Όταν η Katie, μια συνηθισμένη γυναίκα, συνάντησε σε διάλειμμα για τσιγάρο τον Paco, ένα συνηθισμένο εργάτη, κάτι εξαιρετικό προέκυψε στις τουαλέτες του εργοστασίου.Ο Ricky (2009) ξεκινάει με τη μητέρα του να προσπαθεί να τον φορτώσει στη Πρόνοια επειδή δε μπορεί να τα βγάλει πέρα μόνη της έχοντας ήδη και μια κόρη να μεγαλώνει, μια σκηνή - κουκκίδα που δεν έβγαζε ευθεία στην ελλειπτική του αφήγηση και ο Ozon την άφησε αρχικά έξω από το μοντάζ του. Και η ιδέα να τη κολλήσει στην αρχή, σηματοδοτεί και τη πίστη του στην ευφυία του ακροατηρίου του, και την απόφασή του να το βάλει σε ένα ακόμα κινηματογραφικό magical mystery tour με απροσδόκητες στάσεις, αλλά και μια εκπληκτική ομοιότητα με το στιλ των Dardenne που αποτελεί και το πρώτο μέρος της ξενάγησης. Η ταινία βέβαια πλασάρονταν από το στάδιο της παραγωγής της, στις Κάνες του 2008, σαν κλείσιμο του ματιού και στο χώρο του τρόμου, και η πρώτη της σκηνή προσθέτει και μια ακόμα νότα, προοιωνιστική, πιο ηχηρή από τα μουσικά νεύματα στο Μωρό της Ρόζμαρι (1968) της συνέχειας.

Ο Ozon ακολουθεί τις συμβάσεις του κλασικού, ψυχολογικού, τρόμου, όπως αυτές φτάσαν από την εποχή των περιορισμένων τεχνικών δυνατοτήτων που αφήναν τα πολλά για τη τρίτη πράξη, μέχρι στον Cronenberg και την ιδέα ότι οι περίεργες μεταλλάξεις είναι τελικά.. η σκοπιά του θεατή και ευπρόσδεκτοι καταλύτες αλλαγών στις προσωπικότητες των πρωταγωνιστών. Στο ίδιο πνεύμα κολλάνε και οι επιλογές βλοσυρού νατουραλισμού που βασανιστικά αργά πασπαλίζονται με θόλωμα των ορίων μεταξύ πραγματικότητας και (πιθανών) παραισθήσεων, αφού από την εποχή του γερμανικού εξπρεσιονισμού ο τρομοχώρος ήταν ανοιχτός στα και χρησιμοποιούσε τα πολιτισμικά ρεύματα της εποχής του. Όμως, σε όλη τη ροή ο σκηνοθέτης του Sitcom (1998) κολλάει και τα δικά του σήματα κατατεθέντα, από τον νατουραλισμό του ξεσκατώματος μέχρι τον κανιβαλισμό των κοτόπουλων, και προσθέτει και τις δικές του ανησυχίες για το δικαίωμα να ακολουθείς το δρόμο σου στη ζωή από έξι μηνών, αντί να ενδιαφέρεται να εξυπηρετεί την ανάγκη προσανατολισμού του θεατή με σήματα όπως τη λιποθυμία της εγκύου Alexandra Lamy σε διαφυγή χημικών στο εργοστάσιο. Βέβαια, δε του δίνεις και ακριβώς άδικο, μετά τη κριτική αντιμετώπιση της Angel (2007) του σα.. στρέιτ στόρι, και με δεδομένες τις μεγάλες αποστάσεις που πρέπει να κρατήσει από τις σχετικές θρησκευτικές μυθολογίες (αποστάσεις που δε θα άφηναν και σε κανέναν άλλο πολλές επιλογές πέρα από το κοτοπουλέ του πράγματος). Έτσι, σα συλλαβιστική στο γενικότερο πνεύμα σύνοψη, το φιλμ κάνει το ταξίδι ανάμεσα στους κατατονισμένα καταπροαναγγελθέντες σταθμούς Dardenne-Cronenberg, με ξεναγό τη Lamy του κόντρα παρελθόντος σε χαριτωμενιές, και με λιγότερες προθέσεις να αγγίξει την εξαπάτηση, συνεπές στην απίθανη δημιουργική πορεία του Ozon αλλά και κάπως προσαρμοσμένο στα βιομηχανικά αδιέξοδα που αυτή τον έφτασε.

