Ο Michael Moore συνθέτει τρία χρόνια έρευνας, καμιά εικοσαριά χιλιάδες περιπτώσεις και πεντακόσιες ώρες υλικού, σε δυο ώρες περιγραφής του τι συμβαίνει όταν η υγεία ιδιωτικοποιείται στη γη της ελευθερίας των μεγαλοεταιρειών.Το στιλ του Moore είναι εδώ πιο χαμηλόφωνο και όσα λέει πιο συγκαταβατικά απ' ότι συνήθως. Και η παρουσίαση επικίνδυνα κοντά σε τελεμάρκετινγκ, ξεκινώντας από το ότι το αμερικάνικο σύστημα υγείας ρουφάει, και μένοντας εκεί σε όλη τη διάρκεια προσπαθώντας να σε πείσει. Στη διαδρομή o σκηνοθέτης περνάει από Καναδά, Αγγλία, Γαλλία και Κούβα, προσποιούμενος συνέχεια αφέλεια και έκπληξη με αυτά που βλέπει, με την επαγγελματικότητα προωθητή που δε πρόκειται να κερδίσει και κανένα Όσκαρ υποκριτικής τέχνης, αφήνοντας τους συνομιλητές του να το κάνουν ακόμα περισσότερο. Περπατάει έτσι σε λεπτό σχοινί, με πρακτικά μόνο τον Tony Benn να συνεισφέρει στην ωμή ευρεία (i.e. πολιτική) προοπτική προσπαθώντας συνειδητά κι αυτός να το κάνει για αμερικάνικο ακροατήριο. Αλλά το αποτέλεσμα δικαιώνει για μια ακόμη φορά τον δημιουργό, περιγράφοντας την κατάσταση αδρά αλλά απερίφραστα και σθεναρά για ένα μεγάλο κοινό που αποκλείεται να μη γελάσει, να κλάψει, να αντιμετωπίσει τα φαντάσματά του και να μισοσυνειδητοποιήσει πόσα άλλα, σοσιαλιστικά, του δημιούργησαν με απώτερο στόχο να το κρατάνε στη θέση του. Καταλαβαίνεις λοιπόν γιατί στις Κάνες τον αντιμετωπίζουν σαν ροκ σταρ, κι αν πιστεύεις ότι υπήρχε κι άλλη πλευρά να παρουσιάσει, βρες κάποιον χαρούμενο να πληρώνει ξέροντας ότι όταν χρειαστεί βοήθεια να σώσει τη ζωή του θα έχει να αντιμετωπίσει κομάντος ειδικευμένους στο να μη του τη δώσουν για να γλυτώσουν τα λεφτά της ασφαλιστικής.

Ο εικονικός δολοφόνος με τη μάσκα, ξανασηκώνεται απ' τον τάφο, αυτή τη φορά για να ξαναγεννηθεί, να γυρίσει στις ρίζες του, και να ξανασκοτώσει την οικογένειά του κι ένα σωρό περαστικούς.Σε ένα ύπουλο ξεκίνημα, ο Zombie απομυθοποιεί τον (αντι)ήρωά του παρουσιάζοντάς τον όχι ως ανατριχιαστικό παιδί που του 'στριψε απότομα γιατί στην πραγματικότητα είναι η ενσάρκωση του κακού, αλλά σαν προϊόν διαλυμένης οικογένειας που περνούσε δύσκολα στο σχολείο, σκότωνε ζωάκια για να περάσει την ώρα του, και πάνω απ' όλα αγαπούσε τη μαμά του, για την τιμή της οποίας έκανε τον πρώτο του αληθινό φόνο. Κι έτσι, σου σμπαραλιάζει σαδιστικά όλη εκείνη την ιστορική εναρκτήρια σεκάνς του Carpenter, σκοπίμως και βάσει σχεδίου, για να δώσει ρέστα στη δική του εκδοχή του βαπτίσματος πυρός του μικρού Myers με το οικογενειακό ξεπάστρεμα, και θέτει το ρυθμό στον οποίο κινείται όλη η ταινία, συνεχίζοντας να δίνει ρέστα με τις trademark θολοκουνημένες σκηνές βίας και παράνοιας κι ανθρώπινης ασχήμιας του Zombie, φωλιασμένες μέσα σε (κομματάκι απότομα καμιά φορά) διαλείμματα καρπεντερικά διακριτικής έντασης. Αν και χαμένο δεν θα έβγαινε από λίγο ψαλίδισμα σε αρκετές βασικές σκηνές, το πάντρεμα των παλιών κομματιών του μύθου με τα καινούρια του backstory, εκτός του ότι δίνει ταυτότητα (έστω και σχιζοειδή) στην ταινία, την κάνει να ξεχωρίζει απ' τα γνωστά remakes του συρμού, όχι απλά επειδή είναι καλύτερη, αλλά και γιατί ακολουθεί μια πολύ διαφορετική διαδικασία. Που δεν βγάζει απαραίτητα νόημα (η παιδοψυχολογία περιπτέρου για κάποιο λόγο δε μου δένει με τις υπερφυσικές ικανότητες του Myers), αλλά βγάζει ένταση και αίμα, που είναι βασικά και τα ζητούμενα. Αν είχε και λίγο περισσότερο pole dancing απ' την Sheri Moon Zombie, θα μιλούσαμε για μεγαλεία.

