Κυκλοφόρησε τη βδομάδα που πέρασε σε όλη την Ανατολική Ευρώπη το trailer της καινούριας ρώσικης υπερπαραγωγής με τον προχρονολογημένο τίτλο 1612 (2007), όπως γράψανε οι φίλοι μας του Twitch που ξεκίνησαν την ίδια περίοδο και συνεργασία με το AICN, οπότε να περιμένεις να μας λινκάρει και η παρέα του χοντρο-Χάρη οσονούπω (πως λέμε fat chance?).

Το φιλμ αναφέρεται στα κωμικοτραγικά γεγονότα που ακολούθησαν το θάνατο του Ιβάν του Τρομερού και του ψιλοανίκανου διαδόχου του στη Ρωσία, με άπειρους ψευτο- Δημήτριους να ισχυρίζονται ότι είναι ο πεθαμένος στην εξορία γιος του πρώτου τσάρου του βασιλείου, και να καταλαμβάνουν το θρόνο με συμμαχίες και πολέμους Πολωνών, Σουηδών και ντόπιων, σε μια περίοδο που έμεινε στην ιστορία ως Εποχή των Αναστατώσεων και ξεκλήρισε τον μισό πληθυσμό. Οι Πολωνοί εκδιώχθηκαν από το Κρεμλίνο που είχαν καταλάβει στις 4 Νοεμβρίου του 1612, και τσάρος ανέλαβε ο Μιχαήλ Ρομανόφ, πρώτος της δυναστείας που κράτησε μέχρι την Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917.

Η κωμικοτραγική (από το trailer τουλάχιστο) παραγωγή, στη μόδα των ιστορικών επών που πλημμυρίζουν την Ανατολή τώρα που η τεχνολογία επιτρέπει ψηφιακούς κομπάρσους, είναι της TriTe του Nikita Mihalkov, σκηνοθετημένη από τον Vladimir Khotinenko με πείρα στα ρώσικα ταμεία και βραβεία από τον Μουσουλμάνο (1995) και τα 72 Μέτρα (2004). Αν και είναι πανδύσκολο να το υπολογίσεις ακριβώς (εδώ στην Αμερική και δε βρίσκεις άκρη) το κόστος φέρεται κοντά στα $10 εκατομμύρια, με τις έτερες εγχώριες μεγα-παραγωγές Night Watch (2004) και Day Watch (2006) μαζί να έχουν κοστίσει γύρω στα $6, και το Wolfhound (2006) εκεί γύρω και παραπάνω ($11-12 μύρια). Οπότε καταλαβαίνεις ότι η πείρα του σκηνοθέτη που μετράει είναι αυτή στον πατριωτισμό, με τις ιστορίες για γυρισμούς από το Αφγανιστάν και την τραγωδία του Kursk να εξαργυρώνονται σε μια ταινία που δηλωμένα σκοπεύει να μάθει τους Ρώσους γιατί η εθνική τους επέτειος είναι στις 4 του Νοέμβρη και όχι στις 7 (της Οκτωβριανής) πια. Ανεπίσημα το χεράκι τους στην ιστορία και βαθιά στην τσέπη έχουν βάλει ο δισεκατομμυριούχος Viktor Vekselberg που συνηθίζει κάτι τέτοιες εθνικές προσφορές και ο πρόεδρος Vladimir Putin που προφανώς θέλει να συνδέσει το όνομά του με μια ακόμα δυναστεία μετά από εποχή αναστατώσεων. Η πλάκα είναι ότι καμιά σύγκριση δε φαίνεται να μπορεί να γίνει, τόσο σε επένδυση όσο και σε αποτέλεσμα, με τα.. καζακστανικά έπη Nomad (2005) και Mongol (2007).

Σε είδα που παραλίγο το ξέχασες, αλλά μη νομίζεις ότι σε ξέχασε κι αυτό. Το Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου κλείνει φέτος τη δεύτερη δεκαετία ζωής, και θέλει εσένα για να ξεκινήσει την τρίτη. Και μετανιωμένο απ' το περσινό του άνοιγμα στην αμερικάνικη αγορά, επιστρέφει φέτος με τίτλους ευρωπαϊκούς στις πρεμιέρες του, και κλίση στην ανατολικομπλοκίτικη ποικιλία, προκαλώντας σε να αντέξεις την κινηματογραφία της ηπείρου σου, χωρίς να ρευτείς το δυνατό roster αμερικάνικου ανεξάρτητου που χλαπάκιασες την προηγούμενη βδομάδα. Το πρόγραμμα προβολών του, μπορείς να το βρεις online από σήμερα, στην ανενεωμένη (κι ας μην της φαίνεται) σελίδα του.

