Υποψήφιος για τέσσερα (4) Tony, διαφημισμένος σαν ο πρώτος μετά τον Shakespeare που τέσσερα (4) έργα του παίζανε ταυτόχρονα στο Λονδίνο, ο Ιρλανδός Martin McDonagh είναι πιο γνωστός για τρία-τέσσερα (3-4) λογάκια που πέταξε στα μούτρα του Sean Connery στα Evening Standard Theatre Awards το 1996. "In your face" μαμετοταραντινικό στιλ είναι και το καινούριο που έφερε στο θέατρο, αν κατάλαβα καλά, ο, εκτός των άλλων, Academy Award® Winner για το μικρό Six Shooter (2005). Αλλά τα στιλιζαρισμένα κωμικοβίαια εκτελεστικά φιλμ δεν είναι και καμιά πατέντα στο πανί και πιο δύσκολα προφανώς βρίσκει ο δημιουργός αμερικάνικες αίθουσες πρόθυμες να ανεβάσουν το πρώτο του μεγάλου μήκους φιλμ απ' ότι τα έργα του στο σανίδι, κρίνοντας από το ότι η Focus βγάζει το In Bruges (2008) τον ψόφιο Φλεβάρη.. σε περιορισμένη διανομή, και η παραγωγή τώρα θυμήθηκε να βγάλει σελίδα με το trailer που παίζει (περιορισμένα) στις αίθουσες από την προηγούμενη βδομάδα και το ψάχναν όλοι πριν κάτι μέρες που ανακοινώθηκε ότι το Sundance θα ανοίξει με την ιστορία δυο εκτελεστών που κάνουν αναγκαστικές διακοπές στη Μπριζ.

Πάντως το φιλμ, που νωρίτερα ήταν γνωστό σαν φόντο σε ένα ακόμα ιλαρό σεξοσκάνδαλο του Ralph Fiennes, φαίνεται ικανό να σε σκοτώσει από τα γέλια, όχι μόνο από το trailer αλλά και από τις αναφορές από τα πρώτα screenings.

Με διαφορά η καλύτερη ταινία του φετινού Digital Wave στη Θεσσαλονίκη, και πιθανότατα η καλύτερη ελληνική ταινία γενικότερα που μπορείς να πετύχεις φέτος (κρατάω μια πισινή για το Valse Sentimentale (2007) της Κωνσταντίνας Βούλγαρη που προβλήθηκε χθες στο φουλαρισμένο Ολύμπιον και προκάλεσε μερικές εκστατικές αντιδράσεις μαζί με τις χλιαρόθερμες που την είχαν συνοδεύσει απ' την Αθήνα), Το Μήλο Μέσα στο Κεφάλι Σου που λατρέψαμε στην προκριματική του τμήματος, είναι η νέα ταινία του Άγγελου Σπάρταλη, του εικαστικού απ' τον Άη Νικόλα της Λεβεντογέννας, που και πέρσι είχε αφήσει πολύ καλές ψηφιακές εντυπώσεις με την Αρπαγή της Ευρώπης. Αν ξέρεις για ποιόν σου μιλάω, είμαι σίγουρος πως θα'χεις ήδη κλείσει θέση για την αποψινή προβολή, διαφορετικά μάθε πως φέτος, είναι ξεκάθαρα η χρονιά του, με μοναδικό ενδεχομένως αντίπαλο τον Γιώργη Φωτόπουλο και τη Γερμανική και γερμανόφωνη παραγωγή του, Άκου (2007). Η οποία τυχαίνει να είναι και η μόνη ολοκληρωμένη (διάβαζε κανονική) ταινία του ψηφιακού προγράμματος που να βγάζει κάποιο νόημα. Αλλά ποντάρω στο ότι θα ήταν εξαιρετικά άτολμο αυτό να λειτουργήσει κατά του Σπάρταλη, και τα μέλη της επιτροπής, μέχρι τώρα άτολμα δεν έχεις λόγο να τα πεις. Γιατί εκτός του ότι ψιθυρίζεται ήδη τιμή για τον Γιαγκόναν 3 (2007), ένας απ' αυτούς είχε κάνει κάποτε και ταινία για ένα μουσακά. Για όνομα δηλαδή.

Ατρόμητος τερατοφάγος φτάνει σε βασίλειο της μεσαιωνικής Δανίας, για να το απαλλάξει από τέρας που μισεί την ηχορύπανση, αλλά τον αποπλανεί η τερατομάνα και του χαρίζει το θρόνο του βασιλείου, μαζί με την απειλή καινούριου μπάσταρδου.Δεν ξέρω πόσο μπορεί να χάνει στην κανονική οθόνη (φαντάζομαι αρκετά), ή πόσο μπορεί να κερδίζει στην τρισδιάστατη IMAX (φαντάζομαι αρκετά), αλλά στην Real D που (για ευνόητους λόγους) μας την έδειξε η Village, η συνέχεια του αγώνα του Zemeckis να φτάσει στα άκρα το motion capture που είχε δοκιμάσει στο The Polar Express (2004) κι αργότερα βελτιώθηκε στο Monster House (2006), προσφέρει ένα απολαυστικό υπερθέαμα που εκτός του ότι το παίρνεις μαζί σου στο βιβλίο των εμπειριών σου, δικαιώνει την επιλογή της τεχνικής ως εργαλείο απόδοσης του απαιτητικού fantasy του μεσαιωνικού αγγλικού ποιήματος, για μια πιο συγκρατημένη στο budget και πιο αυστηρά οριζόμενη απ' τον σκηνοθέτη κατάσταση, όσο το δυνατόν κοντινότερη στη μεγαλειώδη υπερπαραγωγή τύπου Δαχτυλιδάρχοντα, και όσο το δυνατόν μακρινότερη από το μπιμουβιάρικο χάος των προηγούμενων αποπειρών απόδοσης του μύθου.

