Αν το Capitalism: A Love Story (2009) του Michael Moore, ήταν η πιο άμεση αντίδραση στο παγκόσμιο ντόμινο που έβαλε σε κίνηση η κατάρρευση του οικονομικού συστήματος στην Αμερική, και ως τέτοια, παρουσιάστηκε με τη σπιντάτη αισθησιακότητα που έχει ανεβάσει τον δημιουργό της στις κορυφές των αφυπνιστών των μαζών, το Inside Job (2010) του Charles Ferguson, μολονότι μερικά χρόνια καθυστερημένο, φαίνεται να είναι η διεξοδικότερη, αναλυτικότερη, σαφώς τεχνοκρατικότερη, αλλά εξίσου ευανάγνωστη επαναφορά του θέματος, που απ’ την πρώτη της αποκάλυψη πριν μερικούς μήνες στις Κάνες, έχει δείξει ότι μπορεί να φτάσει εκεί που δεν τα κατάφερε να (ξανα)πάει ο Moore: στην πεντάδα κι ύστερα στην κορυφή, των ερχόμενων Όσκαρ.

49% Motherfucker. 51% Son of a bitch.

Έπρεπε να το περιμέναμε πέρσι, όταν καλούσαμε τον Vincent Moon στο Φεστιβάλ για να παρουσιάσει το παρ'ολίγον βραβευμένο του (στο εδώ Μουσικό Διαγωνιστικό) ντοκιμαντέρ All Tomorrow's Parties (2009), ότι θα σκεφτόταν κάτι εντυπωσιακό και ιδιοφυές για να αφήσει το στίγμα του στην Αθήνα. Τον ξέραμε και τον λατρεύαμε ως τον άνθρωπο που είχε σκηνοθετήσει τα πιο εμπνευσμένα live βιντεάκια για μερικές από τις αγαπημένες μας διεθνείς μπάντες. Έχει βάλει τους Sigur Rós να παίξουν σε ένα παριζιάνικο μπιστρό, τους Arcade Fire μέσα σε ένα ασανσέρ, τους Patrick Watson να αυτοσχεδιάζουν στο μετρό. Έχει σκηνοθετήσει περιοδείες των National. Έχει ανακαλύψει συναρπαστικούς μουσικούς στην Ιαπωνία. Και, στη διάρκεια της παραμονής του στην Αθήνα, γύρισε το A Temporary Area in Athens (2010).

Ένας πατέρας οργανώνει την απαγωγή του γιου του, όταν τον βλέπει να ερωτεύεται με την πανηδονίστρια ετεροθαλή αδερφή του, κι αυτή είναι η άποψη του Aleksi Salmenperä, όχι μόνο για την ψυχρότητα των δεσμών αίματος των Φινλανδών, αλλά και για την ακρότητα των δεσμών χειραγώγησης που κρατούν δεμένες τις οικογένειες της Δύσης.

Στα 45 Τετραγωνικά κατέληξα μέσα από ανάλογα προσωπικά βιώματα με αυτά της πρωταγωνίστριας. Σαν άτομο πάλευα από μικρός με την οικονομική ανέχεια, ενώ, σαν δημιουργός έπρεπε να κάνω ταινίες με ελάχιστους, έως ανύπαρκτους πόρους. Αυτό το οικονομικό βάσανο - το οποίο ζει πολύς κόσμος - αποφάσισα να το κάνω θέμα του ίδιου του έργου μου.

Την παγκόσμια πρεμιέρα του, θα κάνει απόψε στις Νύχτες Πρεμιέρας το Χάρισμα (2010), το σκηνοθετικό ντεμπούτο της Χριστίνας Ιωακειμίδη, που γίνεται έτσι η πρώτη δημιουργός που βγάζει ταινία υπό την ασπίδα της Ekso Productions, με τίτλο χωρίς το κακό μέσα του. Σύζυγος του Γιώργου Νούσια και βοηθός σκηνοθέτη στο δικό του ντεμπούτο, η Ιωακειμίδη αφού μαθήτευσε δίπλα σε δημιουργούς όπως ο Ντένης Ηλιάδης και ο Πάνος Χ Κούτρας και μάζεψε πρακτικά, θεωρητικά και τυπικά προσόντα από το London Film School, έγραψε το σενάριο για το Χάρισμα, βασιζόμενη στο Home (2003), μια από τις μικρού μήκους δουλειές της που πάντα ήθελε να μεγαλώσει. Ξαναπιάνοντας την ιστορία ενός άντρα και μιας γυναίκας που έρχονται μαζί, όχι γιατί ερωτεύονται, αλλά γιατί δεν θέλουν άλλο να είναι μόνοι, η Ιωακειμίδη βάζει δυο διαμετρικά αντίθετους χαρακτήρες, να μπλέκουν τις ζωές και τις αναποδιές τους και όπως ο τίτλος υπονοεί, να μπλέκουν και τα ονόματά τους για να βρουν ότι ο ένας είναι για τον άλλον το χάρισμα που έψαχνε.

Βάζοντας τον Kevin Spacey στη κούρσα των οσκαρικών ερμηνειών, το Casino Jack (2010), δραματική αναπαράσταση ενός απ' τα μεγαλύτερα σκάνδαλα στα αμερικάνικα lobby, έχει κλείσει για τα ξημερώματα το κοκκινότερο των χαλιών στο Toronto. Σκηνοθετημένο από τον George Hickenlooper του Factory Girl (2006), το φιλμ αγοράστηκε τη προηγούμενη βδομάδα από την ATO Pictures και σχεδιάζει έξοδο το Δεκέμβρη, περίπου τις μέρες που ο πραγματικός πρωταγωνιστής της ιστορίας θα βγαίνει από τη φυλακή.