Τη δεκαήμερή του διάρκεια, το φεστιβάλ θα την ανοίξει την Πέμπτη 11 Οκτωβρίου στις 20.00 στην πλατεία Δικαστηρίων με συναυλία της Φιλαρμονικής του Δήμου Αθηναίων, που σε μιάμιση ώρα θα παίξει "ένα απάνθισμα αντιπροσωπευτικών μουσικών από γνωστές κινηματογραφικές ταινίες όπως Δόκτωρ Ζιβάγκο, Μπεν Χουρ, Οι Πειρατές της Καραϊβικής, Ζορμπάς αλλά και αφιερώματα στον Νίνο Ρότα, Τσάρλι Τσάπλιν και πολλά ακόμα," κι αμέσως μετά, όλοι μαζί θα περάσουμε απέναντι, για την επίσημη πρεμιέρα της διοργάνωσης με το φετινό Χρυσό Φοίνικα, 4 Μήνες, 3 Εβδομάδες και 2 Μέρες (2007). Η τελετή λήξης θα γίνει πάλι στο Ιντεάλ, την Κυριακή 21, με το βραβευμένο στα παράπλευρα της Βενετίας It's a Free World (2007) του Ken Loach. Ας ελπίσουμε οι αιθουσάρχες να έχουν ρυθμίσει το ηχείο που τρίζει πάνω απ' την είσοδο.

Στο ενδιάμεσο, εκτός από 17 πρεμιέρες σημαντικών επί το πλείστον παραγωγών --μεταξύ των οποίων το Lust, Caution (2007) του Ang Lee και το Elizabeth: The Golden Age (2007) που δε θα χάσεις, το Factory Girl (2006) που μπορείς και να χάσεις, αλλά και το Taxidermia (2006) που δεν πρέπει να χάσεις-- το Ευρωπαϊκό Πανόραμα θα σε χορτάσει και με αφιερώματα, σ' έναν πιτσιρικά που λέγεται Orson Welles και το έργο του δεν έχει αναλυθεί αρκετά, μία συλλογή από cult ταινίες τις μισές εκ των οποίων θα 'χεις δει έτσι κι αλλιώς και τις μισές απ' αυτές σε μεγάλη οθόνη κιόλας, την ενότητα Make Love Not War με αντιπολεμικές "και άλλες ταινίες" όπως το MASH (1970), το Easy Rider (1969) και το Zabriskie Point (1970), μερικές επιλογές απ' τη φιλμογραφία του Ken Loach και του παραγωγού Monte Hellman, πνευματικού τέκνου του Roger Corman, κάποιες (υπερ)ειδικές προβολές προς τιμήν των Antonioni και Bergman, και το μάλλον πιο ενδιαφέρον απ' όλα πρόγραμμα, με τίτλο Επίμαχος Ελληνικός Κινηματογράφος, που καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ταινιών ανορθόδοξων, αιρετικών, ή τέλος πάντων αμφιλεγόμενων Ελλήνων δημιουργών.

Ως μη trekkie και κρίνοντας εξ ιδίων, μπορώ με ασφάλεια να χαρακτηρίσω τον παραπάνω χαιρετισμό που εφηύρε ο Leonard Nimoy για τον αξέχαστο χαρακτήρα του Βολκάνιου (εκ του πλανήτη Βόλκαν) Mr Spock, ως ανέτως την πιο αναγνωρίσιμη αναφορά στην τηλεοπτική σειρά που --σε διάφορες μορφές και με μερικά διαλείμματα-- για σχεδόν μισό αιώνα, με θάρρος μας πήγαινε εκεί που κανείς άνθρωπος δεν είχε πάει πριν. Η χειρονομία, που προκάλεσε κράμπες σε ουκ ολίγους συναδέλφους του εμπνευστή της, εκτός από έναν κώδικα που υπερέβη το πλαίσιό του και πέρασε μαζί με πολλά άλλα στοιχεία του Star Trek στο πάνθεον της pop κουλτούρας, γέννησε ταυτόχρονα και το νέο είδος του trekjew, αφού βασιζόταν σε εβραϊκή κίνηση ιερατικής ευλογίας, και αρχικά συνοδευόταν απ' την ελεύθερη αγγλική ερμηνεία "peace and long life" του επίσης εβραϊκού χαιρετισμού shalom aleichem (γνωστό και ως σαλάμ αλέκομ, κυριολεκτικά "ειρήνη και μακροζωία"), πριν αντικατασταθεί απ' το πιο εξωγήινο "μακροημέρευε και ευημέρευε". Πράγμα που απέδειξε ότι τελικά οι Εβραίοι κυβερνούν και το διάστημα.