Τσιγγάνα με δυσκολίες αποπληρωμής του δανείου της, στέλνει διάολο να κατασπαράξει τραπεζοϋπάλληλο που την ξεφτίλισε για να πάρει την προαγωγή στην τράπεζά της.O Raimi, πιο ξανανιωμένος, κεφάτος και παιχνιδιάρικος από ποτέ, στήνει ένα απολαυστικό πανηγύρι τρομάρας κι αηδίας, νοσταλγικής της εφηβικής του ηλικίας, τότε που έγραφε ιστορία με την πωρωμένη αφοσίωση του ίδιου και του αδερφού του, να ζωντανέψουν στη μεγάλη οθόνη τα τέρατα που έβλεπαν στις βήτα αναφορές και τα υγρά τους όνειρα, για να στοιχειώσουν και να ξεκοιλιάσουν τα καυλωμένα ομορφόπαιδα της αυλής του λυκείου τους, σπάζοντας πλάκα αντισυμβατική, ιερόσυλη, αιματοθυελιασμένη κι ερωτευμένη με την τερατολαγνική φιλμογραφία των drive-ins της νιότης τους. Με μιας καριέρας εμπειρία πίσω του, λεφτά για εκατό Evil Dead (1983) στις τσέπες του, κι ενθουσιασμό εφάμιλλο πιτσιρικά που του δώσαν διάλειμμα απ’ την άλγεβρα και πέφτει με τα μούτρα στα παιχνίδια του στον κήπο, σκαρώνει ένα θρίλερ που μοιάζει να ’χει ποντάρει τη μπάνκα στην ηχητική μπάντα και να ‘χει στήσει της σκηνές του γύρω απ’ τα κρεσέντο των βιολιών της και των μπάσων και των κρακ και των μπαμ-μπουμ της. Δροσερά κι αθώα καλοενορχηστρωμένα σκιαξίματα, εναλλάσσονται με ανεγκέφαλη πλοκή κι ακόμα πιο ηλίθιους χαρακτήρες, να ψάχνονται και να χάνονται μέσα σ’ ένα απενοχοποιημένα προσχηματικό σενάριο υπερφυσικού, που στα ογδοντακάτι του λεπτά, κυλάει σα νεράκι, και στο τέλος σε αφήνει με τίποτα περισσότερο απ’ αυτό που σου υπόσχεται κι ένα καλό τρενάκι λούνα παρκ: τα νεύρα τσατάλια και τα μυαλά κουβάρια.

