της Μουζάκη, που μουρμουρίστηκε ελαφρώς στις αρχές της βδομάδας. Σύμφωνα με αυτές τις “πληροφορίες” που βρίσκουν δημοσιογραφικά ώτα να μουλιάσουν και να μεγαλώσουν σα μανιτάρια, στην τελετή λήξης σε λίγες ώρες, παίζει να μας αποχαιρετίσει η μέχρι στιγμής διευθύντρια, για να αφοσιωθεί στη θέση της ως επίτιμος λέκτορας του τμήματος Κινηματογράφου του ΑΠΘ. Και να μείνουμε μόνοι με τον Χωραφά. Εγώ πάντως δε θα κρατήσω την ανάσα μου. Θα συγκεντρωθώ στο παπιγιόν μου. Τα λέμε αργότερα με τα βραβεία. Και με τα νεότερα.

Τα αγαπημένα μας παιδιά από το περσινό φεστιβάλ, ήρθαν στο φετινό, για να εξασφαλίσουν την παρουσία τους για του παραχρόνου. Με μόνιμη βάση το Industry Center της διοργάνωσης, οι Πέτρος και Γιώργος Νούσσιας που πέρσι ενθουσίασαν κοινό και (τους περισσότερους) κριτικούς με Το Κακό, έχουν ήδη στο μυαλό τους το επόμενο project, και ψάχνουν ανθρώπους να βάλουν τα λεφτά.

Η φιλόδοξη διεθνής παραγωγή Reapers (2008), με προβλεπόμενο budget γύρω στο ένα μύριο ευρώ και ελπίδες για ελληνογερμανικό cast, θα αποτελέσει την πρώτη σοβαρή ταινία τρόμου/δράσης με μεταφυσικά στοιχεία, στην ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου --αν δεν τους προλάβει κανείς άλλος μέχρι τότε βέβαια. Η δράση τοποθετείται στην Ελλάδα της γερμανικής κατοχής, όπου αιμοδιψή στοιχυά φέρνουν Γερμανούς κι αντάρτες να μάχονται πλάι-πλάι για τη ζωή τους. Διότι, οι Γερμανοί είναι φίλοι μας.

Δέχομαι ότι ο Ζάππας έχει ολίγον περίεργο καλλιτεχνικό όραμα. Δέχομαι ότι υπάρχει και κόσμος που εκτιμάει το όραμά του, όπως αυτοί στο πανεπιστήμιο του Μόντρεαλ που μόλις είδαν την ταινία στο ομώνυμο Φεστιβάλ αποφάσισαν να την βάλουν στο πρόγραμμα της διδασκόμενης ύλης γι’ αυτή τη χρονιά. Εγώ πάντως δε συμμερίζομαι τη γνώμη τους.
Επικροτώ, αρχικά, το προσωπικό ύφος, την τόλμη και τον πειραματισμό. Απορρίπτω όλα τα υπόλοιπα, όχι για κανέναν άλλο λόγο, αλλά μόνο γιατί το μη στιβαρό αποτέλεσμα δε δικαιολογεί τις επιλογές. Αφαιρετικός και συμβολικός λόγος και εικόνα, μέχρι που καταντάει κουραστικό και συχνά αστείο. Παίξιμο που θυμίζει Θέατρο Νο --για να κάνει μια κίνηση ο ηθοποιός του παίρνει κανα τεταρτάκι τουλάχιστον-- φωτισμοί κιτς και φτηνά και εύκολα σκηνικά και κοστούμια. Παραγωγή που στήθηκε μέσα σε ένα σπίτι, και μάλιστα σπίτι με κακή διακόσμηση, με εκκωφαντικό κατά στιγμές ήχο και ξαφνικό τέλος. Μην περιμένεις βέβαια ίχνος πορνό --είπαμε, ο τίτλος είναι συμβολικός ή, όπως θα σκεφτόταν κάποιος κακόπιστος, συμβολικά προκλητικός. Ένας παλιός πορνοπαραγωγός αποφασίζει να κάνει ένα θριαμβευτικό comeback. Σε μια σκηνή α-λα μυστικός δείπνος, οι παλαίμαχοι συνεργάτες συζητούν το σενάριο και τα υπόλοιπα, μέχρι που πέφτει η ιδέα να πρωταγωνιστήσει η κόρη του παραγωγού, που τόσα χρόνια τρώει από τα έτοιμα χωρίς να προσφέρει, για να διασφαλιστεί η επιτυχία του εγχειρήματος. Δεν το δέχεται τελικά, αλλά δυστυχώς αργεί πολύ.