Στοχευμένος στο κοινό του multiplex με συγκρατημένες σεναριακές προθέσεις και όσο το δυνατόν περισσοτέρη φάση κι αφασία δράσης, ο Beowulf είναι αρκούντως ατμοσφαιρικός και επικός, με μια γοητευτική ισορροπία παραμυθιού και γοτθικού ξεκοιλιάσματος γύρω απ' την εύπεπτη αλληγορική προσέγγιση του θελκτικού της εξουσίας και του βρώμικου της υστεροφημίας. Με κάποιες επιλογές να βγαίνουν κατά λάθος κωμικές (ή homage-ικές στον Austin Powers αν θες), και το ενδεχόμενο να μπερδέψει το κοινό όντας συγχρόνως ματωμένο και χρωματιστό, το παραμύθι του Beowulf δείχνει ότι η τεχνική του Zemeckis έχει κάνει τεράστια βήματα μπροστά, και ακόμα περισσότερο ότι μπορεί τεραστιότερα στο μέλλον. Για την ώρα, περνάει σίγουρα το όριο του φιλμικού αξιοπερίεργου, σου μεταφέρει όμως μια αύρα τεχνολογικής αμηχανίας.

Η ισοπέδωση του Racoon City στο Resident Evil: Apocalypse (2004) δεν απέδωσε και o τυρανοϊός έχει εξαπλωθεί σε όλο τον γήινο πληθυσμό. Και σε πεδιάδες και ποτάμια (yep, πεδιάδες και ποτάμια).Το threequel του Resident Evil (2002) μαρτυράει και μόνο από την ύπαρξή του ότι η σειρά είναι η πιο πετυχημένη παιχνιδομεταφορά, γεγονός βέβαια που κανένας άσχετος δε μπόρεσε να καταλάβει ούτε από το πρώτο ούτε από το δεύτερο μέρος της. Το τρίτο κάπου προορίζονταν να είναι το τελευταίο, κάπου υπήρξε και δεύτερη σκέψη, και τελικά το franchise φαίνεται ότι θα συνεχίσει σε τρεις και ψηφιακές διαστάσεις. Απόφαση μάλλον σοφή, αφού ενώ το ένα έπιασε την ατμόσφαιρα του υπερπετυχημένου παιχνιδοτέτοιου (franchise) χωρίς πολλές προσφυγές στην ιστορία του, και το δύο συνέχισε την πλοκή του σε γαμηστερότερο σκηνικό μεταφέροντας κι άλλα μπούτια στοιχεία από τις κονσόλες, το τρία μοιάζει σα τις πρώτες αμήχανες προσπάθειες των 3D FPS να βγουν στην επιφάνεια από τους κλειστοφοβικούς διαδρόμους και τα μπουντρούμια όπου τα περιόριζε αναγκαστικά η τεχνολογία της εποχής. Η προοπτική του Extinction λοιπόν είναι απέραντη αλλά.. έρημη, και από πάνω αναμιγνύει τα χειρότερα των δύο προηγουμένων με κάκιστα CGI (σα πίστες που δεν είναι τόσο έρημες αλλά με υποτυπώδες σκηνικό που δεν αντέχει η κάρτα σου) και κάκιστες "αναφορές" σε Mad Max 2 (1981), Πουλιά (1963) και δε συμμαζεύεται.

Το φιλμ έχει ελάχιστη σχέση τόσο με τα δύο προηγούμενα όσο και με τα παιχνίδια, οι αναδρομές του σε αυτά είναι τόσο βιασμένα γελοίες όσο τα γυαλιά του Albert Wesker (που μεταφέρεται), οι υπόλοιπες είναι τόσο καταστροφικές όσο το χειμερινό κουκούλωμα της Ali Larter και της Ashanti (που συμμετέχουν), το σενάριο είναι επιπεδικό και φανταχτερό (η Alice ξεπερνάει και τη.. Jean Grey σε δυνάμεις), η σκηνοθεσία βετερανικά τηλεοπτική, και το μοντάζ ή έχει να ανταποκριθεί σε υπερβολικές απαιτήσεις (βλ. να παρουσιάσει σκηνές που δε βλέπονται) ή έγινε από ζόμπι με απέραντη όρεξη για τρυφερό φιλμ. Το ότι τελικά κάπου βλέπεται μπορείς να το αποδώσεις στη δυναμική του κουφαριού να κάνει μεγάλη μέχρι και τη ταφόπλακά του.