Παρέα γλιτώνει μακελειό σε πίστα NASCAR και βγαίνοντας σώζει δυοτρείς ακόμα. Αλλά ο χάρος τους κυνηγάει και τους στήνει ένα σωρό κουλαμάρες για να τους πάρει πίσω.Αν έχεις δει οποιοδήποτε απ’ τα τρία προηγούμενα επεισόδια, όπως δεν σου χρειάζεται η περίληψη από πάνω, έτσι δεν σου χρειάζεται και καμία κριτική από κάτω: ο Ellis επιστρέφει στο franchise για να ανοίξει λίγο τις προδιαγραφές που πρέπει να πληρούν τα θύματα για να τα πάρει ο Χάρος (βάζει, ας πούμε, έναν νεοναζί κι έναν μαύρο που αγαπά τη μάνα του και προσπαθεί να ξεπεράσει τον αλκοολισμό του), κι αφήνει τη δοκιμασμένη δομή στον αυτόματο, με μια σειρά αλλόκοτα ατυχήματα, να σφάζουν και να πνίγουν και να καίνε και να λιώνουν με κλιμακούμενο βαθμό αηδίας, τα ανεγκέφαλα θύματα που ξέφυγαν μυστικιστικά, για να ξεπαστρεφτούν πιο θεαματικά. Τρία επεισόδια μετά, η μηχανική και η οργανικότητα στον τρόπο που στήνονται τα ατυχήματα, είναι κάπως κουρασμένη και σ’ αντάλλαγμα η σειρά τώρα σού δίνει λίγο πιο gorey εναλλακτικές, αλλά το κύριο τράβηγμα της ταινίας είναι έτσι κι αλλιώς το 3D των πιτσιλισμάτων της, το οποίο είναι αεράτο και διασκεδαστικό, και στη σινεφίλ σκηνή λίγο πριν το τέλος του, είναι κι αρκετά εντυπωσιακό, οπότε μπορείς να βάλεις και μισό ακόμα αστεράκι, χαριστικό.

Στο Αφγανιστάν του πέρσι, ταξιτζής βρίσκει στο πίσω κάθισμα μωρό και κάνει ότι μπορεί για να το βρει κανένας άλλος πουθενά αλλού.Το ιρανικό σινεμά έδειξε ότι τα κοινωνικά διαδικαστικά, ατελείωτα βαρετά για ντόπια ακροατήρια, μπορεί να απορροφούν ατελείωτα τα διεθνή, και στα χνάρια του, στο Kabuli Kid (2008) μαθαίνεις από τη τρέχουσα ισοτιμία αφγανικών νομισμάτων με ευρά και δολάρια (και το μερίδιο του μαυραγορίτη) μέχρι πόσο κάνει το μπουκάλι της Coca-Cola άδειο και πόσο γεμάτο. Τα παζαρέματα στις τιμές είναι βέβαια τόσο φυσικό κομμάτι της ζωής στη Μέση Ανατολή όσο και το φαγητό με τα χέρια οπότε γράφουν σχεδόν το ίδιο φυσικά και για τη κάμερα, σε αντίθεση με τις υποχρεωτικές σπόντες του φιλμ για (κατά ιστορική σειρά) Ρώσους, Πακιστανούς και Αμερικάνους που απελευθέρωσαν.. ισοπεδωτικά τη Καμπούλ. Πρακτικά, αυτή η ισοπέδωση και οι επιλογές από ένα από τα χειρότερα αποθεματικά ερασιτεχνών και επαγγελματιών ηθοποιών του πλανήτη, σε κάνουν να δώσεις κάποια εύσημα στον πρωτάρη στη μυθοπλασία Barmak Akram που δε ξεχνάει την υποτυπώδη βασική του ιστορία όσο προσπαθεί να εμβαθύνει στον μικρόκοσμο της περιοχής και στις αντιθέσεις στη (μοντερνο-συντηρητική) συμπεριφορά όλων, αποφεύγοντας γενικά τα κλισέ και την ηδονοβλεψία. Όμως, κρίνοντας από τις Γαλλίδες, τις Αφγανές και τις Αφγανούλες του, δε κακοπέρασε και τόσο στο κάστιν, και με μεζούρα τις πολλές δεκαετίες νεορεαλιστικής παράδοσης, η ταινία του μετριέται λίγο νηπιακή.