Πίσω στα 70s, ένα ζευγάρι Chippewa αρνούνταν να πληρώσουν φόρο ιδιοκτησίας στη Minnesota αφού στην Αμερική οι Ινδιάνοι έχουν περιορισμένη κυριαρχία στους καταυλισμούς τους από το Σύνταγμα ακόμα, η υπόθεση έφτασε μέχρι το Ανώτατο Δικαστήριο, που αποφάσισε και ακόμα παραπέρα, ότι οι Πολιτείες δεν είχαν δικαίωμα να ρυθμίζουν τις δραστηριότητες των Ινδιάνων στη γη τους. Το παραθυράκι που άνοιξε ήταν διαστημικά γιγαντιαίο, και μέσα σε λίγα χρόνια άρχισαν να αναπτύσσουν περήφανες κυρίαρχες ανεξάρτητες τζογοδραστηριότητες όλες οι φυλές. Flash forward μερικές δεκαετίες αργότερα, τα καζίνα έχουν επιτραπεί στους Ινδιάνους και με νόμο, που όμως δίνει το δικαίωμα στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση να έχει λόγο στο παιχνίδι, βάζοντας κάτι άπειρες φυλές με τεράστια οικονομικά συμφέροντα σε συνεχή σύγκρουση με τις τοπικές κυβερνήσεις. Κάπου εδώ μπαίνει στην εικόνα από τα δεξιά της σκηνής ο Jack Abramoff, ορθόδοξος Εβραίος, μελετάει τη Torah, απαγγέλει ατάκες από τον Βιολιστή στη Στέγη που τον βοηθάνε να γίνει ακόμα καλύτερος άνθρωπος, δουλεύει λομπίστας στη Preston Gates & Ellis και στη Greenberg Traurig, και προωθεί τις ρεπουμπλικάνικες διασυνδέσεις του όσο στήνει κομπίνες με έναν Michael Scanlon για να κατακλέβουν ανυποψίαστους και μη.

Συνήθως όταν θέλω να σκεφτώ κάτι δημιουργικό, φορτώνω μερικές καινούριες μουσικές στο i-pod, βάζω στα αυτιά μου ακουστικά και παίρνω τον ηλεκτρικό, ή το τρόλεϊ, ή κάποιο λεωφορείο, χωρίς να πηγαίνω κάπου συγκεκριμένα. Έτσι το Tungsten είναι ένα γνήσιο τέκνο των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς της Αθήνας. Εκεί συνάντησα σχεδόν όλους τους χαρακτήρες του έργου. Τον ελεγκτή, τον λαθρεπιβάτη, τον τύπο που διαβάζει τις "Οδηγίες για μία πετυχημένη συνέντευξη σε 30 λεπτά". Πρώτα βρήκα τους χαρακτήρες και μετά έφτιαξα μία μικρή ιστορία, μέσα στην οποία κινούνται. Μία ιστορία που μιλάει μεν για τη βία που μας περιστοιχίζει, αλλά τη δείχνει μόνος ως προς τα αποτελέσματά της.

Τέσσερις άγνωστοι κλείνονται σ’ ένα ασανσέρ και παίζουν την κολοκυθιά.

Το όνομά της είναι Salt, Evelyn Salt. Και διαθέτει άδεια να σουφροχειλιάζει. Απειλητικά.

Σκοπεύοντας να σαρώσει τα ταμεία το Δεκέμβρη, στην Ευρώπη τουλάχιστο όπου μάλλον θα αποκτήσει και πιο εκλεπτυσμένο τίτλο στιλ ΤΖΟΝΙ ΝΤΕΠ και ΑΝΤΖΕΛΙΝΑ ΤΖΟΛΙ στη ΒΕΝΕΤΙΑ (2010), η καινούρια δουλειά του Florian Henckel von Donnersmarck έχει από σήμερα trailer στην επίσημη σελίδα της παραγωγής. Τυπικά βασισμένη στον Anthony Zimmer (2005) του Jérôme Salle, η ταινία δεν έχει βέβαια φιλοδοξίες για βραβεία, και η εποχή εξόδου της φαίνεται να προήλθε από την ανυπομονησία του StudioCanal που μπλέχτηκε έχοντας τα δικαιώματα του πρωτότυπου.

Το project ήταν αρκετό καιρό σε ανάπτυξη στη Spyglass αλλά φαίνεται να πήρε τελικά μπροστά όταν το ανέλαβε ο Graham King, προφανώς μετά την αναστολή της συνεργασίας του τελευταίου με τη Warner και την υπογραφή καινούριας με τη Sony. Προτού ξεκινήσουν τα γυρίσματα, ο παραγωγός φρόντισε να σβήσει με δηλώσεις του όλα τα ονόματα που ακούγονταν με τα χρόνια να κολλάνε στο έργο, κράτησε μόνο την Angelina σαν αιώνια πιστή του ένα πράμα, προσθέτοντας και τον Johnny σαν μαγεμένο από το "really, really special" γαλλικό φιλμ και/ή το σενάριο. Λόγω WGA βέβαια, ο King δε μπορεί να διαγράψει με την ίδια ευκολία το καταχέριασμα που έφαγε το αρχικό σενάριο του Julian Fellowes, από αρκετές διορθώσεις μέχρι ο Christopher McQuarrie να το ξαναγράψει από την αρχή, και πριν ο Von Donnersmarck προσθέσει πινελιές ώστε να υπάρχει και πολύ από Σκιά των Τεσσάρων Γιγάντων (1959), Κυνήγι του Κλέφτη (1955), Υπόθεση Τόμας Κράουν (1968), Άνθρωπο Σκιά (1934) και φυσικά Ροζ Πάνθηρα (1963).

Μάλλον το πρώτο στην ιστορία χολιγουντιανό remake ισραηλινής παραγωγής, το Debt (2010) του John Madden, ψάχνει καταξίωση τα ξημερώματα στο Roy Thomson Hall, έχοντας πάρει συγκρατημένες και σκόρπιες θετικές κριτικές μέχρι τώρα. Κατασκοπικό θρίλερ σε δυο ιστορικές περιόδους, το φιλμ ακολουθεί τριπλέτα στελεχών της Mossad, στα 60s που αναλαμβάνουν να απαγάγουν τον φανταστικό "χειρούργο του Birkenau" για να τον πάνε να δικαστεί, και στα 90s που έρχονται στην επιφάνεια τα μυστικότερα της μυστικής αποστολής.