Η ταινία διανθίζεται με παράξενες σεκάνς, όπως έναν μονόλογο που έχει κάτι από Μήδεια, μια σκηνή με τον πατέρα να έχει ένα πελώριο σολωμό αγκαλιά και άλλες που όλοι φοράνε διάφορα κιλίμια ή φλοκάτες ή τούλι με φωτάκια ως προχωρημένη ενδυματολογική πρόταση. Να μην ακούγομαι αποκαρδιωτική, πηγαίνετε να το δείτε for the sake of it. Στη χώρα μας που είναι όπως και να 'χει λιγάκι πίσω, αυτό θεωρείται avant-garde.


*Προβάλλεται στις 00:30 στη "Τόνια Μαρκετάκη" σε ειδική προβολή μετά τη λήξη του DigitalWave αφιερώματος του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Στις αίθουσες θα βγει σε περιορισμένη διανομή, στις 7 Δεκέμβρη.

Από τις ταινίες μπορείς να πάρεις πολλά μαθήματα. Για παράδειγμα ο verbal από τότε που είδε το Psycho (1960) σταμάτησε να πλένεται και κατά τα λεγόμενά του "αυτή η επιλογή με κράτησε ζωντανό μέχρι σήμερα". Παρόμοια μαθήματα ζωής αποκομίσαμε από το The Hitcher, περήφανο και εκπληκτικό b-movie του 1986. Μας έμαθε να μην σταματάμε στο δρόμο για κανένα ωτοστοπίστα, να αποφεύγουμε τις τηγανιτές πατάτες στα fast food, και ότι αν υπάρχει ένας ηθοποιός που μπορεί να βάλει άνετα υποψηφιότητα για τον τίτλο του βασιλιά των μπιμουβάδων αυτός είναι ο Rutger Hauer.

Σχεδόν είκοσι χρόνια μετά, το διαβολικό χέρι του Michael Βay αποφασίζει να αναστήσει άλλο ένα κλασσικό τρόμου με την συνταγή του The Texas Chainsaw Massacre: γυναικεία φιγούρα για πρωταγωνίστρια (Sophia Bush) και σκηνοθετικά τρικ για να θαμπώσουν το κοινό. Το trailer που κυκλοφόρησε για τον νέο Hitcher, με εισαγωγή από την συμπαθέστατη (και βραχνότατη) Sophia, τα χαλάει λίγο από την αρχή, αφού ο άτυχος καλός Σαμαρείτης δεν είναι πλέον ένας αλλά ζευγαράκι που αποφασίζει την λάθος στιγμή να κάνει την καλή πράξη της ημέρας. "It was pouring rain, and he just needed a lift" ακούγεται να λέει στην αστυνομία η συμπαθέστατη, πριν βομβαρδιστούμε από ένα μοντάζ δράσης, με γρήγορα cuts και σκηνές που παραπέμπουν στο original (έρημος, απομονωμένα βενζινάδικα, εγκαταλελειμμένα αυτοκίνητα). Ευτυχώς, ανάμεσα στις κραυγές και την απελπισία του ζεύγους εμφανίζεται και ο μοναδικός παράγοντας που ίσως ανυψώσει το φιλμ σε κάτι παραπάνω από νέο House of Wax (2005), ο Sean Bean. Ο αγαπητός Sean, που φαίνεται ότι τις προτάσεις για ρόλους που προβλέπουν καλούς χαρακτήρες τις στέλνει κατευθείαν στα σκουπίδια, μοιάζει να έχει τον κατάλληλο χώρο για να επιδείξει τις δυνατότητές του: έναν εικονικό ρόλο κακού που δεσπόζει στην ταινία και την απουσία από το καστ κάποιου που να πλησιάζει έστω και ελάχιστα τις υποκριτικές ικανότητές του. Το θέμα είναι αν ο σκηνοθέτης Dave Meyers θα του επιτρέψει να παίξει τον hitcher όπως ο Hauer (σαν ένα σχεδόν υπερφυσικό ανισόρροπο πλάσμα, ένα terminator των δρόμων) ή αν θα του ζητήσει να επαναλάβει την ερμηνεία Bond villain από το GoldenEye (1995). To "I want you to say four little words: I want to die" μας προϊδεάζει για το δεύτερο.

Αγχωμένη για την πρώτη επαφή της ταινίας Ώρες Κοινής Ησυχίας με το αγαπημένο της κοινό, έφτασε σήμερα στη Θεσσαλονίκη η Κατερίνα Ευαγγελάκου. Αν και ο συναγωνισμός για τα βραβεία είναι σκληρός, με το Eduart να ψιθυρίζεται αρκετά, αυτή δε χάνει το κέφι της. Και γιατί άλλωστε; Έχει να παρουσιάσει μια απ’ τις πιο απολαυστικές, ολοκληρωμένες δουλειές της φετινής ελληνικής παραγωγής. Κι αυτό από μόνο του, με τις ταινίες που κυκλοφορούν εδώ στις αίθουσες, είναι μεγάλη κατάκτηση.