Ένα ενενηντάλεπτο ταξίδι στον πλανήτη μας και την παρούσα του κατάσταση, με κεντρικούς άξονες τα ταξίδια ενός ελέφαντα στην Αφρική, μιας φώκιας στην Ανταρκτική και μιας πολικής αρκούδας στον Αρκτικό.Όταν κοιτάς από ψηλά, μοιάζει η γη με ζωγραφιά, και πουθενά δεν το 'χω δει να επιβεβαιώνεται καλύτερα, απ' ότι στο Earth, ένα εντυπωσιακής κλίμακας και φιλοδοξιών ντοκιμαντέρ (φυσικής ιστορίας), που καταγράφει με εικόνες εξωπραγματικής ομορφιάς τούτο τον κόσμο μας τον μικρό τον μέγα, ξεκινώντας απ' τον έναν πόλο και καταλήγοντας στον άλλο. Αν υπήρχε 3D εκδοχή θα μιλούσαμε για την απόλυτη ζεν εμπειρία, κι είναι πολύ κρίμα που είναι πολύ πιθανό, όταν η τεχνολογία γίνει αρκετά ευέλικτη, ο πλανήτης να μην είναι πια αρκετά εντυπωσιακός. Αν και κρατιέται μακριά από πεσιμιστικά κηρύγματα (για λόγους που εξηγούν και οι δημιουργοί του στη συνέντευξη), πέρα από ιδανικό date movie για να χουχουλιάζει η γκόμενα πάνω σου με τα γουτσουγούτσου ζωάκια και να σου κολλάει όταν τα λιοντάρια την πέφτουν στο καημένο το ελεφαντάκι, είναι σχεδόν ανατριχιαστικό το ότι το Earth πιθανότατα θα λειτουργήσει άψογα και σαν κιβωτός εικόνων για να σταλεί στο διάστημα την 11η ώρα, να δουν οι εξωγήινοι τι ωραία που την είχαμε εδώ κάτω μέχρι που μας βαρέθηκε ο πλανήτης μας και μας τίναξε από πάνω του.

Ώρα να ξεσκονίσεις τον Márquez σου, με άλλο ένα πλασαρισμένο ως σίγουρο στοίχημα για τις φετινές υποψηφιότητες των Όσκαρ, να εμφανίζει το trailer του σήμερα στο MSN.com, μετά από ώρες αναμονής, μια αφίσα, ένα behind the scenes απ' την Κολομβία που γίναν τα γυρίσματα (προς μεγάλη τέρψη όλων των εμπλεκομένων), μια παγκόσμια πρεμιέρα στο διεθνές φεστιβάλ του Ρίο, τη θέση της ταινίας κλεισίματος στο AFI Film Fest, και τους τίτλους έναρξης που είχαν διαρρεύσει και μαζεύτηκαν πίσω, για να περιμένουν, μαζί με τις κριτικές, μέχρι η ταινία ν' ανοίξει επίσημα στην Αμερική στις 16 Νοέμβρη, που ΄ναι παχιά τα considerations. Αν και το σπρώξιμο το 'χει αρχίσει ήδη η Oprah, που ξανάφερε το βιβλίο στις λίστες των best sellers την προηγούμενη Δευτέρα, προτείνοντάς το στα κορίτσια στην εκπομπή της την προηγούμενη Παρασκευή.