Θεωρητικά το φιλμ ανήκει περισσότερο στη Helen Mirren, η κόρη της γράφει βιβλίο για να αφηγηθεί τι έγινε στα 60s πιέζοντας τη κατάσταση στο να εκραγεί, η ίδια έχει πιστωθεί στο Ισραήλ με το μεγαλύτερο μερίδιο της επιτυχίας της αποστολής, και γύρω από αυτήν εξακολουθούν να ανάβουν τα πάθη του ερωτικού τριγώνου που είχε προκύψει με το που βρέθηκαν ένα γυναικείο και δυο αντρικά ονόματα στο cast πίσω στην Ανατολική Γερμανία. Αλλά όπως βλέπεις και στο trailer, τη πραγματική λάμψη στο Debt τη δίνουν τα ατσάλινα μπούτια της Jessica Chastain, που δε σε πείθει μεν και πολύ παραπάνω από την Angelina Jolie ότι μπορεί να σε δείρει (κάτι λίγα κιλά παραπάνω σε πείθει, για την ακρίβεια), όμως περιμένει τα φλας της δημοσιότητας για μήνες και ως κυρία Brad Pitt στο ακόμα άφαντο Tree of Life (2011) του Terrence Malick, και η εμφάνισή της εδώ είναι το coming out party της, σύμφωνα με όσους έχουν δει τη ταινία και όχι μόνο.

Μετά τον Éric Rohmer τον Γενάρη και όσο η αμερικάνικη Ακαδημία έψαχνε τον Jean-Luc Godard να προλάβει να τον τιμήσει, πέθανε από ανακοπή καρδιάς χτες σε ηλικία 80 ετών ο Claude Chabrol, δημιουργός ελεύθερος, απρεπής, ιδεολόγος και λαλίστατος σύμφωνα με τον Christophe Girard, ότι πιο ανώτατο επίσημο είχε η πόλη του Παρισιού για να το ανακοινώσει. Η εξέταση DNA που θα αποδείκνυε ποιος ήταν ο πραγματικός πατέρας της nouvelle vague δεν έγινε ποτέ, και είναι ακόμα πιο αμφίβολο αν ο συν-συγγραφέας (μαζί με τον Rohmer) του Hitchcock θα διεκδικούσε καν τη πατρότητα πια, δεδομένα η πορεία του τον έφερε μακριά μέχρι παρεξηγήσεως από το κύμα, στη δημιουργία δικιάς του υπογραφής, κοντά σε αυτή του Sir Alfred που θαύμαζε σε βαθμό να κουτουλάει σε συντριβάνια μετά τις συναντήσεις τους.

Πίσω από τις αγωνιώδεις σεκάνς που κοσμούν την φιλμογραφία του Claude Chabrol άκουγες πάντα το σαρκαστικό γέλιο ενός παρατηρητή που, με τη σειρά του, πίσω από τους μηχανισμούς των φρικτών φονικών παρατηρούσε καγχάζοντας μια κοινωνία τόσο ηλίθια που καμία δύναμη στον κόσμο δεν θα μπορούσε να την κατατροπώσει. Ο Chabrol έπιασε κι αυτός το νήμα της αρχαίας τραγωδίας, μόνο που αντικατέστησε το υπαρξιακό της βάθος με την τραγωδία του μικροαστισμού – που ως γνωστόν, έχει βάθος δαχτυλήθρας. Γι' αυτό είναι θλιβερή και ξεκαρδιστική μαζί. Και γι' αυτό θα μας λείψει πολύ, κι ας αφήνει πίσω του ένα μεγάλο έργο. Γιατί λίγοι σκηνοθέτες μέχρι σήμερα είχαν αυτή την διορατικότητα και, ακόμη λιγότεροι την συνδύασαν με τέτοια βαθιά γνώση της κινηματογραφικής τεχνικής. Από το σασπένς του Να Πεθάνει Το Κτήνος (1969) μέχρι το βάρβαρο ξέσπασμα της Τελετής (1995), ο Chabrol έκοψε την ανάσα σε πολλούς, και έθεσε αιχμηρά ερωτήματα σε ακόμη περισσότερους. Τον θυμάμαι σε ένα ντοκιμαντέρ για το Monsieur Verdoux (1947) του Chaplin (ο Chabrol είχε επίσης γυρίσει μια ταινία για τον κατά συρροή δολοφόνο Henri Désiré Landru), να χαμογελά σαν έφηβος περιγράφοντας τα traveling που τον γοήτευσαν περισσότερο, αλλά και τον βαθύ, σκατόψυχο κυνισμό της. Έδειχνε να έχει πλήρη αντίληψη της ταινίας σε κάθε επίπεδο, και ο λόγος του σε μάγευε.

Λογικό, ο άνθρωπος ήταν σπουδαγμένος. Παράτησε την ιατρική για να ιδρύσει τα Cahiers du Cinéma, μαζί με τους Truffaut, Godard, Rohmer και Rivette, η πρώτη του ταινία, ο Ωραίος Σέργιος (1958), αποτελεί και την πρώτη του κινήματος της Nouvelle Vague. Χρηματοδότησε ταινίες του Rivette, βοήθησε τον Truffaut και τον Godard στα πρώτα τους βήματα. Αλλά ο Chabrol είχε και αγάπες για πιο παραδοσιακά πράγματα. Ή έβλεπε σε αυτά την πραγματική τους αξία. Πρώτος αυτός, το 1957, καταπιάστηκε ως θεωρητικός με το σινεμά του Hitchcock, δημοσιεύοντας μια μελέτη πάνω στο έργο του, σε μια εποχή που κανείς δεν το έπαιρνε στα σοβαρά. Και σιγά-σιγά, οι ασκήσεις σασπένς έκαναν ολοένα και πιο συχνά την εμφάνιση τους στο δικό του έργο. Άλλωστε ήταν παραγωγικότατος: 63 ταινίες συμπεριλαμβάνει η φιλμογραφία του, χώρια τις τηλεοπτικές του δουλειές. Όχι όλες τους καλές. Ο ίδιος μάλιστα πίστευε πως μία από αυτές, το Folies Bourgeoises (1976) με τον Bruce Dern είναι η "δεύτερη χειρότερη στην ιστορία του σινεμά". Ποτέ όμως δεν σταμάτησε να δουλεύει. Και τα διαμάντια της καριέρας του, πολλά – πιάνουν και τον 21ο αιώνα: το παγερά νεκρικό Merci pour le Chocolat (2000) το αποδεικνύει. Οι Αμερικάνοι ακόμη τον μελετούν: το Unfaithful (2002) του Adrian Lyne αποτελεί ριμέικ της σαμπρολικής Άπιστης Γυναίκας του 1969, μόνο που το αμφίσημο και μάλλον τρυφερό φινάλε του πρώτου ελάχιστη σχέση έχει με αυτό του πρωτότυπου. Και όταν ήθελε να παίξει λογοτεχνικά, (όπως στην Madame Bovary (1991) του) το έκανε πάντα με βαθιά γνώση του πρωτότυπου, αλλά και σαφήνεια στην εικονική του μετάφραση.