Ένα οποιοδήποτε βράδυ, σε μια οποιαδήποτε γειτονιά της Αθήνας, οι ιστορίες άσχετων ανθρώπων μεταξύ τους, αποκτούν τον συνδετικό κρίκο ενός ξεχασμένου αυτοκινήτου και του ανήσυχου συναγερμού του, που λειτουργεί σαν καταλύτης στην κoρύφωση της καθημερινής τους παράνοιας.
Με μια από τις πιο γλυκές ταινίες της φετινής παραγωγής, κάνει την επιστροφή της φέτος η Κατερίνα Ευαγγελάκου, μετά το εντυπωσιακό και πολυβραβευμένο της Θα το Μετανιώσεις (2002). Με σκαμπρόζικο χιούμορ και αληθινή ευαισθησία, η Ευαγγελάκου κι ο Παναγιωτόπουλος δένουν στο σενάριο τις άλλοτε ξεκαρδιστικές κι άλλοτε συγκινητικές ιστορίες τους με αξιοζήλευτη άνεση που προδίδει εξαιρετική καθαρότητα βλέμματος, κάτι σπάνιο για τα ελληνικά σενάρια στις δύσκολες μέρες μας.

Κι ύστερα, η Ευαγγελάκου το φιλμάρει με αναζωογονητική οικονομία και ακρίβεια, διευθύνοντας ένα πολυπληθές και πολυσυλλεκτικό cast, το οποίο με τη σειρά του αναδεικνύει με πολύ καλές ερμηνείες απ’ τον πρώτο ως τον τελευταίο, τους μαγευτικούς χαρακτήρες, κι απογειώνει την ταινία. Ξεχωρίζουν η Αλεξία Καλτσίκη --χάρη και στο αβαντάζ της πρότερης εντίμου έκθεσης-- κι ο Ερρίκος Λίτσης, ο Paul Giamatti της Ελλάδος, που με τρεις ταινίες φέτος, φαίνεται να έχει τη χρονιά του. Την παράσταση κλέβει όμως η Βάσω Καβαλιεράτου, που ισορροπεί με άνεση στον αβανταδόρικο, αλλά κι επικίνδυνο ρόλο της χαζογκόμενας της γειτονιάς. Με ένα νορμάλ στόρι, καλοδουλεμένο κι αναπτυγμένο --αν και κάπως βιαστικά μαζεμένο στο τέλος-- και την Ιωάννα Σπηλιωπούλου με μονταζιέρα που αντιλαμβάνεται τι θα πει μοντέρνος ρυθμός, μην παραξενευτείς αν ακούσεις τον τίτλο της ταινίας αρκετές φορές στα Κρατικά Βραβεία τη Δευτέρα, και τον δεις στα ύψη του box office όταν βγει στις αίθουσες. Αυτό το τελευταίο βέβαια, είναι και στο χέρι σου, ε;

*η ταινία προβάλλεται στις 22.00 στο Ολύμπιον, για το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης

Όλο και συχνότερα εμφανίζονται τελευταία τα βυζιά της Salma Hayek, στα πλαίσια της προώθησης της Ugly Betty που παίζει στο ABC από τα τέλη του Σεπτέμβρη. Η σειρά είναι βασισμένη σε μια αντίστοιχη κολομβιανή ιστορία μιας (το μάντεψες) άσχημης που τη λένε Μπέτι και, πέρα από την εμφάνιση και την άνεση, έχει ιδιαίτερα πολλά κοινά σημεία με την πλοκή του Διαόλου με τα Πράντα (2006). Πρωταγωνιστεί η America Ferrera που την είχαν πάρει για να μη χωράει στα παντελόνια της και στο Real Women Have Curves (2002) και στη The Sisterhood of the Traveling Pants (2005). Τα βυζιά της Σάλμα κάνουν τη παραγωγή, και εμφανίζονται ενίοτε στη μικρή (γι αυτά) οθόνη.

Ο Nuri-Bilge Ceylan, ύστερα από το Uzak / Μακριά (2002), επανέρχεται με μια πολύ προσωπική ιστορία. Ο ίδιος και η συμβία του θα κρατούν τους βασικούς ρόλους σε μια ταινία για την εναλλαγή συναισθημάτων κατά τον ίδιο τρόπο που εναλλάσσονται οι εποχές.
Αρχίζουμε με το καλοκαίρι. Ο λαμπερός ήλιος, η καυτή άμμος και η θάλασσα δε βοηθούν και πολύ τη σχέση των πρωταγωνιστών, που αποφασίζουν να ακολουθήσουν ξεχωριστή πορεία. Το φθινόπωρο βρίσκει τον Ceylan να αναζητάει ζεστασιά σε μια παλιά του κατάκτηση, και το χειμώνα δεν αντέχει την παγερή ησυχία της μοναξιάς και ταξιδεύει στα βάθη της Τουρκίας να αντιμετωπίσει χιονοθύελλες και να ξαναβρεί την αγαπημένη του, που είχε ξαποστείλει το καλοκαίρι. Ο κύκλος της φύσης επηρεάζει και τα συναισθήματά μας, υποθέτω ότι θέλει να μας πει ο πρωταγωνιστής-σκηνοθέτης. Ή καλύτερα, όπως η φύση παίζει με τις θερμοκρασίες, έτσι αυτός παίζει με την ανάγκη για παρέα και με τις εκάστοτε ερωμένες του. Φροντισμένη σκηνοθεσία, περικαλλής φωτογραφία και ευειδείς ηθοποιοί θέλουν να στηρίξουν μια μελέτη της αντρικής ψυχής και των σχέσεων—αγάπης, ανάγκης, συνήθειας. Όχι άσχημος τρόπος να περάσει κανείς την ώρα του, η ταινία πάντως σίγουρα δεν έχει το βάθος που αναμένεται για το θέμα που καταπιάνεται.