Με ανανεωμένο site που φοράει τη δάφνη της εκτός συναγωνισμού συμμετοχής του στο διαγωνιστικό του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, καινούριο trailer που αποσαφηνίζει τα θριλερικά του στοιχεία, και σε διαφορετικό λεηάου που υπονοεί το ροουντμούβικο της υπόθεσης, το Small Gods του Ελληνο(απ' τον πατέρα)βέλγου(απ' τη μητέρα) Δημήτρη Καρακατσάνη, ήρθε στη Θεσσαλονίκη, έκλεψε τις εντυπώσεις όσων είχαν την υπομονή να του ανοιχτούν και τα χασμουρητά των υπολοίπων, κι έφυγε αφήνοντας την ανάμνηση μιας απ' τις πιο ενδιαφέρουσες ταινίες του προγράμματος. Το δεύτερο (κατά το σκηνοθέτη του) φλαμανδικό φιλμ με διεθνή καριέρα (μετά το βραβευμένο πρόπερσι με Χρυσό Αλέξανδρο Someone Else's Happiness (2005)) και το πρώτο που παίρνει τέτοια ρίσκα στη γλώσσα, το casting και τη θεματική του, γυρισμένο σε άξονα road movie με παρενθέσεις ψυχολογικού θρίλερ, κρεσέντο slasher και ενέσεις λυρικού συμβολισμού, το Small Gods κρύβει πίσω απ' το φαινομενικά ασύνδετο storyline του ένα παράδοξο σαρκασμό της ποιητικής του άποψης αν έχεις διάθεση να τον δεις, αλλά πάνω και γύρω απ' όλα, είναι τυλιγμένο σε φανταστική φωτογραφία απ' τον αδερφό του σκηνοθέτη, Νικόλα, που δίκαια κέρδισε και τους περισσότερους επαίνους στην Εβδομάδα Κριτικής της Βενετίας, όπου και πρωτοπροβλήθηκε. Κι αν δεν το πρόλαβες στις αίθουσες, ρίξε μια ματιά στο αποκλειστικό κλιπ που σου εξασφάλισαν οι Μάσες, τη σκηνή που είχαν γυρίσει πριν χρόνια τα αδέρφια σκοπεύοντας να στήσουν ταινία τρόμου και τους βγήκε καλύτερο απ' όσο περίμεναν, να πάρεις μια καλή ιδέα.

Το teaser της τερατώδους μίνι παραγωγής του J.J. Abrams, που έπαιξε το καλοκαίρι πριν τους θρυλικούς πια Transformers (2007), έπαιξε σωστά και με τη περιέργεια του κοινού, χρησιμοποιώντας σκοτάδι, μουσική, οινόπνευμα, μεθυσμένες γκόμενες να κουνάνε τα βυζιά τους για την κάμερα, και τεράστια ιπτάμενα κεφάλια αμερικάνικων εμβληματικών αγαλμάτων να σκάνε στη μέση του δρόμου. Από κει ξεκινάει τώρα το trailer, για να σου αποκαλύψει ότι Cloverfield είναι ο τίτλος του project που όλο το δίκτυο λέει από τότε (και νωρίτερα).. Cloverfield, ότι η κάμερα που ακολουθεί τα βυζιά την παρέα κατά πάσα πιθανότητα έχει την ικανότητα να αποχαιρετάει τους φίλους της να φεύγουν με το ελικόπτερο και μετά να τους φιλμάρει χαιρέκακα από μέσα όσο περιδινίζεται στη πτώση του, και όχι πολλά ακόμα.

Έτσι, εκτός αν είσαι από αυτούς που βρήκαν μια ακόμα εναλλακτική πραγματικότητα να γεμίσει με διάσπαρτες εικόνες τη ζωή τους, παρακολούθησαν όλα τα στοιχεία στις περίεργες slushoσελίδες, διάβασαν όλα τα διάφορα "major spoilers" που δημοσιεύτηκαν εδώ κι εκεί, είδαν όλες τις εκδοχές του τρέιλερ που "εμφανίζονται" από τη Πέμπτη στα γιουτούμπια (ξεκινώντας από ένα γραμμένο σε κινητό κομμένο σε τρία μέρη με κενά ανάμεσα, και συνεχίζοντας με όλο και καλύτερη ποιότητα), ζωγράφισαν τέρατα σε καπνούς και σκιές του βίντεο, και διαβάζουν λάθος blog αντί να πάνε σε κανένα πιο σχετικό, καταλαβαίνεις ότι η προώθηση έπιασε κορυφή πολύ νωρίς, θα ήταν καλύτερα ίσως να κολλήσει το τίζερ στα ντιβιντιά των καλοκαιρινών μπλοκμπαστεριών που κυκλοφορούν (έστω και αν δε τα πάνε και τόσο καλά) από το να συντηρεί ένα διχτυακό θόρυβο που δεν έχει τα φόντα ούτε τον προϋπολογισμό να κάνει ενδιαφέροντα από μόνο του, και δε πρόκειται να σου αποκαλύψει χωρίς αντίτιμο (και αν) την αμερικάνικη εκδοχή του Γκοτζίλα που οραματίστηκε ο Αbrams να κληροδοτήσει στις επόμενες γενιές των συμπατριωτών του. Αν πάλι σκέφτεσαι να αρχίσεις να ασχολείσαι τώρα, το Empire που διατείνεται και αποκλειστικότητα για το trailer (που βγήκε και στην Apple) έχει και την σχετική εισαγωγή στο τι θα πρέπει να αναρωτιέσαι σε κάθε καρέ του.

Δύσκολες στο σμπρώξιμο αποδεικνύονται οι μεγάλες ταινίες των γιορτών, σε μια αγορά κάπου κουρασμένη (και ξεφραγκιασμένη) από το καλοκαίρι. Ο Sweeney Todd (2007) από trailer σε trailer προσπαθεί να κόψει με μπαρμπέρικη λεπίδα το λαρύγγι οποιουδήποτε τραγουδάει έστω και στο μπάνιο, και μετά από κάποια δοκιμαστικά screenings ξαναγύρισε στα εικοσάλεπτα που 'δειχνε και στη Βενετία για να δημιουργήσει εντυπώσεις. Και ο Charlie Wilson δεν εμφανίζεται πουθενά, κρατάει μακριά τους δημοσιογράφους, κυνηγάει με αντιαρματικά (και βάλε) όσους διαδίδουν ότι έκανε επαναληπτικά γυρίσματα, και από trailer σε trailer κοιτάει να πνίξει (στο γέλιο) όσους περίμεναν έστω κάτι μαυροχιουμοριστικό, πνευματώδες, εριστικό από Mike Nichols και Aaron Sorkin.