Άφραγκος γόης ζει τη ντόλτσε βίτα του LA, ανταλλάσσοντας το κορμί του με τις ανέσεις που κρύβουν στα φουσκωμένα τσαντάκια τους ξαναμένες σαραντάρες. Αλλά κάποια στιγμή βρίσκεται στο δρόμο, ολομόναχος κι ερωτευμένος.Αφού σου τον συστήσει με μια όλο υποσχέσεις κρίση ωραιοπάθειας που σε εισάγει στη λυκοεφηβική μενταλιτέ και κοσμοθεωρία του ήρωά του, ο David Mackenzie αφήνει τον Ashton Kutcher να σολάρει σ’ ένα πρώτο μισό που σου δίνει μερικές κοσμοπολίτικες ιδέες για το πώς να τα περνάς κάβλα φορώντας ακόμα και ηλίθιες τιράντες και σηκωμένα ρεβέρ, την ίδια ώρα που σφίγγεις τα δόντια σου τρομάζοντας στις συγκρίσεις με τον Alfie (1966), και το American Gigolo (1980), κι όταν έχει αρχίσει να σε ψήνει ότι η ιστορία του Nikki μάλλον θα τολμήσει να πρωτοτυπήσει χαϊδεύοντας ένα πιο κυνικό, σύγχρονο προφίλ που θα τον αφήσει ατιμώρητο κι ασημάδευτο από τους συνήθεις ηθικούς ευνουχισμούς και τους φαταλιστικούς παλουκισμούς του είδους, σου πετάει μέσα ένα ηλίθιο ρομάντζο που βγάζει λιγότερη λογική ακόμη κι απ’ όσα λιγοστά είναι τα ρούχα που βγάζει η πρωταγωνίστριά του (για να δείξει την αγνότητα της αγάπης του ήρωα μέσα απ’ την αντίθεσή της με τις χυδαιότητες που έκανε με τα ξέκωλα ως τότε; για να μην εκτεθεί η σεμνότυφη πρωταγωνίστρια και η επιτροπή που τη διάλεξε;). Κι αφού σε τριγυρίσει σε όλα τα κλισέ, τις κοινοτοπίες και τις άψυχες, άχαρες επαναλήψεις του είδους, σου ρίχνει κι ένα τόσο γκα-γκάν για φινάλε που σε κάνει να αναρωτιέσαι μήπως ο Mackenzie, που έκανε το όνομά του συνώνυμο του hip και τολμηρού και δαγκωνιάρικου ενήλικου δράματος, έτσι άμαθος όπως ήταν με τις εγγλέζικες συννεφιές, έκατσε πολύ περισσότερη ώρα απ’ όση άντεχε το τσερβέλο του, στον ηλιθιογόνο ήλιο του Los Angeles.

Μ’ ένα κάπως πένθιμο gradient γι’ αφίσα, υποσχέσεις για το πιο δυνατό του διαγωνιστικό πρόγραμμα ίσως και στην ιστορία του, 25 ταινίες στο τμήμα των πρεμιέρων του και αρκετές δεκάδες ακόμα, διάσπαρτες στα άλλα τμήματα του ωρολόγιού του, το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας – Νύχτες Πρεμιέρας, ετοιμάζεται να γιορτάσει τη 15η επέτειό του γεμίζοντας καθίσματα, σκαμπώ, διαδρόμους και σκαλάκια, παραδοσιακά στις αίθουσες Αττικόν, Απόλλων και Δαναός 1 & 2, απ’ τις 16 ως τις 27 Σεπτέμβρη. Και για τη μιάμιση δεκαετία ζωής του, έρχεται και με τρία νέα βραβεία, αμιγώς ελληνικά και ενδεικτικά της διάθεσης του Φεστιβάλ και της ηγεσίας του, να χωθούν στο κενό που άνοιξε η ρήξη Ελλήνων δημιουργών και Κρατικών Βραβείων και να καθορίσουν τις εξελίξεις, όπως φάνηκε κι απ’ την προσπάθεια του καλλιτεχνικού διευθυντή του, Ορέστη Ανδρεαδάκη, να αγκαλιάσει όσες ντόπιες παραγωγές θέλαν να βολευτούν κάτω απ’ τις φτερούγες του.