*Προβάλλεται στις 20:00 στη "Σταύρος Τορνές" σε τιμητική για τον σκηνοθέτη εκδήλωση του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης

Δεν ξέρω αν ήταν η estelle, που τη συνάντησε στο Λονδίνο, ή το επιτελείο του φεστιβάλ που την κατάφεραν να έρθει μέχρι τη Θεσσαλονίκη, αλλά η παρουσία της βραβευμένης στην Εβδομάδα Κριτικής των Κανών σκηνοθέτιδας, είναι σίγουρα μια σημαντική επιτυχία για τη διοργάνωση. Άσε που είναι κι απ' τις πιο θελκτικές παρουσίες του λιμανιού.

Η Julia Loktev, που με το Day Night Day Night έχει να περηφανεύεται μάλλον το καλύτερο φιξιόν ντεμπούτο της χρονιάς, είχε ακυρώσει όλες τις φεστιβαλικές εμφανίσεις της απ’ τον Οκτώβρη και μετά, γιατί είχε βαρεθεί να τη ρωτάνε για το θέμα της ταινίας της και πόσο επικίνδυνο είναι. Παρ’ όλ' αυτά, το φεστιβάλ την κατέβασε μέχρι το Θερμαϊκό, για να τη ρωτήσουν οι Μάσες για το θέμα της ταινίας της και πόσο επικίνδυνο είναι. Αλλά όταν άρχισε να τσαμπουκαλεύεται παρακείμενους μηχανόβιους που μας φτιάχναν κεφάλι με την εξάτμιση, η αλήθεια είναι πως σκιάχτηκα λίγο, κι άλλαξα ερωτηματολόγιο.

Ένας ιρλανδικής καταγωγής νεαρός αστυνομικός δέχεται τη πρόταση της υπηρεσίας να εκμεταλλευτεί το αμφισβητούμενης νομιμοφροσύνης συγγενολόι του και να πάει μυστικός στη μαφία της εθνικότητάς του. Ο αρχιμαφιόζος όμως έχει φροντίσει να σπείρει ένα, το ίδιο γρήγορα ανερχόμενο, υιοθετημένο του στην αστυνομία της πολιτείας.
Στην Ελλάδα ο Πληροφοριοδότης φτάνει μεν με άστοχο τίτλο, αφού οι διπλοθεσίτες είναι δυο (τουλάχιστο), αλλά με τον αέρα ταινίας της χρονιάς, έχοντας μαζέψει ομόφωνα θετικές κριτικές και ανάλογα δολλάρια στα ταμεία της Αμερικής. Τα πράγματα δε μοιάζαν τόσο ευοίωνα το καλοκαίρι όμως. Η Warner προτίμησε να κρατήσει το φιλμ μακριά από προβολές σε οποιοδήποτε φεστιβάλ, ακόμα και αυτό του Toronto, δίνοντας αφορμή για ψιθύρους ότι κάτι πάει πολύ στραβά. Ελάχιστοι ήταν αυτοί που γνώριζαν ότι, αντίθετα, το προϊόν της εταιρίας έσκιζε στα test screenings και έμενε κρυφό για να μην αποκτήσει κουλτουριάρικο αέρα και χάσει σε μαζική απήχηση. Και θα 'ταν απίθανο κάτι διαφορετικό, αφού το σενάριο έμοιαζε απ' την αρχή αλεξίσφαιρο, βασισμένο στο εξαιρετικό κορεάτικο Mou Gaan Dou / Infernal Affairs (2002). Βέβαια το σύνολο δε φάνταζε και τίποτα σπουδαίο, ακόμα και όταν βγήκε το trailer, με τις εμμονές του σκηνοθέτη στον DiCaprio, σε.. ασυγκράτητες ερμηνείες σαν αυτές του Nicholson, και σε επανάληψη μέχρι και των ίδιων μουσικών μοτίβων.