Ο Charlie Wilson, γερουσιαστής του Τέξας, ήταν ο κύριος υπεύθυνος για τη χρηματοδότηση του μοναδικού πετυχημένου ιερού πολέμου (i.e τζιχάντ) της πρόσφατης ιστορίας, αυτού των Αφγανών Μουτζαχεντίν ενάντια στους κομμουνιστές που είχαν καταλάβει την εξουσία και τα στρατεύματα της τότε Σοβιετικής Ένωσης που τους στήριζαν. Σύμφωνα με την αφίσα, ο καλοπερασάκιας πολιτικός "έριξε την σοβιετική αυτοκρατορία". Σύμφωνα με την Ιστορία, έριξε τα αεροπλάνα στους δίδυμους πύργους και τις κεφάλες του Πενταγώνου (και είχε μια κάποια ευθιξία να ζητήσει μια κάποια δημόσια συγγνώμη από τους συμπατριώτες του). Αφίσα και Ιστορία πάντως συμφωνούν ότι η ιστορία είναι τόσο κουλή που μόνο στην αλήθεια θα μπορούσε να βασιστεί, ενώ τα κουλότερα δεν αναβιώνουν καν στο φιλμ αν πιστέψεις τις φήμες. Και σε όλη αυτή τη κουλαμάρα στηρίζεται και η προώθηση που μάλλον προγραμμάτιζε να αποτελέσει το συντηρητικό και κωμικό αντίδοτο στις υπόλοιπες πολεμοθεματικές. Και προφανώς, μετά την αδιαφορία του κοινού (για τις άλλες), της έμεινε μόνο το κωμικό και το "War" στον τίτλο για ξεφόρτωμα.

Βραβευμένος ως πρωτοεμφανιζόμενος σκηνοθέτης πριν μερικά χρόνια στο 8ο Πανόραμα Ανεξάρτητων Δημιουργών Φιλμ και Βίντεο για το πρώτο μέρος της τριλογίας των δυο επεισοδίων του μύθου του Γιαγκόναν, ο Γιάγκος Ραυτόπουλος έφτασε στη Θεσσαλονίκη χειμαρώδης όσο και η ταινία του, και γεμάτος ασυγκράτητο ενθουσιασμό απ' τη συμμετοχή του και μόνο στο φετινό τμήμα του Digital Wave, με το Γιαγκόναν: Οι Σκοτεινές Μέρες του Χαμού. Μια απ' τις πιο εναλλακτικές προτάσεις του τμήματος, και σίγουρα η πιο κοντινή στο πνεύμα του προγράμματος, αν την ψηφιακή επανάσταση στον κινηματογράφο την ερμηνεύσει κανείς με την έννοια ότι ο οποιοσδήποτε μπορεί να φτιάξει ταινία. Ο Γιαγκόναν θα παίξει απόψε στο ταιριαστό με το ύφος του μεταμεσονύχτιο slot της αίθουσας Τόνια Μαρκετάκη, αναζητώντας το κοινό που θα το λατρέψει για να το ανεβάσει στο cult βάθρο του, ή τουλάχιστον θα βοηθήσει να γίνει το απαιτούμενο τζέρτζελο στην προβολή. Κι αν ανησυχείς που έχασες την πρώτη γνωριμία με τον μυθικό ήρωα, προλαβαίνεις να κατεβάσεις, ή να δεις κατευθείαν τον Θρύλο του Γιαγκόναν (2003) στη σελίδα του.

Από το trailer, η πιο πρόσφατη δημιουργική δουλειά του τεράστιου Sean Penn (screenplay and directed by, κάτω από τον τίτλο στην αφίσα) μοιάζει λίγο σαν τηλεοπτική παραγωγή αληθινής ασυνήθιστης ιστορίας από αυτές που λατρεύουν οι καναπέδες στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, με επιμελημένες εξάρσεις (πιο χαρακτηριστικά στην κινηματογραφία) να κλείνουν το μάτι στα μέλη της Ακαδημίας® (ή να τους το βγάζουν αν προτιμάς), και γι' αυτό δε το πολυαναφέραμε στις Μάζες από το καλοκαίρι που βγήκε. Από την υποδοχή, στο Telluride στο Toronto (κυρίως) και σε όλα τα φεστιβάλ που γύρισε από τότε (χωρίς η σημερινή στάση στη Θεσσαλονίκη να έχει προγραμματιστεί να είναι η τελευταία), σε glossy ανακυκλωμένες και online σελίδες, και στα αμερικάνικα ταμεία όπου έχει συνεχή αξιόλογη παρουσία από τον Σεπτέμβρη, το Into the Wild (2007) φαίνεται παραπάνω από ικανό να γίνει το φετινό οσκαρικό indie hit όπως αναφέρουν πια από Variety μέχρι Esquire.