Και ο λόγος που σου τα λέω όλα αυτά, σε περίπτωση που δεν το 'χεις ψυλλιαστεί ακόμη, είναι γιατί τον ίδιο χαιρετισμό προβάρω για να απευθύνω στον κινηματογράφο Τριανόν, που ξετρύπωσε μια πολύ ιδιαίτερη εκδοχή του αστερόπλοιου Enterprise, μια εκδοχή που φτιάχτηκε από fans και προσφέρεται σε fans (κι όσους αυτοί σούρουν μαζί τους), στην ειδική, one night only προβολή της. Απ' την πώρωση αρχικά του James Cawley, ενός επαγγελματία μιμητή του Elvis και προφανώς άρρωστου trekkie, το Star Trek: New Voyages μετέτρεψε το υπόγειο του εμπνευστή σε άντρο καμένων που έσπευσαν να διαθέσουν τον εθελοντικό τους χρόνο και ό,τι ταλέντο διέθεταν σε ένα project αγάπης και αφοσίωσης, το οποίο αργότερα τίμησαν και τα μέλη του αρχικού cast, George Takei και Walter Koening, παίρνοντας ξανά τη θέση τους στο αντίγραφο της γέφυρας του Enterprise. Απ' τα πέντε επεισόδια που προέκυψαν (συν ένα που βρίσκεται στην προπαραγωγή), τα δύο με τα παλιά μέλη του πληρώματος παίζουν απόψε μετά τα μεσάνυχτα σε ψηφιακή κόπια στη μεγάλη οθόνη του Τριανόν, και αν υπολογίσεις ότι η είσοδος είναι ελεύθερη και θα 'ναι κι άλλοι εκεί με κολλητά χρωματιστά μπλουζάκια και μυτερά αυτιά, νομίζω θα 'ναι καλύτερη φάση να πας κι εσύ εκεί, απ' το να τα δεις στο πισί σου. Αν μη τι άλλο, εκτός από καλό ζέσταμα για την επερχόμενη ταινία του J.J. Abrams, θα δείξεις στον αιθουσάρχη ότι έχεις όρεξη για κάτι τις διαφορετικό στην αίθουσα, και θα του δώσεις θάρρος την επόμενη φορά να σου φέρει και τίποτα χαμένο από Doctor Who και Candy Candy.

Με τα τραγούδια στο minimum για να μην μπερδέψει το κοινό με το concept του musical όπως σημειώνει η Anne Thompson, κυκλοφόρησε χθες βράδυ στο Yahoo! το trailer της υπεραναμενόμενης νέας συνεργασίας Tim Burton – Johnny Depp, η κινηματογραφική βερζιόν του slasher musical του Stephen Sondheim, που είχε αρχίσει να μαζεύει Όσκαρ απ' την Άνοιξη περίπου, μέχρι που η παραγωγή έκανε αναγκαστικές διακοπές για να μπορέσει ο πρωταγωνιστής της να συμπαρασταθεί στην άρρωστη κόρη του, κι οι έτοιμοι από καιρό πολέμιοι να αρχίσουν να πετάνε τα βέλη τους για προβλήματα και κόντρες και δυσκολίες έγκαιρης ολοκλήρωσης και αιτήματα της Warner για λιγότερο αίμα και PG-13 αντί του R rating.