Η αντιφατικότητα στις προθέσεις ξεκαθαρίστηκε στα αποτελέσματα. Ο Scorsese τόλμησε να αφήσει γνώριμους δρόμους και συμμορίες της Νέας Υόρκης για Ιρλανδούς, Βοστωνέζους και αφηγήσεις που βλέπουν και τη πλευρά του νόμου. Έβαλε τον διευθυντή φωτογραφίας του, τον υπερήλικα Michael Ballhaus που συνεργάστηκε-μαθήτεψε στον Fassbinder και κάναν μαζί πολλά με κορυφαίους τους Goodfellas (1990), να μελετάει μοντέρνο ασιατικό κινηματογράφο. Ξαναδούλεψε το αρχικό σενάριο για να φτιάξει ολοκληρωμένους χαρακτήρες και τους σκηνοθέτησε με τον παλιό καλό μανιασμένο τρόπο με φρέσκα τρικ από καντονέζικα βιβλία. Έκανε άντρα τον Leo και του 'φεξε να μη μπορεί να έχει τον Robert De Niro για αρχι-αστυνόμο --που στο original αντιμετώπιζε και τον αρχιμαφιόζο πρόσωπο με πρόσωπο-- να επαναλάβει καμιά.. ανεπανάληπτη ερμηνεία σαν αυτή στο Cape Fear (1991) και να γκρεμίσει εντελώς τα σκηνικά μαζί με τον Jack Nicholson. Και έμαθε τελικά πως να κολλάει και το Gimme Shelter (των Stones) στις σκηνές. Έπιασε το σφυγμό όλων των επικριτών του και ανατρέπει μοναδικά, συνεχίζοντάς τη, όλη του την ιστορία. Μπορεί να μη μπορεί να ανατρέψει πια την κινηματογραφική ιστορία αλλά μόνο γι' αυτά ένα Όσκαρ το αξίζει.

Μέσα στο κλίμα της εποχής, ανοίγει από σήμερα στις αίθουσες η ιστορία κάποιου που αστυνομεύει παρκόμετρα. Και δε μπορεί να κερδίσει, ίσα ίσα, ούτε το σεβασμό οχτάχρονων. Οπότε πάει σε ΙΕΚ αυτοπεποίθησης και επιθετικότητας.
Ο Todd Phillips ξεκίνησε σκηνοθετώντας ντοκιμαντέρ για αδελφότητες, με το Frat House (1998), και αφιερώθηκε στο να κάνει, με σχετική επιτυχία, ταινίες που ενδιαφέρουν το ίδιο κοινό από τότε. Αυτή τη φορά δεν έχει να παίξει (με) όλο το Frat Pack του Old School (2003) αλλά πρωταγωνιστές με εξίσου καλές περγαμηνές, τον κατά συρροή άπαιχτο Billy Bob Thornton και τον ήρωα (και ήρωα για πολλούς) του Napoleon Dynamite (2004). Όμως το αποτέλεσμα δεν είναι τόσο μαύρο όσο θα περίμενες ούτε τόσο αστείο όσο θα 'πρεπε. Ίσως να φταίει ότι βασίστηκε σε παλιότερη και πιο.. ευγενική ταινία του '60 (που είχε βασιστεί σε βιβλίο) και τελικά δε μπορεί να αποφασίσει πόσο θα την.. προχωρήσει. Πάντως το κλείσιμο, με τη φράση "those who can do, those who can't teach" που έχει όλος ο κόσμος βούκινο αλλά εδώ υποκρινόμαστε, για καμια κατοστή χρόνια τουλάχιστο, ότι δε την έχουμε ακουστά, τη κάνει λιγάκι (βλ. μισό αστεράκι) πιο προτεινόμενη για εγχώρια κατανάλωση.

Σύμφωνα με το μπλαμπλά της επίσημης σελίδας, Destricted είναι μια πλατφόρμα που ιδρύθηκε το 2004 για "οποιαδήποτε μορφή αλογόκριτης καλλιτεχνικής έκφρασης". Ε και, φυσικά, εμπορικό σήμα.
Με την υπόσχεση για ακόμα περισσότερα στη συνέχεια, το εν λόγω σήμα σε κατάμαυρο φόντο με κατακόκκινη απαγορευτική για ανηλίκους βούλα στη γωνία, κοσμεί το εξώφυλλο του DVD που κυκλοφορεί ήδη στη Βρετανία και αλλού, εδώ και δυο μήνες. Έχοντας κάνει πρεμιέρα στη Tate Modern, αυτό που παραδίδει είναι 7 κλιπ που υπογράφουν η Marina Abramovic, γνωστή για τα βασανιστήρια στα οποία αυτο-υποβάλλεται ως performance artist, o Matthew Barney, γνωστός ως άντρας της Björk, ο Marco Brambilla, γνωστός ως σκηνοθέτης του Demolition Man (1993), ο Richard Prince, γνωστός ως φωτογράφος που φωτογραφίζει φωτογραφίες, η Sam Taylor Wood γνωστή ως γνωστή καλλιτέχνις, και ο Larry Clark και ο Gaspar Noé που δε χρειάζονται συστάσεις. Ε και όπως καταλαβαίνεις το παραδοτέο είναι τόσο αλλοπρόσαλλο όσο η λίστα των υπογραφών.