Η ιστορία βασίζεται στο ομώνυμο best-seller που περιγράφει τη σύντομη ζωή του Christopher McCandless στο δρόμο και τις ερημιές από τη Virginia μέχρι την Alaska. Το σενάριο φέρεται αρκούντως δραματοποιημένο, σε αντίθεση με το ντοκιμενταρίστικο στιλ του βιβλίου. Το καστ έχει δημοφιλείς παρουσίες (Vince Vaughn, Marcia Gay Harden, Catherine Keener), βετεράνους (William Hurt, Hal Holbrook), και.. πρωταγωνιστή (Emile Hirsch). Τα τραγούδια του Eddie Vedder είναι μάλλον το πιο σίγουρο στοίχημα στις υποψηφιότητες. Και η παραγωγή, που μοιάζει κάπως σαν την αμερικάνικη απάντηση στη περσινή Βασίλισσα (2006) στα φετινά βραβεία, δίνει αν θες κι ένα στίγμα του 48ου Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης σε σχέση με το 47ο (που είχε ανοίξει με τη τηλεταινία του Frears).

Φρέσκος απ' την πρόταση της ταινίας του για τα ξενόγλωσσα Όσκαρ εκπροσωπώντας τη Γερμανία, κι όχι τόσο φρέσκος απ' τη βράβευση του σεναρίου του στο φεστιβάλ των Φοινίκων, ο Fatih Akin, ίσως το μεγαλύτερο ταλέντο της χώρας του αυτή τη στιγμή και σίγουρα ένα απ' τα σημαντικότερα της Ευρώπης, έκανε την περατζάδα του απ' τη συννεφιασμένη Θεσσαλονίκη, για την προβολή του Auf der Anderen Seite του στο παραμελημένο απ' τους ντόπιους κομμάτι Ματιές στα Βαλκάνια. Και φυσικά τον έπιασαν οι Μάζες, και τον έβαλαν να τους πει για την ταινία του, τη διαφορετικότητά της απ' την υπόλοιπη φιλμογραφία του και πώς αυτό λειτούργησε ως φάρος στο στήσιμό της, και βέβαια για τις ελπίδες του για το μεγαλύτερο κόκκινο χαλί του πλανήτη κινηματογράφου, λίγες ώρες πριν την προβολή στο Φεστιβάλ (20.15 στον Σταύρο Τορνέ), και το σχετικό πάρτι που θα ακολουθήσει (στο it's only, Βενιζέλου 17), με τον ίδιο στα ντέκια. Η ταινία του θα βγει στις αίθουσες στις 17 Γενάρη.

Έχοντας άπλετο χρόνο από πέρσι, ο stams, ο επίσημος κρυφός καμεροκασκαντέρ μας, αποφάσισε την περασμένη βδομάδα να βάλει στη σειρά τις 13 ώρες υλικού που είχε μαζέψει απ' το προηγούμενο φεστιβάλ, και αφού προσπέρασε με χαρακτηριστικό μπρίο καναδυοτρία deadlines που του είχα βάλει, κατάφερε μετά από ένα 12ωρο μάχης σώμα με σώμα με φόρμες και φορμάτ, να βγάλει έναν δεκάλεπτο οδηγό επιβίωσης, όπου οι άνθρωποι πίσω απ' τα προγράμματα πίσω απ' τις εκατοντάδες ταινίες που γεμίζουν τις αίθουσες και οι υπεύθυνοι των υπόλοιπων τμήματων που δίνουν στους καλεσμένους δουλειά να κάνουν όταν δεν βλέπουν ταινίες, εξηγούν τα τί και πώς των τμημάτων τους, και σου δίνουν μια ιδέα του τί χάνεις αν δεν είσαι εδώ, ή τί σε περιμένει αν έρθεις. Φέτος, ή όποια άλλη χρονιά. Enjoy.

Μέρα πρεμιέρας σήμερα για το τεσσαρακοστό όγδοο, και διόλου επετειακό κατά συνέπεια, φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης. Με το πρώτο αγγλόφωνο φιλμ του Wong Kar-Wai να σηματοδοτεί την χαμηλόφωνη τάση της φετινής διοργάνωσης, έχοντας ανοίξει τις Κάνες μέσα σε συγκρατημένη ως αδιάφορη υποδοχή.

Αδιαφορία που φυσικά ακολούθησε και την αποκάλυψη του trailer τον Σεπτέμβρη, όταν τα περισσότερα διεθνή media είχαν ασχοληθεί με το teaser τον Μάη, και συνεχίζεται και στη διανομή με καμιά εταιρεία να μη φαίνεται και πολύ ορεξάτη να ανοίξει το φιλμ πριν το κάνει άλλη αλλού (και κάπως έτσι η προγραμματισμένη αρχικά για αυτή τη βδομάδα έξοδος στις ελληνικές αίθουσες πήρε αναβολή, υπό τον φόβο να γίνει παγκόσμια πρώτη I guess). Έτσι, όσοι ανησυχούσαν για μετακόμιση του σκηνοθέτη σε εμπορικές ηπείρους, παρόλο που η παραγωγή είναι γαλλοχονγκογκέζικη και η Jet Tone (του Wong) είναι από τους μεγαλύτερους παίχτες στην (έστω και σε κρίση) αγορά της (δεύτερης) πατρίδας του, μπορούν να είναι πιο σίγουροι ότι εκ των πραγμάτων δε μπορεί να συμβεί. Και όπως κάνει ξεκάθαρο και το trailer, εκτός από το ότι.. συμμετέχουν και η Natalie Portman με την Rachel Weisz (που δεν εμφανίζονταν στο πειραχτήρικο) και υπάρχει και road στο road movie, αν ένας ολόκληρος δημιουργικός κύκλος έκλεισε με το 2046 (2004) τα ιδιόρρυθμα χαρακτηριστικά του δημιουργού, από την ελαφρά αποσπασματικότητα των σκηνών που κάνει κόλαση τη ζωή του μονταζιέρη και θέλει βαριά voice overs, μέχρι τις νέον αντανακλάσεις στις τζαμαρίες, παραμένουν αναλλοίωτα παρά την αλλαγή χώρων, χρόνων, πρωταγωνιστών και διευθυντών φωτογραφίας.