Το project ήταν στο ψήσιμο εδώ και πάνω από μια τριετία, απ' όταν ο παραγωγός Scott Steindorff (που έχει και το καινούριο Rififi (2009) στο πιάτο του), ο go-to guy του Hollywood για ταινίες βασισμένες σε βιβλία, κατάφερε να σπάσει τις αντιστάσεις του Gabriel García Márquez καταδιώκοντάς τον για άλλα τρία χρόνια και να αγοράσει στις αρχές του 2004 τα δικαιώματα της κινηματογραφικής μεταφοράς του βιβλίου που ο βραβευμένος με Νόμπελ συγγραφέας κρατούσε σα θησαυρό απ' το 1985. Για να τα πουλήσει μετά στη New Line και να αναθέσει το σενάριο στον οσκαρούχο γραφιά του Πιανίστα 200(), και του επίσης εντυπωσιακού φετινού Le Scaphandre et le Papillon, Ronald Harwood. Οπότε μια θέση σε πεντάδα μάλλον την έχεις ήδη εκεί. Βάλε μετά στους πρωταγωνιστές τον Javier Bardem που με το No Country for Old Men και το Things We Lost in the Fire φέτος έχει πάρει φωτιά, την Catalina Sandino Moreno στα support, ένα τεχνικό team με έντονη λατινοαμερικάνικη μυρωδιά για να πιάσει τους πατριώτες στο LA, και το γεγονός ότι η ταινία καλύπτει πέντε δεκαετίες ιστορίας στο μακιγιάζ, κι έχεις άλλες τρεις-τέσσερις υποψηφιότητες να περιμένουν. Την ίδια ώρα βέβαια υπάρχουν κι οι Shakirάνθρωποι που πανηγυρίζουν τη συμμετοχή της με μπόλικα OMG και WE ARE GOING TO WIN AN OSCAR, αλλά αυτό είναι ένα άλλο θέμα μόνο του.

Αμερικανοευρωπαιογιαπωνέζικο ντοκιμαντέρ με Έλληνα παραγωγό, γυρισμένο από Άγγλους και ντουμπλαρισμένο στα Γαλλικά, τη γλώσσα της χώρας που αναγνωρίζει ως νονό του είδους του, το Earth (2007) πιάνει ήδη το μισό πλανήτη απ' τα τεχνικά του μόνο. Και μετά τον πιάνει ολόκληρο με εικόνες που σε πάνε ένα ταξίδι απίστευτης ομορφιάς σ' αυτό το μέρος που καλείς σπίτι σου στο σύμπαν και το αφήνεις να πέφτει να σε πλακώνει. Χρόνια σχεδιασμού και γυρισμάτων, με 40 συνεργεία παρατημένα για βδομάδες σε 250 σημεία του χάρτη να ελπίζουν να πετύχουν κάτι σαν κι αυτό που τους ζήτησε ο σκηνοθέτης, κι ένα παραγωγό κλεισμένο στο γραφείο του να προσεύχεται ότι δεν θα φάει αυτούς καμιά φάλαινα κι αυτόν η μαρμάγκα, το Earth ήταν ένας συνδυασμός λεπτομερούς σχεδιασμού και στωικής αναμονής η φύση να κάνει τη δουλειά της. Μια απαιτητική διαδικασία που αποτυπώθηκε σε 1500 ώρες υλικού, που αν κάποιος καθόταν να τις δει για να τις μοντάρει, παίζει να του έπαιρνε 4 μήνες καθημερινής 12ωρης δουλειάς, μόνο και μόνο για να βάλει ετικέτες στις κασέτες. Οπότε ο παραγωγός βασίστηκε καλή τη πίστη στη μνήμη των δημιουργών, ελπίζοντας ότι δεν του κρύβουν μια δεύτερη, εντελώς διαφορετική ταινία στο βουνό με τις εικόνες, και το μόνο που μπορείς να πεις για να τον καθησυχάσεις, είναι πως αν υπάρχουν και εικόνες πιο όμορφες απ' αυτές που μάζεψαν για το 90λεπτο κινηματογραφικό ταξίδι του Earth, τότε θα 'ναι μάλλον από άλλο κόσμο.