Ο Clark έκανε ένα, ως συνήθως εξαιρετικό, ριάλιτι πορνό με οντισιόν ερασιτεχνών για να μείνει ο ένας που θα διαλέξει, με την ίδια διαδικασία, πορνοστάρ που θα τη πάρει από πίσω μπροστά στη κάμερα. Ο Noé έκανε ένα, ως συνήθως εξαιρετικά αφιερωμένο σε στροβοφοβικούς, φιλμάκι για τη μοναξιά της μαλακίας. Και οι υπόλοιποι ότι μαλακία τους κατέβηκε στο κεφάλι, αντιμετωπίζοντας την αφήγηση όπως η παραγωγή τη προοπτική να μη βγάλει λεφτά απ την ιστορία. Έτσι το αποτέλεσμα είναι μόνο για γκαλερί. Εκτός αν έχεις όρεξη να βλέπεις με τις ώρες τύπους που τον παίζουν στη μέση της ερήμου ή τον τρίβουν στον άξονα μιας τεράστιας μπουλντόζας με ένα εξίσου τεράστιο ραπανάκι στον κώλο.

Έχοντας αφήσει τη σφραγίδα του σε ένα απο τα καλύτερα σκηνοθετικά ντεμπούτα της φετινής ισλανδικής παραγωγής σύμφωνα με τα κινηματογραφικά βραβεία της Νορβηγίας, το υποψήφιο στο διεθνές διαγωνιστικό Blóðbönd (2006), ο Jón Atli Jónason, σεναριογράφος με θεατρικές καταβολές, συνόδευσε την ταινία του ως τη Θεσσαλονίκη. Με την πιο αλλόκοτη προφορά του Φεστιβάλ, μάς μίλησε για τη διαφορετική μέθοδο που ακολουθεί στην προσέγγιση των κινηματογραφικών σεναρίων, και εξηγεί τί είναι αυτό που κάνει την πολύ γλυκιά ταινία του να ξεχωρίζει τόσο, ώστε να προπορεύεται για την ώρα στη βαθμολογία κοινού στο διεθνές τμήμα. Να δούμε άραγε αν θα το θυμούνται κι όταν η ταινία βγει στις αίθουσες απ' την Hollywood Entertainment.

Με το λαϊκιστή αλλά και στυγνό δικτάτορα της Ουγκάντας Idi Amin ασχολείται το βιβλίο του Giles Foden, και αυτό επέλεξε ο Kevin McDonald για να μεταπηδήσει από το ντοκιμαντέρ στη μυθοπλασία. Εύστοχη επιλογή, αφού ο σκηνοθέτης δε φεύγει εντελώς από τα χωράφια του, επιλέγoντας και πάλι να αφηγηθεί υπαρκτά γεγονότα.
Ο Amin σκιαγραφείται μέσα από τη φανταστική σχέση του με ένα Σκωτσέζο γιατρό που προσλαμβάνει ως προσωπικό θεραπευτή και σύμβουλο --εξαιρετική έμπνευση ήδη του μυθιστορήματος να παραλληλίσει τις σχέσεις αγάπης-μίσους και την αστάθεια και τον παραλογισμό του δικτάτορα απέναντι στη χώρα του, με τη συμπεριφορά του απέναντι σε άτομο του κοντινού του περιβάλλοντος. Παρακολουθούμε την πορεία του προς την πτώση, και κυρίως, σε οικουμενικό πια επίπεδο, την αδυναμία ενός ακαλλιέργητου που επιλέγει η λαϊκή βούληση να σταθεί αντάξιος των προσδοκιών της.

Ο Whitaker είναι σε φόρμα και αποπνέει κάτι σαν... χάρισμα, στοιχείο των αληθινών σταρ. Ο γιατρουδάκος McAvoy τα φέρνει εις πέρας γενναία, ενώ η συμμετοχή της κοκκινομάλας των X-Files αστόχως συζητήθηκε πολύ, αφού ίσα-ίσα που τη βλέπουμε λίγο στην αρχή και η εντυπωσιακή γυναικεία παρουσία είναι αυτή της Kay Dickinson. Η σκηνοθεσία φυσικά και διατηρεί ζωογόνα στοιχεία ρεαλισμού και ντοκιμαντερίστικης γραφής, εντονότερα σε σκηνές όπως οι βόλτες των δυο στο αυτοκίνητο ή ένα οργιώδες πάρτυ σε μια βίλα, και πιο αξιομνημόνευτα σε μια που βάζει αντιμέτωπες πρωτόγονες πρακτικές αυτοδικίας με το υπερσύγχρονο περιβάλλον του δυτικής έμπνευσης καταναλωτισμού των duty free. Μαύρη Αφρική εναντίον λευκής Ευρώπης, ο McDonald τα καταφέρνει στην εύγλωττη εικονοποίηση των αντιθέσεων. Όταν το φιλμ τελειώνει σε αφήνει με τη σωστή διάθεση, και κάτι που θα το θυμάσαι και λίγο μετά την έξοδο από την αίθουσα.