Στα 43 του ο Jean-Dominique Bauby, δημοσιογράφος και εκδότης του γαλλικού ELLE, έπαθε εγκεφαλικό που τον άφησε εντελώς παράλυτο. Παρολαυτά, το βιβλίο για την ιστορία το κυκλοφόρησε.Αν όχι τιποτάλλο τρελά και κάπου προκλητικά (αν κάτσεις να σκέφτεσαι ποιους βάζει να του κάνουν τι) εφευρετικός, πίσω από την κάμερα εδώ και μια δεκαετία όσο και μπροστά στον καμβά στα 80s, ο Julian Schnabel καταπιάνεται μετά τον Jean-Michel Basquiat (Basquiat (1996)) και τον Reinaldo Arenas (Before Night Falls (2000)) με έναν ακόμα δημιουργό που παλεύει να εκφραστεί. Και μάλλον βάζει τελεία, αφού για να ξεπεράσει τον αγώνα καταπαράλυτου που κουνάει μόνο το αριστερό του μάτι θα πρέπει να στραφεί στη μετεμψύχωσή του σε γκαβό σαλιγκάρι με αρθριτικά. Και επιπλέον γιατί θα πρέπει να προσπαθήσει ακόμα περισσότερο για να ξεπεράσει μια από τις καλύτερες ταινίες της χρονιάς και πιο φρέσκιες της δεκαετίας.

Με τη συνηθισμένη του υπερβολική αυτοπεποίθηση που αποπνέει από το ότι τις περισσότερες φορές ξέρει τι κάνει και κάποιες μεγαλουργεί, ο δημιουργός (λεξούλα που σπάνια έχει τόση βαρύτητα όταν τη πιπιλάμε στις Μάζες) φορτώνει με χρώματα την ξεθωριασμένη παλέτα του καταβραβευμένου διευθυντή φωτογραφίας του Spielberg, Janusz Kaminski, κάνει χαοτικό πάρτι με τις εικόνες που η φτωχή φαντασία του σεναριογράφου του Πιανίστα (2002) τολμάει να συνθέσει, τρίβει ασυμβίβαστα τον ρεαλισμό την πικρή ευθυμία και την ιλουστρασιόν κοφτή αφήγηση του ήρωά του σε χολιγουντιανά και μη δράματα καθυστερημένων παραπληγικών, και σου γεμίζει την οθόνη με δροσερά παιχνιδιάρικα σέξι γκόμενες που θα 'θελες να τις βλέπεις μερικούς μήνες τουλάχιστο να σου κουνάνε γραμματοκαρτέλες και να σου βγάζουν τη γλώσσα στο μάτι. Ο Schnabel έμαθε Γαλλικά για να μπορέσει να γυρίσει στη γλώσσα αλλά η πραγματική του φιλμ είναι οπτική, ειδικά στη πρώτη πράξη όπου αγγίζει σχεδόν τον βικιπαιδευμένο ορισμό του σκοπού της τέχνης του, "να δημιουργήσει μια συναισθηματική κατάσταση στην οποία μπορείς κυριολεκτικά να περπατήσεις και να σε καταπιεί", με σκηνές αποκλειστικά από τη σκοπιά του δεξιού ματιού σου, μέχρι που στο ράβει ο κακούργος χειρούργος. Το άλλο στο αφήνει ανοιχτό να το καταβροχθίσει η καθημερινότητα του Bauby, κουβάρι τυχαίων αναμνήσεων από το παρελθόν, ονειρικών επιθυμιών από το παρόν και κατάφωτων πυλών στον ουρανό από το μέλλον.

Το Σκάφανδρο και η Πεταλούδα πήραν βραβείο σκηνοθεσίας και τεχνικό μεγάλο βραβείο φωτογραφίας στις Κάνες. Αδικήθηκαν λοιπόν.

Το πουλί φλογοβόλο, ο πρωταθλητής της αγωνιστικής ταχυφαγίας, κι ο καλλιτέχνης ταριχευτής, τρεις γενιές μιας οικογένειας, σε πάνε ταξίδι στο πιο ανατριχιαστικά όμορφο είδος σωματικού τρόμου που μπορείς να πετύχεις.Όπως αναφέρει και το Variety, το Taxidermia είναι η πιο φυσική επιλογή που μπορεί να κάνει ένα φεστιβάλ για τις μεταμεσονύχτιες προβολές του, κι είναι ενθαρρυντικό κι αξιέπαινο για την ντόπια εταιρία που ρισκάρει να το βγάλει σε "κανονική" διανομή. Γιατί ακόμη κι αν σε πείσω να πας να το δεις, επαινώντας την εξωπραγματική σκηνοθετική του ευρηματικότητα, με την εντυπωσιακή οικονομία κι αποτελεσματικότητα στη χρήση ψηφιακών βοηθημάτων, το αναζωογονητικό οπτικό στυλ και τον μεθυστικό εσωτερικό ρυθμό που καταφέρνει και βρίσκει ο Palfi (που ίσως θυμάσαι απ' το βραβευμένο στο Sundance, Hukkle (2002)) δίνοντας ζωντάνια και νόημα στα Béla-Tarr-ικά του traveling και τις διαδρομές τους στο χωροχρόνο, ακόμα κι αν σε ψήσω για τον τρόπο που βρίσκει ομορφιά στην αηδία και την υπογραμμίζει με το ξεκαρδιστικό αρρωστημένο χιούμορ του και την ασυγκράτητη σάτιρα για το human condition, και σου κρεμάσω πάνω απ' το αίμα, το σπέρμα και τον ανθρώπινο εσωτερικό πλούτο του (της ποικιλίας του χασάπικου) τον τίτλο υβριδίου Cronenberg και Monty Python που σαν μεταλλαγμένος κοριός ροκανίζει τις βασικές ορμές και τις λαίμαργες τάσεις που μας κλειδώνουν στην αποξένωση και τη μοναξιά, πάντα υπάρχει περίπτωση να ξεπεράσεις το φόβο σου στη λέξη "αλληγορία", να πας να το δεις, και να ξερνάς στους διαδρόμους, όπως ο cinemad, και να με πεις και παπάρα με το δίκιο σου. Γιατί το Taxidermia, αν είναι κάτι, είναι ο ορισμός της ταινίας που διχάζει, ακραία. Κι αν είναι κάτι άλλο, είναι ό,τι πιο κοντινό έχω να σου προτείνω στον ορισμό της κινηματογραφικής εμπειρίας.