Χωρίς να έχει μαζέψει καλές ανεπίσημες αντιδράσεις, το Hereafter (2010), η καινούρια δουλειά του Clint Eastwood που καταπιάνεται αλαφρά με το υπερπέραν προφανώς, κάνει παγκόσμια πρεμιέρα απόψε στο Toronto. Σε σενάριο Peter Morgan, η ταινία αποτελείται από τρεις ιστορίες, παράλληλες αλλά κοινωνικά και οικονομικά διαφορετικές, μιας Γαλλίδας ρεπόρτερ που γίνεται μάρτυρας σε τσουνάμι, ενός Αμερικανού εργάτη που επικοινωνεί με νεκρούς, και δυο δίδυμων παιδιών που ζουν με τη ναρκομανή μάνα τους στην Αγγλία.

Στο πιο πολύβουο φεστιβάλ του πλανήτη, η ιστορία των ημερών είναι πως μαζί με την επιστροφή της παγκόσμιας παραγωγής επανήρθαν δριμύτερα και τα αστεροφορτωμένα πάρτι, με αποτέλεσμα ξέφρενους περίπλοκους χορούς παρευρισκομένων και ενδιαφερομένων. Σε τέτοιο περιβάλλον ο γερο Clint δεν ευδοκιμεί ακριβώς φυσικά, έχει να πατήσει από το White Hunter Black Heart (1990) apparently, προτιμάει με συνέπεια τη Νέα Υόρκη, όταν δε πάει βαρκάδα στις Κάνες για να συντηρεί το, δίκαιο, υπερ-auteur-ικό προφίλ του στις, κάπως, πολιτισμένες Ευρώπες. Αλλά το Hereafter μάλλον αποτελεί σημαντική επένδυση για τη Warner και σίγουρα θα κοντραριστεί στα ταμεία με.. Paranormal Activity 2 (2010) και SAW 3D (2010), οπότε ο κάτοχος του πιο πρόωρου τιμητικού Oscar® ever, περιφέρεται σαν υποδειγματικός επαγγελματίας στη καναδική μεγαλούπολη, δίπλα σε hipsters χωρίς ακριβώς υπομονή για παλιομοδίτικη ηθική. Συνοπτικά, η Warner είχε κανονίσει μια και μόνη και επίσημη προβολή στο καναδικό φεστιβάλ, τελικά πρόσθεσε ακόμα μια για δημοσιογράφους αλλά με embargo στις δημοσιεύσεις μέχρι την πρεμιέρα, embargo που προέκυψε υποθέτεις από σκεπτικό ότι οι διαδιχτυακές αντιδράσεις μετά το trailer ήταν ανάμικτες και θα χρειάζονταν ευρύτερο και ενήλικο κοινό να εξισορροπήσει τις όποιες γνώμες κριτικών και geeks. Ανεξάρτητα με την αίσθηση που δίνει η συγκεκριμένη παραγωγή, η πολιτική του studio δε γίνεται αυτόματα κομπιναδόρικη, ο Eastwood έχει μια συνέπεια στη παρουσία στα βραβεία όση και στη δουλειά του, όμως ταινίες σα το Gran Torino (2008) ήταν μόνο στην Ευρώπη αφορμή για να του δίνεις και τους Φοίνικες των Φοινίκων, στη γη των καουμπόηδων αντιμετωπίστηκαν περισσότερο σα φτηνός εμπορικός συναισθηματισμός και τέτοια μαχαίρια είχαν ήδη βγει και για το Πεπρωμένο. Τώρα βέβαια ο Peter Morgan είναι εξίσου συνεπής αντιπάθεια των Μαζών για τις σοβαροφανείς παρλαπίπες του, οπότε είναι ανησυχητικό ότι ο Eastwood βρήκε το σενάριό του τόσο ευφυές που αποφάσισε αμέσως να το γυρίσει. Παρολαυτά, αν υπάρχει κανένας άνθρωπος που να μπορεί να σκηνοθετήσει βάθος στους χάρτινους μπόμπους του Βρετανού τότε βρέθηκε ο κατάλληλος, και ο Matt Damon τουλάχιστο από το cast, έχει δώσει πετυχημένα εξετάσεις, στο Invictus (2009), στο να δίνει ανεπαίσθητα εσωτερική ζωή και παρελθόν σε χαρακτήρες που αγχώνονται κάπως να την εκφράσουν (ή δεν έχουν καν, κατ' επέκταση).