Ο Burton βέβαια, είχε κι άλλες σκηνές να γυρίσει στο μεσοδιάστημα, κι η Warner διέψευσε κατηγορηματικά τις φήμες για κοψίματα και μάλιστα άλλαξε το άνοιγμα από περιορισμένο τα Χριστούγεννα με βλέψεις για διεύρυνση το Γενάρη, σε full-on επίθεση τη βδομάδα που η Αμερική γεμίζει ζαχαρωτά, ενθουσιασμένη με το ιδανικό για counter-programming υλικό της. Η ταινία έκανε τα πρώτα αποκαλυπτήρια με επιλεγμένα κλιπάκια που προκάλεσαν παράκρουση στην Βενετία, και τώρα μπορείς κι εσύ να δεις το γιατί. Ο Depp, που αυτή τη φορά λέει τα τραγούδια του αντουμπλάριστος, φαίνεται έτοιμος να επιβεβαιώσει τις πρώτες ανταποκρίσεις περί μνημειώδους ερμηνείας της πιο σκοτεινής ποικιλίας, στο ρόλο του σαλεμένου μπαρμπέρη που εγγυάται πιο βαθύ ξύρισμα απ' τους συναδέλφους του, και παρέχει και πρώτη ύλη στην τρελή κυρία του ισογείου για τις κρεατόπιτές της. Κι ο Burton που τον καθοδηγεί για έκτη φορά, αποφασισμένος να τεντώσει σαγόνια περισσότερο από ποτέ με τις απίστευτες εικόνες του, και να κλείσει από τώρα την πρόσκλησή του για εκείνο το μεγάλο χειμωνιάτικο κόκκινο χαλί.

Ένας αποστρατευμένος στρατονόμος πληροφορείται ότι ο γιος του γύρισε από το Ιράκ αλλά εξαφανίστηκε και κινδυνεύει να κηρυχτεί λιποτάκτης."Freedom is on the march and America is more secure" ακούγεται να λέει, στην αρχή, o Dumbya σε μια από τις φορές που πιπίλαγε τη γλυκιά καραμέλα της οξυμωρής φράσης-σύλληψης για τους στρατιώτες του που χάσανε τη ζωή τους στο Ιράκ. Και ο Paul Haggis που ξέρεις πια ότι προτιμάει να έχει νόημα από το να το προσποιείται, καταλαβαίνεις και με τι θα αναμετρηθεί στη συνέχεια της Κοιλάδας του Ηλά (2007). Συνέχεια μη ενδεδειγμένη για όσους προτιμάνε να διακρίνουν σοβαρότερα θέματα στους αντικατοπτρισμούς (των χιλιοτραγουδισμένων από τις Μάζες) ιρανικών ερήμων.

Βασισμένο σε πραγματική ιστορία, το σενάριο του Haggis ρέει σαν αστυνομικό θρίλερ και είναι το πιο ώριμό του μέχρι τώρα, με χαρακτήρες που δε χρειάζονται παρελθόν για να (παρα)γίνουν αληθινοί, δεν έχουν μονοδιάστατες προσωπικότητες, έχουν διακριτά ήθη και αρχές (χωρίς απαραίτητα την αγνότητα που συνοδεύει συνήθως τέτοιους όρους) και μπλέκουν σαν αποτέλεσμα σε συνεχόμενες εσωτερικές και εξωτερικές συγκρούσεις, μεταξύ τους και με την πραγματικότητα. Προσθέτοντας και μικρές παράλληλες ιστορίες που ξέρει να χειρίζεται όσο λίγοι, ο σκηνοθέτης δε χάνει ποτέ το focus αν και με λιγότερη συνέπεια απ' ότι στο Crash (2004), παρόλο που ήταν τελικά το ισχυρότερό του ατού (αλλά και αυτό που δέχτηκε τις περισσότερες επιθέσεις). Πιο εξώφθαλμα στον τίτλο που θα πρέπει να έχεις περάσει μια εκπαίδευση με παραλλαγή ερήμου για να διακρίνεις τι υπονοεί. Στους πιο χαμηλούς τόνους βοηθάει και ο συγκλονιστικότατος Tommy Lee Jones που μόνο με τα θλιμμένα μάτια, το σκαμμένο πρόσωπο και την κουρασμένη αλλά σταθερή φωνή έχει ήδη παρουσιάσει όλο το παρελθόν του ήρωά του και προχωράει την ιστορία του ακόμα και στα πλάνα που παραμένει αμίλητος. Στο ρόλο του βέβαια, ο εκτός των άλλων και συμπαραγωγός, προόριζε τον Clint Eastwood και απέναντί του έχει βάλει αντίστοιχα την Charlize Theron βάζοντας και μια αχρείαστη και κάπου κουραστική (και ξανασερβιρισμένη) προσπάθεια να τη νορμαλοποιήσει.

Αν έφτασες κατευθείαν στο συμπέρασμα, αυτό είναι ότι ο Haggis καταπιάνεται με θέμα μη αρεστό περισσότερο κι απ' το Flags of Our Fathers (2006) κι έχει το θάρρος να το υπογράψει και σκηνοθετικά. Και ότι τα καταφέρνει άριστα, απέναντι σε έτοιμους να χαρακτηρίσουν μελόδραμα και τσόντα με τον Γκουσγκούνη με την οποία συνδέεται μέσω έξι βαθμών συγγένειας, είναι ένας μικρός θρίαμβος. Που μπορεί και να μεγαλώσει. Πάλι.