Έτσι, κατέληξε με τις πρεμιέρες της Στρέλλας του Πάνου Κούτρα (που θα παραστεί και στην τιμητική προβολή της Επίθεσης του Γιγαντιαίου Μουσακά για να γιορτάσει τα δέκα χρόνια απ’ το ντεμπούτο της ταινίας στο ίδιο φεστιβάλ), της (ήδη βραβευμένης στο Locarno) Ακαδημίας Πλάτωνος του Φίλιππου Τσίτου, και του Κακού στην Εποχή των Ηρώων των Γιώργο Νούσια, Πέτρο Νούσια και Claudio Bolivar. Επίσης ελληνικά, το ντοκιμαντέρ του Δημήτρη Παναγιωτάτου, Ξένες σε Ξένη Χώρα: 50 Ελληνικές Ταινίες Μυστηρίου και Φαντασίας, η νέα καλτοσπλατεριά του Φωκίωνα Μπόγρη, Κάθαρση και τα μουσικά ντοκιμαντέρ 30,000 Miles Ahead: A Last Drive Story του Δημήτρη Κοτσέλη, για τους Last Drive προφανώς, και Once in a Lifetime της Νικόλ Αλεξανδροπούλου, για τον Γιάννη Πετρίδη.

Στα ξενόφερτα, ανοίγοντας με το αγαπημένο του κοινού του Sundance, An Education της Lone Scherfig και κλείνοντας με τον αγαπημένο του Φεστιβάλ, Pedro Almodovar και τις Los Abrazos Rotos του, μέσα σε 11 μέρες, οι ανυπόμονοι θα έχουν την ευκαιρία να δουν πρώτοι ταινίες όπως το Taking Woodstock του Ang Lee, η Julie & Julia της Nora Ephron, το Adventureland του Greg Mottola, το Funny People του Judd Apatow, τα The Informant! και The Girlfriend Experience του Steven Soderbergh, το Fish Tank της Andrea Arnold, το Coco Chanel & Igor Stravinsky με την Anna Mouglalis, το Das Weisse Band του χρυσοφοινικομένου Michael Haneke και το καινούριο Fame απ’ τον χορογράφο της Madonna. Οι πιο διαβασμένοι θα μπορέσουν να δοκιμαστούν με βαβουριάρικες ταινίες απ’ τα φεστιβάλ της υφηλίου, όπως το βραβευμένο στο φεστιβάλ κινούμενου του Annecy, Mary and Max του οσκαρούχου Adam Elliot (που πάει καρφί και για το βραβείο της Αθήνας), το σουξέ του Sundance, Humpday της Lynn Shelton, το μεξικάνικο, πολυταξιδεμένο και βραβευμένο σε Εδιμβούργο και Sundance, Sin Nombre του Cary Fukunaga, το βραβευμένο σε Εδιμβούργο και Seattle, Moon του Duncan Jones που υπόσχεται ανατριχιαστική ερμηνεία απ’ τον Sam Rockwell, την αβράβευτη ακόμα αλλά διαγωνιζόμενη στην Αθήνα σάτιρα του πολέμου στο Ιράκ, In the Loop και το σταμπαρισμένο απ’ την Εβδομάδα Κριτικής των Κανών, Ισπανουρουγουανό κωμικοδραματικό νουάρ Mal Dia para Pescar.