Στο Hereafter ο Eastwood είχε και τη πρώτη του ουσιαστική επαφή με ψηφιακά εφέ, με σκηνές που το αποτέλεσμά τους εξαρτάται κυρίως από "κάτι τύπους που δουλεύουν κάπου τα κομπιούτερ τους", πιο φανερά στα νερά που καταπίνουν τις πισίνες και τους δρόμους στο trailer, αφού αυτό σου έχει κολλήσει προηγουμένως αρκετές άλλες σκηνές προσπαθώντας να πιάσει κάνα περίφημο συναισθηματικό τόξο σου. Στη πραγματικότητα, πριν από μια σειρά από μουντές ως δακρύβρεχτες βινιέτες, το σενάριο του Morgan περιγράφει ακριβώς αυτό το τεράστιο ωστικό κύμα που χτυπάει πόλη στον Ειρηνικό (και αλλάζει ας πούμε τη ζωή της Cécile de France), μια σκηνή κράχτη που φαντάζεσαι κίνησε αρκετά το ενδιαφέρον του Steven Spielberg για να αγοράσει το 2008 ολόκληρο το γραπτό, παρόλο που κυκλοφορούν πολλά να εξερευνούν αν όχι τιποτάλλο πιο κοφτά τα ίδια θέματα, το "τι συμβαίνει αφού πεθάνουμε" που κίνησε το ενδιαφέρον και του Clint στη συνέχεια. Στο τσουνάμι, μαζί με τις μυστήριες, αιθέριες ψηφιακές περιοχές που χρειάζονταν να κινηματογραφήσει, μπορείς να δεις κάποια κίνητρα πέρα από τις μεταθανάτιες ανησυχίες στη δουλειά του σκηνοθέτη, και όπως και να 'χει, και όπως προειδοποιούν και οι LA Times, μη περιμένεις να δεις πυροτεχνήματα στο τέλος (ο Spielberg είχε στη πραγματικότητα βάλει να τα προσθέσουν, αλλά η αρχική κατάληξη αποκαταστάθηκε κάπου στο πέρασμα της παραγωγής από τη Dreamworks στη Warner), περίμενε εμπειρία που μπορεί και να σου μείνει και μετά τα credits.

Μέσα σε σφυρίγματα, παρά την ιταλική της καταγωγή που συνήθως κάνει tifosi τους ντόπιους δημοσιογράφους στο Lido, η Sofia Coppola παρέλαβε απόψε από τον Quentin Tarantino το Χρυσό Λιοντάρι του 67ου φεστιβάλ της Βενετίας. Το Somewhere με το οποίο η σκηνοθέτρια του Χαμένου στη Μετάφραση (2003) προσπάθησε να ξεπεράσει κάτι ενδιάμεσα.. παντεσπάνια, είχε συναντήσει στις προβολές του γενικά θετική αλλά συγκρατημένη υποδοχή από τους κριτικούς, τόσο συγκρατημένη που και ο τελευταίος οσκαροπρογνωστικάριος το είχε ξεγράψει στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.

Ακόμα πιο αμφιλεγόμενη, στη πραγματικότητα η πιο αμφιλεγόμενη δυνατή, ήταν η επιλογή της Balada Τriste de Τrompeta του Álex de la Iglesia για το Αργυρό Λιοντάρι σκηνοθεσίας, αφού o ματοβαμμένος μηδενιστικός πολτός του Ισπανού, με πρωταγωνιστές ψυχωτικούς δολοφόνους κλόουν στην αρχή και το τέλος της εποχής του Franco, συγκέντρωσε λίγη εκτίμηση και αμέτρητα φτυαρίσματα μετά τις προβολές του. Το τρίτο χτύπημα που έκανε El Paso τη Βενετία, ήρθε στο Βραβείο της Επιτροπής, στο Essential Killing του Jerzy Skolimowski του οποίου η αμφίσημη εξέταση ταλιμπανοειδών γενειοφόρων περίμεναν όλοι να περιοριστεί σε βραβείο ερμηνείας για τον Vincent Gallo το πολύ. Τώρα, οι διπλές βραβεύσεις μιας παραγωγής είναι σπάνιες στα μεγάλα φεστιβάλ, χαρακτηριστικά ο Mickey Rourke έφυγε με άδεια χέρια από την 65η Mostra αφού πήρε Χρυσό Λιοντάρι ο Wrestler (2008)· και από πάνω το φετινό πρόγραμμα του Marco Müller είχε πολλές δυνατές συμμετοχές, χαιρετίστηκε σα το καλύτερο φεστιβαλικό των τελευταίων χρόνων από τα μισά του ακόμα· έτσι, το τελευταίο που θα περίμενες θα ήταν να βραβευτούν όσο λιγότερες ταινίες, πράγμα που.. ακριβώς έκανε η φετινή επιτροπή, δίνοντας όντως και το βραβείο ερμηνείας στον Gallo και επιπλέον βραβείο σεναρίου στον De la Iglesia. Με ποια σκοπιμότητα γίνανε ολαυτά, δύσκολο να πεις προφανώς, ο Tarantino φαίνεται να προσπαθεί να πείσει τον πλανήτη ότι η επιτροπή του ομοφώνησε, το πιο τρελοπιθανό είναι να γέμισε μόνος του τη μεγάλη τριάδα των βραβείων, και με ότι δε πρότεινε κανένας, ακριβώς γιατί οι υπόλοιποι δε συμφωνούσαν.

Σε ότι απέμεινε, ξεχωρίζει η βράβευση της Ariane Labed του Attenberg, το οποίο ήταν σε πολλά.. διευθυντικά προγνωστικά και ακόμα περισσότερα τιτιβίσματα, είτε θες να το πιστεύεις είτε όχι. Η ταινία της Αθηνάς Ραχήλ Τσαγγάρη βραβεύτηκε και σε μια κατηγορία όπου ο συναγωνισμός ήταν τόσο έντονος όσο και για το Λιοντάρι, από τις πρωταγωνίστριες των Black Swan, Potiche, Meek's Cutoff και Vénus Noire, όπως παρατηρεί το indieWire και όχι μόνο.