Ο απεμπολημένος πράκτορας με την προβληματική μνήμη ξεκινά ταξίδι εκδίκησης για το φόνο της αγαπημένης του απ' τις αμερικάνικες υπηρεσίες πληροφοριών.Και στην πορεία θυμάται, θυμάται τα πάντα, χάρη και στη βοήθεια ενός ρεπόρτερ που αποδεικνύεται πιο δαιμόνιος απ' όσο του επιτρέπει η υγεία του, σε μια σκηνή πεζής καταδίωξης που αν και σκάει πολύ νωρίς για να είναι τόσο καλή, είναι μια απ' τις πιο ανορθόδοξες, αληθοφανείς και έντονες τέτοιες που θα δεις ποτέ. Κι εκεί που νομίζεις ότι κλείνει το πεντάλεπτο, έχει ήδη περάσει μισή ώρα, κι έχεις τόσο κι άλλο τόσο σε ένα ιδανικά ζυγισμένο στην δράση και την ένταση κατασκοπικό θρίλερ, με συνοπτικές αλλά σαφέστατες αναφορές στην παντοδυναμία των αμερικάνικων μυστικών υπηρεσιών του σήμερα, να του προσθέτουν πολιτικές προεκτάσεις και διαχρονικό υπόβαθρο χωροχρονικής αναφοράς στην παραγωγή. Στο μεσοδιάστημα του λαβύρινθου των στρατηγικών, ο David Strathairn ραφινάρει με την ερμηνευτική του κομψότητα το χαρακτήρα του πανίσχυρου σκακιέρη που βρίσκει αναπάντεχα το δάσκαλό του, κι όταν οι στεντικαμάδες με το Parkinson πατάνε πάλι γκάζια, ο Greengrass αποσαφηνίζει τη διαφορά του να κουνάς την κάμερα για να μη βλέπουμε τι (δεν) κάνεις, και του να κουνάς την κάμερα και να νιώθουμε τη δράση στα μηνίγγια.

Γιος υποψιάζεται ότι η μάνα του αυτοκτονήθηκε και οδηγείται φυσιολογικά σε κατασκοπείες παντός είδους.Το τέταρτο φιλμ του David Mackenzie του Young Adam (2003) έχει μια συνέπεια στην προσπάθειά του να μην τυποποιείται και να ξαφνιάζει σε ότι αφηγείται. Αλλά και πάλι πρωταγωνιστής του είναι η hip ψιλοπορνοδιαστροφή και την παράσταση κλέβει ο.. πρωταγωνιστής (του Billy Elliot (2000)), περισσότερο με το όνομα παρά με την ερμηνεία. Βασισμένος στο ομώνυμο πρώτο βιβλίο ενός Σκωτσέζου δημοσιογράφου ο Young Hallam ξεφεύγει εντελώς, υπερβάλλοντάς το για την οθόνη σε βαθμό παρωδίας. Καταφέρνει έτσι και να μη ξεφεύγει από την αποσπασματικότητα (συνέπεια όσων πρέπει να αφήσει απέξω) και να μην σου προξενεί καμιά συμπάθεια για ένα αδικαιολόγητα περίεργο ήρωα, πράγμα καταστροφικό για το word of mouth, το ιερό δισκοπότηρο κάθε παρόμοιας παραγωγής. Το πράγμα σώζει κάπως η κατακαρακαυτή παρουσία της Claire Forlani (που καταφέρνει ακόμα και να δικαιολογεί κάποια από τα αδικαιολόγητα) σε ρόλο μητριάς που αποτρελαίνει. Και όλα τα υπόλοιπα στοιχεία (παρόμοια φιλόδοξης ανεξάρτητης παραγωγής) είναι στη θέση τους, από υποδειγματικές για τις συνθήκες ερμηνείες και υποδειγματική ηδονοβλεπτική κινηματογράφηση πάνω σε δέντρα και ταράτσες μέχρι indie υπόκρουση από Franz Ferdinand. Συνταγή τελικά καλή για τρίλεπτο υπόγειο mega-hit ή φεστιβαλικές γύρες χωρίς πολλά παραπάνω.