Κυκλοφόρησε τη βδομάδα που πέρασε σε όλη την Ανατολική Ευρώπη το trailer της καινούριας ρώσικης υπερπαραγωγής με τον προχρονολογημένο τίτλο 1612 (2007), όπως γράψανε οι φίλοι μας του Twitch που ξεκίνησαν την ίδια περίοδο και συνεργασία με το AICN, οπότε να περιμένεις να μας λινκάρει και η παρέα του χοντρο-Χάρη οσονούπω (πως λέμε fat chance?).

Το φιλμ αναφέρεται στα κωμικοτραγικά γεγονότα που ακολούθησαν το θάνατο του Ιβάν του Τρομερού και του ψιλοανίκανου διαδόχου του στη Ρωσία, με άπειρους ψευτο- Δημήτριους να ισχυρίζονται ότι είναι ο πεθαμένος στην εξορία γιος του πρώτου τσάρου του βασιλείου, και να καταλαμβάνουν το θρόνο με συμμαχίες και πολέμους Πολωνών, Σουηδών και ντόπιων, σε μια περίοδο που έμεινε στην ιστορία ως Εποχή των Αναστατώσεων και ξεκλήρισε τον μισό πληθυσμό. Οι Πολωνοί εκδιώχθηκαν από το Κρεμλίνο που είχαν καταλάβει στις 4 Νοεμβρίου του 1612, και τσάρος ανέλαβε ο Μιχαήλ Ρομανόφ, πρώτος της δυναστείας που κράτησε μέχρι την Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917.

Η κωμικοτραγική (από το trailer τουλάχιστο) παραγωγή, στη μόδα των ιστορικών επών που πλημμυρίζουν την Ανατολή τώρα που η τεχνολογία επιτρέπει ψηφιακούς κομπάρσους, είναι της TriTe του Nikita Mihalkov, σκηνοθετημένη από τον Vladimir Khotinenko με πείρα στα ρώσικα ταμεία και βραβεία από τον Μουσουλμάνο (1995) και τα 72 Μέτρα (2004). Αν και είναι πανδύσκολο να το υπολογίσεις ακριβώς (εδώ στην Αμερική και δε βρίσκεις άκρη) το κόστος φέρεται κοντά στα $10 εκατομμύρια, με τις έτερες εγχώριες μεγα-παραγωγές Night Watch (2004) και Day Watch (2006) μαζί να έχουν κοστίσει γύρω στα $6, και το Wolfhound (2006) εκεί γύρω και παραπάνω ($11-12 μύρια). Οπότε καταλαβαίνεις ότι η πείρα του σκηνοθέτη που μετράει είναι αυτή στον πατριωτισμό, με τις ιστορίες για γυρισμούς από το Αφγανιστάν και την τραγωδία του Kursk να εξαργυρώνονται σε μια ταινία που δηλωμένα σκοπεύει να μάθει τους Ρώσους γιατί η εθνική τους επέτειος είναι στις 4 του Νοέμβρη και όχι στις 7 (της Οκτωβριανής) πια. Ανεπίσημα το χεράκι τους στην ιστορία και βαθιά στην τσέπη έχουν βάλει ο δισεκατομμυριούχος Viktor Vekselberg που συνηθίζει κάτι τέτοιες εθνικές προσφορές και ο πρόεδρος Vladimir Putin που προφανώς θέλει να συνδέσει το όνομά του με μια ακόμα δυναστεία μετά από εποχή αναστατώσεων. Η πλάκα είναι ότι καμιά σύγκριση δε φαίνεται να μπορεί να γίνει, τόσο σε επένδυση όσο και σε αποτέλεσμα, με τα.. καζακστανικά έπη Nomad (2005) και Mongol (2007).