Βαμπίρ ανακαλύπτουν πόλη που βυθίζεται στο σκοτάδι για 30 μέρες και στήνουν μπουφέ.Τα πιο ζόμπικα βαμπίρ, πολλoύς κουβάδες αίμα, και γρήγορο βούτηγμα των δοντιών του στο ψαχνό σου μέσα στο ημίφως της αίθουσας πριν προλάβεις να κατεβάσεις τις πρώτες γουλιές του ανθρακούχου σου, μπορείς να περιμένεις και να φχαριστηθείς απ' το follow up του David Slade στο αγαπημένο των κριτικών Hard Candy (2005). Αλλά όχι και πολλά περισσότερα, από ένα άνισο θρίλερ που μπαλατζάρει ανάμεσα στη μπιμουβιάρικη αναπολογητικότητά του και τη μπαντμουβιάρικη εκτέλεσή του, και δίχως να μπορεί να αναπαραστήσει πειστικά την κομικίστικη αισθητική της πηγής έμπνευσής του, παραπατάει με επιλογές που του προκύπτουν κατά λάθος κωμικές, και ξενερώνουν και τις πιο αγνές προθέσεις σου. Ακόμα και να μη θες να το κατηγορήσεις που στηρίζεται σε δεκανίκια έντασης με τη μορφή καδραρισμάτων και μονταρισμάτων απ' το 28 Μέρες Μετά... (2002), οι ήρωές του που σου προκύπτουν απελπιστικά μπούφοι, και οι εφιαλτικοί τους αντίπαλοι, που από τα εν δυνάμει πιο κουλ βαμπίρια που είδες ποτέ, πολύ σύντομα σού γίνονται ασθματικοί χάνοι ευνοούμενοι από σεναριακά ταχυδακτυλουργικά, κάνα δυο ρόγχους απογοήτευσης θα τους βγάλεις, αν γλιτώσεις το νευρικό γέλιο. Και μπορεί να του αφαιρέσεις και το μισό αστεράκι που του χάρισα για την προσπάθεια.

Νιόπαντρος που πιστεύει πως βρήκε τη γυναίκα της ζωής του, συλλαμβάνει το μέγεθος του λάθους του στο ταξίδι του μέλιτος, όπου γνωρίζει και το ιδανικό του ταίρι! Μάλλον...Οι "ευαίσθητοι" θεατές μπορούν να απέχουν όχι μόνο από την αίθουσα αλλά και από την ανάγνωση αυτής της κριτικής! Μιλάμε για την καινούρια ταινία των αδελφών Farrelly, ένα ελαφρώς κλωνοποιημένο Κάτι Τρέχει με τη Μαίρη (1998), που στέκει ως έκλαμψη στη φιλμογραφία τους εδώ και κάμποσα χρόνια. Ίσως επειδή ο σεναριακός σκελετός καλύπτει μια ιδέα την οποία τσαλαπατούν με... μεστότητα και ανατρεπτική συνέπεια. Εάν τότε είχαμε τις πολλαπλές μορφές της έννοιας "politically correct", σήμερα στο σημάδι βρίσκεται ο θεσμός του γάμου... από τη ρίζα του κακού μέχρι το "βίον ανθόσπαρτον"! Η κλασική χυδαιότητα των Farrelly αποδεκατίζει τα βέλη του έρωτος και μας ρίχνει στεγνά και πιστευτά το ηθικό δίδαγμα: δεν είναι η αγάπη η κινητήρια δύναμη, είναι η λαγνεία (για να μη χρησιμοποιήσω περισσότερο μπανάλ ή προκλητικές εκφράσεις...).