Το αφιέρωμα στο Cult έχει τις ενδιαφέρουσες προτάσεις του ανάμεσα στις ασφαλείς επιλογές, απολαυστική φαίνεται φέτος η μεγάλη επιστροφή του τμήματος Μετά τα Μεσάνυχτα, με ταινίες όπως τα αιματοβαμμένα Lesbian Vampire Killers, Salvage, Smash Cut και Død Snø, ενώ στους ιδιαίτερα τιμούμενούς του, οι Νύχτες Πρεμιέρας θα δώσουν στο κοινό τους την ευκαιρία να τεντώσουν τα μυαλά τους, με τον video-artist, παραγωγό και γενικότερα παλαβιάρη τεχνομανή, βραβευμένο με Όσκαρ μικρού μήκους Πολωνό Zbigniew Rybczynski, τον παρανοϊκό μέντορα του Lars von Trier και μάστορα αντικινηματογραφικό κινηματογραφιστή Jorgen Leth και τον φλιπαρισμένο ευαγγελιστή του μέλλοντος και πειραματιστή της τέχνης και της τεχνολογίας, Peter Greenaway. Εισιτήριο για την Αθήνα έκλεισε την τελευταία τιμή και ο έταιρος τιμώμενος, Sion Sono, ενώ οι τρεις προηγούμενοι καλεσμένοι θα κάνουν και τα masterclasses του Φεστιβάλ στον Ιανό, όπου θα φιλοξενηθούν επίσης και μια στρογγυλή τράπεζα για το σινεμά, την κριτική, τη μουσική, το internet και όλα αυτά, με τη συμμετοχή της κριτικής επιτροπής του τμήματος Μουσική και Φιλμ (πρόεδρος ο Γιάννης Πετρίδης), αλλά και μια συζήτηση για το (θεσμικό) μέλλον του ελληνικού κινηματογράφου, σε μορφή πολιτικού, χρονομετρημένου debate, με τη συμμετοχή Ελλήνων δημιουργών και εκπροσώπων των κομμάτων του κοινοβουλίου. Στα περιφερειακά, ειδικές προβολές, μια ταινία έκπληξη και μια ωχτάδα πάρτι, θα κάνουν το κέντρο να κουνηθεί σε ρυθμούς Νυχτών, σ’ ένα εντεκαήμερο που, γι’ αλλαγή, θα ’ναι περισσότερο φεστιβάλ και λιγότερο Πρεμιέρας, όπως λένε.

Μπαλωμένη φιγουρίτσα με το νούμερο 9 στη πλάτη, ξυπνάει σε μετα-αποκαλυπτικό τοπίο, ανακαλύπτει ότι έχει αδερφάκια, μπορεί να μιλάει, και μπορεί να καταλήξει και σε τίποτα σαγόνια από κανένα μηχανικό τερατάκι.Κάτι σα steampunked Transformers: Revenge of the Fallen (2009) για μικρά παιδιά, το 9 (2009) έχει γιγάντια γαμορομπότ να κυνηγάνε τις κούκλες του μικρού Βασιλάκη Καΐλα, και μετά να τις κυνηγάνε γιγαντιότερα ακόμα περισσότερο, τραβώντας σε 80' ένα εντυπωσιακό και πολυβραβευμένο 11λεπτο κινούμενο του Shane Acker από το 2005. Όπως κατάλαβες, η πρόσθετη διάρκεια μοιάζει όλη σα να τη σκαρφίστηκε ο Michael Bay όσο είχαν απεργία οι σεναριογράφοι του και, παράδοξα αφού το σενάριο είναι γυναίκας με σχετική εμπειρία (συμμετοχή σε Corpse Bride (2005) και Monster House (2006)), πιο τηλεγραφημένη απ' όλες μοιάζει η θηλυκή κούκλα που ερωτεύεται ακόμα τηλεγραφικότερα. Η παραγωγή έχει μια επίγνωση ότι άμα σταματήσει να τρέχει τότε κάτι θα εκραγεί στο πίσω κάθισμα, έχει και σπόνσορες στην αφίσα που της επιτρέπουν μια κάποια χλιδή για το μέγεθός της, και ο Acker κρατάει έξυπνα τους κοντά στο χειροποίητο ψηφιακούς πρωταγωνιστές του στο προσκήνιο ώστε να κρύβουν την ανυπαρξία βάθους στο φόντο και σκηνοθετεί τη δράση του αρκετά αδυσώπητα για να πάρει "κατάλληλο-13" το παραμύθι του. Θα το δούμε στο βίντεο, όπως θα 'λεγε κι ο Τιμογιαννάκης.