Σε είδα που παραλίγο το ξέχασες, αλλά μη νομίζεις ότι σε ξέχασε κι αυτό. Το Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου κλείνει φέτος τη δεύτερη δεκαετία ζωής, και θέλει εσένα για να ξεκινήσει την τρίτη. Και μετανιωμένο απ' το περσινό του άνοιγμα στην αμερικάνικη αγορά, επιστρέφει φέτος με τίτλους ευρωπαϊκούς στις πρεμιέρες του, και κλίση στην ανατολικομπλοκίτικη ποικιλία, προκαλώντας σε να αντέξεις την κινηματογραφία της ηπείρου σου, χωρίς να ρευτείς το δυνατό roster αμερικάνικου ανεξάρτητου που χλαπάκιασες την προηγούμενη βδομάδα. Το πρόγραμμα προβολών του, μπορείς να το βρεις online από σήμερα, στην ανενεωμένη (κι ας μην της φαίνεται) σελίδα του.

Τη δεκαήμερή του διάρκεια, το φεστιβάλ θα την ανοίξει την Πέμπτη 11 Οκτωβρίου στις 20.00 στην πλατεία Δικαστηρίων με συναυλία της Φιλαρμονικής του Δήμου Αθηναίων, που σε μιάμιση ώρα θα παίξει "ένα απάνθισμα αντιπροσωπευτικών μουσικών από γνωστές κινηματογραφικές ταινίες όπως Δόκτωρ Ζιβάγκο, Μπεν Χουρ, Οι Πειρατές της Καραϊβικής, Ζορμπάς αλλά και αφιερώματα στον Νίνο Ρότα, Τσάρλι Τσάπλιν και πολλά ακόμα," κι αμέσως μετά, όλοι μαζί θα περάσουμε απέναντι, για την επίσημη πρεμιέρα της διοργάνωσης με το φετινό Χρυσό Φοίνικα, 4 Μήνες, 3 Εβδομάδες και 2 Μέρες (2007). Η τελετή λήξης θα γίνει πάλι στο Ιντεάλ, την Κυριακή 21, με το βραβευμένο στα παράπλευρα της Βενετίας It's a Free World (2007) του Ken Loach. Ας ελπίσουμε οι αιθουσάρχες να έχουν ρυθμίσει το ηχείο που τρίζει πάνω απ' την είσοδο.

Στο ενδιάμεσο, εκτός από 17 πρεμιέρες σημαντικών επί το πλείστον παραγωγών --μεταξύ των οποίων το Lust, Caution (2007) του Ang Lee και το Elizabeth: The Golden Age (2007) που δε θα χάσεις, το Factory Girl (2006) που μπορείς και να χάσεις, αλλά και το Taxidermia (2006) που δεν πρέπει να χάσεις-- το Ευρωπαϊκό Πανόραμα θα σε χορτάσει και με αφιερώματα, σ' έναν πιτσιρικά που λέγεται Orson Welles και το έργο του δεν έχει αναλυθεί αρκετά, μία συλλογή από cult ταινίες τις μισές εκ των οποίων θα 'χεις δει έτσι κι αλλιώς και τις μισές απ' αυτές σε μεγάλη οθόνη κιόλας, την ενότητα Make Love Not War με αντιπολεμικές "και άλλες ταινίες" όπως το MASH (1970), το Easy Rider (1969) και το Zabriskie Point (1970), μερικές επιλογές απ' τη φιλμογραφία του Ken Loach και του παραγωγού Monte Hellman, πνευματικού τέκνου του Roger Corman, κάποιες (υπερ)ειδικές προβολές προς τιμήν των Antonioni και Bergman, και το μάλλον πιο ενδιαφέρον απ' όλα πρόγραμμα, με τίτλο Επίμαχος Ελληνικός Κινηματογράφος, που καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ταινιών ανορθόδοξων, αιρετικών, ή τέλος πάντων αμφιλεγόμενων Ελλήνων δημιουργών.