Αξιοσημείωτα, τo Silent Souls του Aleksei Fedorchenko, κυριολεκτικά επιτάφια τελετουργικό art film, ήταν πρώτο στο πινακάκι για τους κριτικούς του Lido και πολλοί το δίνανε πρώτο και στα προγνωστικά, από την άλλη από χτες οι βρόμες λέγανε ότι ο Tarantino δε θα το ομοφωνούσε ούτε στη δική του κηδεία για τίποτα, και τελικά εκτός από το FIPRESCI που είχε σίγουρο, πήρε και το ανώμαλο (από την άποψη ότι δε δίνεται συχνά) Osella φωτογραφίας. Χωρίς ουσιαστική σημασία, η Mila Kunis πήρε μια παρηγοριά του Black Swan για "un giovane attore o attrice emergente", ο Monte Hellman πήρε το Leone Speciale που τον περίμενε συστημένο εφόσον είχε πάνω από 20 χρόνια να κάνει μεγάλου μήκους, και το Avatar (2009) πήρε τα τρισδιάστατα γυαλιά Persol, όσο ένα μεγάλο κορδόνι από αξιόλογα φιλμ, από το βαθιά αμερικάνικο Meek's Cutoff της Kelly Reichardt μέχρι το βαθιά γιαπωνέζικο 13 Assassins του Takashi Miike, έφευγαν αμνημόνευτα. Έτσι η τελική εικόνα της Venezia 67 αναπόφευκτα μεταφέρεται αλαφρά πικρόχολα στους απέξω, ακόμα και το ρεπορτάζ του Variety (που συμπληρώθηκε όσο συμπληρώνονταν και αυτό εδώ το θέμα) κλείνει πιάνοντας τα μπάζα από τη κατασκευή του νέου Palazzo Del Cinema και τις καθυστερήσεις στις προβολές, και η διοργάνωση του 2011 και τελευταία για τον Müller, θα έχει πιθανότατα δυσκολότερο και από το φετινό έργο στο να μαζέψει δημοσιογραφικό ενδιαφέρον. Σε θετική νότα για αλλαγή, η διοργάνωση του 2010 μάζεψε σίγουρα αυξημένο ενδιαφέρον, και κινηματογραφικό αντί για κουτσομπολίστικο, και οικουμενικό αντί για αμερικάνικο (που ειρωνικά είχε τελειώσει με τη προβολή του Somewhere, τη προηγούμενη Παρασκευή), και το έκανε ρίχνοντας νέους κι άφραγκους στα βαθιά με επιτυχία.

Aπό τα αμέτρητα φιλμ που ψάχνουν δημοσιότητα και φέτος στο Toronto, πρώτο που μάζεψε ψιλοξεσαλωμένες κριτικές, και όχι ακριβώς αναπάντεχα, είναι το Easy A (2010), εφηβοκωμωδία που ανοίγει την επόμενη βδομάδα στην Αμερική για να κάνει τσεκαρισμένα πια την Emma Stone superstar.

Βασισμένη κάπως στο Άλικο Γράμμα του Nathaniel Hawthorne, κυρίως από την άποψη ότι πια το φοράει η Emma με περηφάνεια όπως βλέπεις, η σύνοψη μιλάει για μικρή που γίνεται η δημοφιλής τσουλάρα του σχολείου χωρίς ακριβώς να έχει χάσει τη παρθενιά της. Περίεργα, αυτό δεν υπονοεί τη χρήση άλλης δημοφιλούς οπής, αλλά ότι η μικρή το προσποιείται για χάρη gay, στρουμπουλούληδων και λοιπών περιθωριακών του σχολείου, υφαίνοντας μια κάποια ευαίσθητη ηθική μυθολογία στη πορεία. Και όταν ενσωματώνει στο υφαντό και κάτι τετριμμένα να, το πρώτο που κάνει είναι να τα σχολιάζει, όπως βιάζεται να ξεκαθαρίσει το trailer και ο σκηνοθέτης σε κάθε του συνέντευξη, αλλά δε προσπέρασαν με την ίδια ευκολία και οι κριτικές. Σαν αποτέλεσμα, η γενική αίσθηση είναι κωμωδίας που το προσπάθησε αρκετά, μιας "γυμνασιακής τρέλας που αναποδογύρισε ένα αδιέξοδο είδος με κατεργάρικο πνεύμα" σύμφωνα με τον Kirk Honeycutt στο THR, αλλά δεν έφτασε ακριβώς σε κλασικότητα Mean Girls (2004), ούτε βέβαια πιο πέρα, σε τίποτα από John Hughes των 80s, αν εξαιρέσεις το σημαντικό γυναικείο κεντρικό χαρακτήρα. Ο τελευταίος πιστώνεται τόσο στην αναμφισβήτητα ταλαντούχα από όλες τις απόψεις δεσποινίδα Stone, όσο και στον δημιουργό του, Bert V. Royal, τριαντάρη θεατρικό συγγραφέα του οποίου τα off-Broadway ανεβάσματα με πυρομανίες, μυσοφοβίες και πιωμένες cheerleaders βεβαίως βεβαίως, φαίνεται να κίνησαν το ενδιαφέρον του Hollywood στα 00s. Το σενάριο του Royal, ακόμα και μετά τις διορθώσεις του σκηνοθέτη του, έχει γλώσσα γεμάτη ανήλικες χριστοπαναγίες και δεν είναι καθόλου απίθανο η προσαρμογή της παραγωγής σε PG-13 να της στέρησε την είσοδο στα all-time classics, παρολαυτά μπαίνει άνετα στα κορυφαία των τελευταίων χρόνων και μάλλον θα πετύχει "ένα είδος έξοχου" ειδικά για το κοινό της, όπως καταλήγει το Variety περισσότερο συνοψίζοντας τον τρελό ενθουσιασμό των ακροατηρίων στις δοκιμαστικές προβολές των τελευταίων βδομάδων.

Μάλλον ελαφρή μεταφορά της νουβέλας του Mordecai Richler με τον Paul Giamatti σε οσκαρικό ρόλο, το Barney's Version (2010) παίζει στη τελευταία διαγωνιστική βραδιά της Βενετίας, μετά το μάλλον αριστουργηματικό Road to Nowhere (2010) του Monte Hellman που προστέθηκε στα φαβορί για το Χρυσό Λιοντάρι. Η επιστροφή μετά από 21 χρόνια του σκηνοθέτη του Two-Lane Blacktop (1971) αναμένονταν πάντως εξίσου με τη πρώτη φιλόδοξη δουλειά του σκηνοθέτη άπειρων επεισοδίων του CSI, στην Ιταλία τουλάχιστο, όπου ο Barney Panofsky έγινε περίπου εθνικός ήρωας στα 00s.