Μέχρι τέλους, τη διδακτέα τους ύλη τη σκίζουνε στα δύο, αλλά στο δρόμο βρίσκουν και μερικούς σκοπέλους που εμποδίζουν την επιθυμητή απογείωση. Αρχικά, το σενάριο έχει δουλευτεί πάνω σε διασκευή του Neil Simon από τα 1972, το οποίο δεν κάνει το καλύτερο πάντρεμα με τη φαιδρότητα στα γκαγκ των αδελφών. Οι δεύτεροι ρόλοι (έξω από το σόι του Ben Stiller) περιορίζονται σαν αποσπασματικές φιγούρες κι εξυπηρετούν ως background στα κωμικά καταστασιακά. Και ο ρυθμός ενίοτε πλατειάζει στο γεμάτο δίωρο, χωρίς, όμως, να πλήττει ολέθρια τον παράγοντα διασκέδαση. Τα παραδοσιακά βρωμερά αστεία δίνουν το παρών και ανταγωνίζονται με σθένος τα παρελθόντα ρεκόρ κακού γούστου (βλέπε τις σκηνές ερωτικών περιπτύξεων των νιόπαντρων μέχρι την αποθεωτική λεπτομέρεια με το "γουνάκι") από τα φιλμ των Farrelly, ενώ η σεκάνς της λαθραίας φυγής από το Μεξικό αποτελεί στιγμή ανθολογίας. Προσωπικά, θα αποκάλυπτα πως κόντεψα να φύγω από το κάθισμα μόλις άκουσα το ring tone της κλήσης από τη σύζυγο στο κινητό του Rob Corddry, αλλά είναι τόσο trivia η έμπνευση που δεν τολμώ να σας υποχρεώσω σε επιπλέον σινεφίλ πονοκεφάλους. Απλά, αφήστε πίσω σας κάθε σκοτούρα και... γυναίκες. Το Επτά Μέρες Φαγούρα είναι το απόλυτο anti-chick movie! Και για το θράσος του αυτό, αξίζει ενός στοιχειώδους επαίνου.

Ογδοντατέσσερα λεπτά με τον John Waters.Σχεδόν από την αρχή της καριέρας του ο δημιουργός των Pink Flamingos (1972) έδινε, λιγότερο αφοσιωμένα, παραστάσεις επί σκηνής κυρίως σε χώρους που.. τις άντεχαν, παρουσιάζοντας τις ταινίες του με τη συνοδεία της Divine. Όπως λέει ο θρύλος (βλ. οι σημειώσεις της παραγωγής), σε μια από αυτές, το 2005 στο Pittsburgh, τον πέτυχε, μόνο του πια, ο Ted Sarandos της Netflix και έπεισε τον σκηνοθέτη να τον κάνει movie star. Οι κάμερες δούλευαν για δυο βράδια του 2006 στο Harry De Jour Playhouse της Νέας Υόρκης, με τον Jeff Garlin (του Curb Your Enthusiasm) να ρίχνει κάνα βλέφαρο αν είναι ανοιχτές.

Όπως καταλαβαίνεις λοιπόν, το This Filthy World (2006) δεν είναι ταινία του John Waters, δεν είναι παράσταση κανενός επαγγελματία κωμικού και δεν ρισκάρει να κάνει ούτε ελαφρό ζουμ παραπέρα από το μέσο πλάνο (αν και καταγράφει μια στο τόσο το τρομοκρατημένο κοινό). Και δεν έχει, φυσιολογικά, τίποτα να το συστήνει για μεγάλη οθόνη πέρα από το πλήθος που θα πιάνει περισσότερα αστεία και ποπ αναφορές από σένα (βλ. θα σε βοηθάει να γελάς σα χαμένος). Αναφορές και ανέκδοτα που είναι εκπληκτικά ζωντανά, ειδικά αν σκεφτείς ότι τα περισσότερα κρατάνε χρόνια, παραγεμισμένα με λεπτομέρειες ενδιαφέρουσες ακόμα κι αν είσαι μεγαφάν, και με απόδοση άμεση που αναγνωρίζει ότι δεν είναι πια εξαιρετικά προκλητική, υιοθετώντας μια πιο διδαχτική στάση. Έτσι ο πατέρας της πολιτισμικής κιτς αναρχίας έχει ακόμα πολλά να σου πει, και σε περιμένει με το χαμόγελο στα χείλη, ειδικά άμα είσαι ανήλικος τον ξέρεις κι εσύ από το Hairspray (1988) που χρησιμοποιεί ακόμα σαν κράχτη στις αφίσες του show για να σου κάνει πλάκα (ειδικότερα άμα μπεις).

Μπάτσος κι ιδιοκτήτης club περνούν αδερφικό τσακωμό και μετά ενώνουν δυνάμεις για να εξουδετερώσουν Ρώσο μικρονονό.Σε μια βδομάδα πλούσια σε κινηματογραφικά déjà vu, το We Own the Night είναι το σκορσεζικό τέτοιο, με τον James Gray 13 χρόνια μετά το Little Odessa (1994) να επιστρέφει σε παρόμοια μονοπάτια, με το πρωταγωνιστικό δίδυμο του The Yards (2000) του, να σηκώνει στις πλάτες ψιλογκαγκστερικό ψιλοθρίλερ με ψιλοοικογενειακό ψιλοδράμα στην παράλληλη, χωρίς όμως να μπορεί να κάνει και πολλά με δυο χαρακτήρες που θα μπορούσαν άνετα να περάσουν αρκετό χρόνο ακόμα σε σκοτεινά συρτάρια, μπας και μπορέσουν να σκοτεινιάσουν αρκετά οι ίδιοι για να μεταμορφωθούν σε κάτι έστω ενδιαφέρον αν όχι διαφορετικό, ή τουλάχιστον μήπως και ξεχάσουμε οι απ' έξω τις ομοιότητές τους με τους μισοψημένους χαρακτήρες που βλέπουμε κάθε τόσο να προσπαθούν να γεμίσουν κακόφημους δρόμους. Και, εντάξει, μετράει η διάθεση του Gray για αναδόμηση των αναφορών του, κι ακόμα περισσότερο το ότι, σκηνοθετικά, του βγαίνει, αλλά σαν αυτοσκοπός δεν αρκεί, κι ούτε καλύπτει την αφόρητη προβλεψιμότητα του. Αλλά όταν ανοίγει με τον Phoenix να βάζει δάχτυλο στη Mendez, πώς να του κρατήσεις κακία;