*Παίζει στις 23:00 στη "Φρίντα Λιάππα" στη Θεσσαλονίκη, στα πλαίσια των ειδικών προβολών του φεστιβάλ

Πλήρης ημερών και έργου, έσβησε πριν μερικές ώρες ο Robert Altman, στα 81 του. Ο πέντε φορές υποψήφιος για Όσκαρ σκηνοθέτης του MASH (1970), του Gosford Park (2001) και του A Prairie Home companion (2006), είχε αποκαλύψει στην τιμητική βράβευση της Ακαδημίας τον περασμένο Μάρτη, ότι την τελευταία δεκαετία την έβγαλε με μεταμοσχευμένη καρδιά, η οποία πιθανολογείται ότι τον πρόδωσε, μιας και δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη αιτία θανάτου.

Update: Η estelle που γνωρίζει περισσότερα για να προσέχει όταν πλησιάζει ηλικιωμένους σκηνοθέτες σε καροτσάκια, έχει τον αποχαιρετιστήριο λόγο.

Πάει και ο Altman. Ενώ η καρδιά του πάλευε, η λευχαιμία τον έβγαλε νοκ άουτ. Στη μακριά ζωή του έδωσε πολλά και αναγνωρίζεται ως ένας από τους πρωτοπόρους σκηνοθέτες του προηγούμενου αιώνα, και μάλιστα χωρίς ακριβές σπουδές σε fancy ακαδημίες. Ξεκίνησε από τη δημιουργία βίντεο για βιομηχανικές εταιρείες, αλλά κατάφερε να κάνει την κριτική να τον πάρει σοβαρά. Η πιο αναγνωρισμένη κριτικά ταινία του είναι μάλλον το Nashville (1975), μετά το MASH (1970) και τελευταία το Gosford Park (2001). Έδωσε το στίγμα του με την αναδόμηση των genres, τη χρήση πολυπεπίπεδου soundtrack και τον τόνο αυτοσχεδιασμού που έδινε στις σκηνές του.

Δούλεψε με πλειάδα ηθοποιών και ήταν απ' αυτούς που δεν υποχωρούσε στα καπρίτσια τους να κινηματογραφεί τις καλές τους γωνίες. Κολλούσε στο όραμά του να σκηνοθετεί την ατμόσφαιρα χάους που κυριαρχεί στην πραγματική ζωή και όχι την οργάνωση του σετ. Η τελευταία του ταινία A Prairie Home companion (2006) εξέπληξε με τη ζωντάνια της, ενώ η αμερικάνικη Ακαδημία πέρισυ τον τίμησε με τιμητικό όσκαρ για το συνολικό του έργο. Σκηνοθέτησε επίσης για το θέατρο και την τηλεόραση και τελευταία δούλευε στην προετοιμασία παραγωγής για μια νέα ταινία. Δεν πρόλαβε. Κρίμα, γιατί κανείς μας δεν είχε σκεφτεί ότι η συνεργασία με τη Lindsay Lohan θα ήταν από τις τελευταίες χαρές της ζωής του. Tαινίες όπως Short Cuts (1993), The Player (1992), McCabe & Mrs. Miller (1971) θα μείνουν στη μνήμη όσων δε βολεύονται με τις συνταγές των στούντιο, τα οποία ο δημιουργός πονοκεφάλιασε όσο μπορούσε. "Ο Robert Altman είναι καλλιτέχνης και παίχτης", είπε ο Alan Rudolph γι'αυτόν.

Με το βραβείο κοινού του περασμένου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, και τη δεύτερη θέση στις ψηφοφορίες κοινού μέχρι στιγμής, ο νεαρός Κίμων Τσακίρης έχει κάτι περισσότερο από μια απλή ασπίδα στις επιθέσεις που δέχεται για το ντοκιμαντέρ του, Sugartown, για το μικρό δήμο της Ζαχάρως, και την εισαγωγή νυφών που είχε διοργανώσει πριν μερικά χρόνια ο δήμαρχός της.