Ο μυθιστορηματικός κύριος Panofsky είναι βέβαια Καναδός με εβραϊκή καταγωγή όπως και ο δημιουργός του, και στην έκδοση του 1999 απομνημονεύει, κομπλέ με υποσημειώσεις του γιου του να τις διορθώνουν, τις περιπέτειές του με τις τρεις κυρίες Panofsky. O Barney είναι επιπλέον και τηλεπαραγωγός, στη πασίγνωστη και στη πραγματικότητα Totally Useless Productions, οπότε οι γυναίκες του έχουν τουλάχιστο εμφάνιση αν όχι και άνεση ξεσκίσιμης γλάστρας, και την έχουν τουλάχιστο στη μεταφορά στον κινηματογράφο όπου δε θα έβρισκες άξεστο παραγωγό με πούρο να εγκρίνει τίποτα λιγότερο από τη Rachelle Lefevre (η οποία actually παράτησε το Twilight franchise για το ρόλο). Ο Barney τέλος, σε περίπτωση που δε το κατάλαβες ακόμα, είναι αυτός που κατηγορείται, έντυπα, για "κακοποίηση συζύγων, καλλιτεχνική απατεωνιά, προώθηση σαβούρας, και πολύ πιθανά φόνο" και ο δικηγόρος του τον συμβουλεύει να μη κινηθεί δικαστικά γιατί το quote "ακούγεται αρκετά ακριβές". Το προφανές χάρισμα του Richler για "δηκτική σάτιρα και αιχμηρό πνεύμα", προφανέστερα μαζί με τις γκομενοπεριπέτειες του ήρωά του, την απάντηση στις κατηγορίες, την Εκδοχή του Barney, την κάνανε ειδικά στην Ιταλία αυτό που λέμε ιδιαίτερα αγαπητή και μεταφράζεται σε διακόσιες χιλιάδες αντίτυπα εκεί. Έτσι ο παραγωγός της μεταφοράς, ο Robert Lantos --που μπορείς να πεις ότι έβαλε τη καναδική βιομηχανία στη πρώτη κατηγορία ή ότι έβαλε τους καναδούς φορολογούμενους μέσα και παραμέσα με αποτυχίες στιλ Ararat (2002) και Where the Truth Lies (2005)-- είχε αποφασίσει να κάνει πρεμιέρα στο Lido πριν καν ξεκινήσουν τα γυρίσματα, λέει, παρόλο που είναι μόνιμος επισκέπτης στις Κάνες, και φυσικά μόνιμα παρών στο Τορόντο όπου περπάτησε δέκα φορές το χαλί σε opening night gala. Ο μεγαλοπαραγωγός αποφάσισε για τους ίδιους λόγους και ακόμα περισσότερους (i.e. για να βρει πιο εύκολα χρηματοδότες) να μεταφέρει και ολόκληρη περίοδο της ζωής του ήρωα στη Βενετία από το Παρίσι, αλλά είναι οι ελευθερίες με τον τόνο και τις εμφάσεις του βιβλίου, με το "σκοτεινό υπόγειο ρεύμα" που βάφτηκε "εφησυχαστικό μπεζ" όπως παρατηρεί το Variety και είχαν παρατηρήσει στο τιζεροτρέιλερ από τον Μάη οι φαν, είναι η ημι- αναλφαβητοποίηση του υλικού της που φαίνεται να ρίχνει τη ταινία σε επίπεδο λίγο πάνω από μεσοβέζικη οικογενειακή δραμωδία.

Με τη πρόσθεση και του Hollywood Reporter που δημοσίευσε θετικότερη κριτική, τα trades καλολογούν ομόφωνα την ερμηνεία του Giamatti, και δε ξέρω εσύ αν θα περίμενες τίποτα λιγότερο από τον πρωταγωνιστή του American Splendor (2003) σε ένα ρόλο στριμμένου μεν εμπορικότερα δε, πάντως η Sony Classics επιβεβαίωσε τις υποψίες των υπολοίπων και ειδικά.. του Lantos, αγοράζοντας τα αμερικάνικα δικαιώματα της παραγωγής πριν καν προβληθεί, με προφανή στόχο να τη σμπρώξει στα βραβεία, όπως έκανε χαρακτηριστικότερα πέρσι με το Last Station (2009). O Giamatti δήλωνε στη Βενετία σήμερα την ελπίδα ο περίπου γουντιαλενικός χαρακτήρας του να αρέσει στο κοινό παρόλο που η SPC δε φημίζεται και για τις υπερευρείες διανομές της, όσο ο παραγωγός του εξιστορούσε τη δυσκολία στο να γραφτεί σενάριο μετά το θάνατο του Richler που σκόπευε να το επιμεληθεί ο ίδιος, όπως είχε κάνει για την οσκαρο-υποψήφια Apprenticeship of Duddy Kravitz (1974) και όλες γενικά τις δουλειές του που μεταφέρθηκαν στη μεγάλη οθόνη.

Ο ονομαστός σκοτεινός εικονοκλάστης της Ιαπωνίας αναδημιούργησε με ριγοριστική πειθαρχία μπιμούβικο σαμουραϊδράμα των 60s, και η Βενετία στρώνει απόψε το κόκκινο χαλί της, με πρώτο στην υποδοχή τον Quentin Tarantino πιθανότερα, για τους 13 Assassins (2010) του Takashi Miike.

Ο χαρακτηρισμός του Miike είναι από τον Hollywood Reporter αν ακολουθήσεις και το link, αλλά την έκπληξη από την έλλειψη εκπλήξεων που θα βρεις εκεί, την εκφράσανε οι περισσότεροι που είδανε την ταινία στις προβολές για τον τύπο, τουλάχιστο όσοι δε ξέρανε και πολλά για τη παραγωγή και περιμένανε χαντζάρια και κεφάλια να χορεύουν γιαπωνέζικη σάλσα βουτηγμένα στο αίμα. Όμως το πρωτότυπο jidaigeki (ή chambara ακριβέστερα) του Eiichi Kudo φαίνεται να έχει μαζέψει πολύ καταξίωση από το 1963, το βοήθησε και η παρουσία του (βετεράνου του Kurosawa) Kô Nishimura υποθέτεις, και όπως και να 'χει, τα trailer του remake είχαν επιβεβαιώσει από νωρίτερα τις δηλώσεις του Miike στη σημερινή συνέντευξη τύπου, τη πρόθεσή του να ζωγραφίσει αδρά για τους πιτσιρικάδες της πατρίδας του το όχι και τόσο μακρινό παρελθόν τους. Στην εποχή των παπούδων του σκηνοθέτη λοιπόν, ο κακός αδερφός του σογκούν βίαζε και σκότωνε, και οι σαμουράι έπρεπε να διαλέξουν ανάμεσα στο κώδικα τιμής που επέβαλλε υπακοή, και στον κώδικα ηθικής που επέβαλλε να μαζευτούν μια ντουζίνα και να τον δολοφονήσουν, απαραίτητα με τη βοήθεια του τοπικού διαβολάκου για το comic relief. Η ηθική αποστολή των σαμουράι ήταν τότε αυτοκτονίας αφού βέβαια κανένας κακός αδερφός σογκούν δε κυκλοφόρησε ποτέ χωρίς εκατοντάδες κομπάρσους για προστασία, όμως η ηθική υποχρέωση που ένιωσε ο Miike να σώσει τώρα από την εξαφάνιση το γιαπωνέζικο δράμα εποχής, είχε ευκολότερο δρόμο προς τη καταξίωση, ως δεδομένα awesome όπως όσες του τρώνε λιγάκι παραπάνω κόπο και χρήμα (από τις.. άπειρες που κάνει κάθε χρόνο), και ως δεδομένα ευπρόσδεκτη από τον Marco Müller, ειδικά σε χρονιά με τον Tarantino πρόεδρο της επιτροπής του διαγωνιστικού. Στη πραγματικότητα, το από χτες στα τιτιβίσματα επαναλαμβανόμενο awesomeness των Assassins ήταν φέτος αρκετό για να τους επιτρέψει και συνοδεία στη Βενετία, τη συνέχεια του υπερκάλτ Zebraman (2004), μεταμεσονύχτια και εκτός διαγωνιστικού απόψε.

Νέα γενιά Κυνηγών, βάζει νέα ομάδα γήινων, σε νέο πλανήτη. Στοχεύοντας να γυρίσει στα παλιά φυσικά.Σα κληρονομιά των 80s, οι Predators (2010) χρωστάνε τόσο στον Predator (1987) όσο και στον Running Man (1987) του Governator, η λειτουργική τους συμφωνία μαζί σου επιβάλλει να μην αμφισβητείς τόσο την ύπαρξη εξωγήινων κυνηγών όσο και το ότι δεν έχουν ανακαλύψει τη τηλεόραση. Οι εξωγήινοι με τις πλεξούδες και την ουλίτιδα, μεταφέρουν λοιπόν κακούργους γήινους επιλεγμένους με τη τελευταία λέξη στη πολιτική εθνικοτήτων του Hollywood, και τους βασανίζουν ριαλιτικά σε πλανήτη αρένα, σε μια ιστορία που έγραψε αρχικά ο Robert Rodriguez στα 90s, θεωρητικά έχοντας ρίξει μια ματιά και στο εγχειρίδιο των Aliens (1986). Στη πράξη, τρως αρκετή ώρα να παρακολουθείς χτίσιμο έντασης μέσα από ανάπτυξη κτηνανθρωπικών χαρακτήρων και μέσα από bonding που τους βαφτίζει σε όσες περισσότερες από τις περιπέτειες του πρωτότυπου μουσκουλοφόρου με τα σπαστά αγγλικά, μια "ατμόσφαιρα μυστηρίου" που δε σε βοηθάει να την αναπνεύσεις ακριβώς ούτε η ατελείωτη ανταλλαγή κλισέ (η οποία σε κάνει να εκτιμάς τη συνειδητή μουγκαμάρα στη πρώτη ταινία) ούτε το ότι τη συνέχεια, την εμφάνιση των predators, την έχεις δει να έρχεται είκοσι χρόνια νωρίτερα, και αυτή πλήρωσες να δεις. Όσα βλέπεις στη συνέχεια, είναι πλάσματα με φετιχιστική εμμονή στις τηλεοπτικές διαδικασίες, απέναντι σε θηράματα εδραιωμένα δίχως ελπίδα στη κόλαση, έναν παραπάνω εκφυλισμό του.. εμπορικού σήματος, ακριβώς αντίθετο στο στόχο της παραγωγής να προετοιμάσει sequels χωρίς να κάνει reboot στο franchise. Η ασυνέπεια και η απληστία της καταστρέφουν τη ταινία με άλλα λόγια, ακόμα και στα τεχνικά εκεί που ο Nimród Antal φαίνεται να στοχεύει σε συνεκτική δράση παλιάς σχολής, εκεί τη φορτώνει με φτηνά ψηφιακά απόκοσμα μπασταρδόσκυλα να σου θυμίζουν ότι τα πρακτικά εφέ βοήθαγαν στο δέσιμο αν όχι στη σοβαρότητα, και περνάει και σε πιο πρόσφατα τρικ χωρίς να έχει ακριβώς ιδέες πως να τα χειριστεί (όπως είχαν οι Strause στο AVPR (2007) ας πούμε), αλλά γενικότερα, παρόλη τη γκρίνια και την ανυπαρξία συναγωνισμού, δε μπορείς να αρνηθείς ότι οι Predators μπαίνουν και σε αξία εκεί που έχουν τις ρίζες τους χρονικά, πριν τα VS στα 00s τουλάχιστο.