Διακριτικός και ψύχραιμος, ο Τσακίρης είναι μάλλον ήρεμη δύναμη του φετινού φεστιβάλ, και με το ντοκιμαντέρ του να διαγωνίζεται μόνο του κόντρα στη μυθοπλασία στο ελληνικό τμήμα, μπορεί να αποτελέσει και την πιο σημαντική παρουσία για το δυναμικό του χώρου που εκπροσωπεί. Δεν κρύβει πάντως το άγχος του για το στοίχημα της διανομής της ταινίας του σε μερικούς μήνες, αλλά δεν νομίζω να διαφωνεί κανείς μαζί του, στο ότι αν το κοινό του δώσει ένα καλό ξεκίνημα, το φιλμ θα ρολάρει από μόνο του. Τις αντιρρήσεις της θα έχει φαντάζομαι, η μερίδα Ζαχαρωτιών που βρέθηκαν στην πρώτη προβολή της ταινίας, για να τον κατηγορήσουν ότι παραμόρφωσε την πραγματικότητα, και… επηρέασε το εκλογικό αποτέλεσμα στις πρόσφατες δημοτικές. Μεγάλη η χάρη του.

Δεύτερη χρονιά στις αίθουσες του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης μετά την περσινή work in progress προβολή της, και μετά από μια βόλτα στα διεθνή του Πουσάν και του Σικάγο, και την Εβδομάδα Κριτικής των Καννών, η ταινία του Γιάννη Οικονομίδη, Ψυχή στο Στόμα (2006), εξακολουθεί να σοκάρει το κοινό, και να το φανατίζει. Άλλους υπέρ, άλλους κατά.

Γεμάτος αυτοπεποίθηση και σιγουριά για τη δουλειά του, ο σκηνοθέτης που λατρεύτηκε για το Σπιρτόκουτο (2002), υπερασπίζεται την ταινία του απέναντι σε όποιον δεν αντέχει να την καταλάβει, ακόμη κι αν χρειαστεί να… βγούνε έξω να τα πούνε. Όπως έγινε και προχθές βράδυ, μετά την προβολή, όταν το Q&A άναψε απ’ το πλήθος αγανακτισμένων με τον σκηνοθέτη, και αγανακτισμένων με τους αγανακτισμένους με τον σκηνοθέτη. Κοφτός, άμεσος και χειμαρρώδης, σαν την ταινία του, μίλησε και στις Μάζες, αφού πρώτα τις ψιλοαπέρριψε, και θα συνεχίσει να μιλάει στις μάζες, για να τις βγάλει απ’ τη φυτοποιημένη τους κατάσταση. Ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ότι οι εταιρείες διανομής θα συνεχίσουν να τον απορρίπτουν, γιατί η ταινία του δεν είναι λέει… οικογενειακή. Και επειδή το κάνει χύμα, αν σας πειράζουν οι κακές λέξεις, προχωρήστε με προσοχή.

Από την αρχή της χιλιετίας και κάθε χρόνο τέτοια εποχή περίπου, ενώ οι υπόλοιποι βγάζουν τους πιο σέξι της χρονιάς και μετά αναρωτιούνται ποιος είναι ο αιδεσιμώτατος Τεντ που συγχαίρει τον George Clooney με ολοσέλιδες καταχωρήσεις, στο Variety, των παλιών καλών εποχών του, το Film Threat πιάνει αυτούς που κάναν πρωτοσέλιδα όλη τη χρονιά με την ανικανότητά τους. Ή, χειρότερα, απουσίαζαν εντελώς.

Πρώτη θέση φέτος πήρε, αναμενόμενα, η βουτιά στο χρηματιστήριο αγοράς εργασίας της μετοχής του Mel Gibson, που έκανε τους φίλους του τους Εβραίους να τρίβουν τα χέρια τους (που θα τον αγοράζουν φτηνά). Ενώ οι περσινοί νικητές και νιόπαντροι Cruise κατρακύλησαν στη 10η θέση, αφού οι αποδοχές του Tom δε κατρακύλησαν αντίστοιχα αρκετά, με την ανάσταση της United Artists να σώζει τη παρτίδα, προς το παρόν. Κατά τα άλλα, το πρώην έντυπο και εδώ και μια δεκαετία πια ηλεκτρονικό περιοδικό, επιμένει κάθε χρόνο να βάζει στη λίστα κάποιους σα τον Adam Sandler που επιμένουν να το διαψεύδουν, και κάποιους σα τον Woody Allen που επιμένουν να το επιβεβαιώνουν.

Την ώρα που το Variety κηδεύει το VHS, οι προβλέψεις δεν είναι καλές ούτε και για DVD / HD-DVD / Blu-Ray σύμφωνα με τη λίστα (στο #31), μιας και ετοιμάζεται να τα πνίξει η ηλεκτρονική διανομή όπως και τα έντυπα περιοδικά (στο #44). Ο θάνατος των remakes (#23) και των καλοκαιρινών ταινιών (#26) προαναγγέλεται λίγο πρόωρα. Αλλά οι κινηματογραφικοί κριτικοί (#9) μάλλον ακολουθούν τη μοίρα των γυναικών πάνω απ' τα 40 (#18) και η συμβουλή της βιομηχανίας πρόσφατα είναι να το γυρίσουν σε όσκαρ μπούκιν για να ζήσουν τα παιδιά τους. Εμείς τα κονομάμε έτσι από πέρσι ήδη.