Υστερικιά που ζηλεύει τον γκόμενό της κι έχει βαρεθεί τη μούρη της, τον παρατάει σύξυλλο και πάει σε πλαστικό να την αλλάξει.Κι ο τύπος μένει μπουκάλα και την ψάχνει και μετά του την πέφτουν διάφορες και τις φτύνει, και πιο μετά του την πέφτουν διάφορες και τον φτύνουν αυτές, γιατί είναι κολλημένος και περιμένει την πρώην του να γυρίσει. Κι εμείς υποθέτω σε όλο αυτό πρέπει ν' αγωνιούμε ποια απ' αυτές που παίζουν στα φτυσίματα, είναι η πρώην του που γύρισε κι αν θα το καταλάβει, γιατί εξ αρχής ήθελε να αλλάξει φάτσα για να τον κάνει να την ξαναερωτευτεί, και με την πλαστική που έκανε μπορεί να είναι οποιαδήποτε, κι είμαστε μπερδεμένοι. Που προσωπικά θα ήμουν μπερδεμένος και χωρίς την πλαστική, αφού όλες ίδιες μου φαίνονται, λίγο το μαλλί αλλάζει. Αλλά το θέμα είναι βέβαια πως ο έρως δεν είναι κάτι που κατοικεί στη μάσκα που φοράς κάτω απ' τη μάσκα που φοράς προφανώς. Και το άλλο θέμα είναι το πώς μπορείς να τον νιώσεις για κάποιον αρκετά σχιζοφρενή για να σου κάνει όλη αυτή την ιστορία, αλλά επίσης προφανώς, ο έρως είναι και παράφρων. Και αν είσαι το κορίτσι που θέλει να δει πώς είναι να το ξαναερωτευτεί το αγόρι της ενώ είναι μια άλλη, ίσως να σου βγάλει και κάνα νόημα παρπάνω. Κι ίσως να σου βάλει και ιδέες, αν και το απεύχομαι, και για των δυο σας το καλό.

Γιος πολιτικού με αμερικάνικη ανατροφή, ταξιδεύει στην Κρήτη για να βαφτίσει αντ' αυτού παιδί πολιτικάντη, με στόχο να φέρει τη δημοκρατία στη λεβεντογέννα.Σε ντοπιολαλιές απάνω, ταινίες ολόκληρες δεν στήνονται, και αυτό τουλάχιστον θα περίμενα να το έχουν υπόψιν τους και η Μαλέα και ο Παπανδρέου που υποτίθεται ότι συνεργάστηκαν για να βγάλουν το σενάριο της ταινίας από ένα διήγημα του τελευταίου, και με το "υποτίθεται" δεν αμφισβητώ καθόλου το ότι συνεργάστηκαν, αλλά εντελώς το ότι έβγαλαν σενάριο. Η ανιαρή επαναλαμβανόμενη ιστορία με παιχνιδιάρικες αναφορές στα σπαγγέτι γουέστερν που επιβιώνουν στα κρητικά χωριά των Βροντάκηδων και των Φουρτουνάκηδων, ξεχειλώνεται απελπιστικά για να καλύψει τα μια κι έξω αστεία της ταινίας (που βασικά είναι ο Ακάλυπτος, μουδιασμένος σε κρητική βράκα, και το πιτσιρίκι που στουμπώνεται με καλτσουνάκια και χοχλιούς), με γαρνιτούρα αφόρητη προβλεψιμότητα στα gags και τις ανατροπές, πολιτικά μαθήματα του στυλ what would daddy do, και, αν έχεις όρεξη μετά απ' αυτά, μπορεί στο αμερικανάκι γιο που θέλει απλά να παίξει μπάσκετ, να δεις αμερικανάκι γιο που απλά θέλει να κάνει ποδήλατο. Κι η ουσία ανάγεται στο χρέος της δημοκρατίας να προστατεύσει το μινόριτυ (ναι, καλά το γράφω) των σκατζόχοιρων. Το μινόριτυ των θεατών που θέλουν να βλέπουν κι ελληνικές ταινίες, ποιος το προστατεύει;

Πριν λίγες μέρες στα γαλλικά και χθες βράδυ στα αγγλικά, βγήκε στο δίκτυο το ολοκληρωμένο teaser της επόμενης δουλειάς της Pixar, που από τούδε θα αναφέρεται εδώ ως η θεία εταιρία, ή σκέτο θεία. Σκηνοθετημένο απ' τον Andrew Stanton, τον άνθρωπο που έκανε τον βυθό έναν απ' τους πιο συναρπαστικούς και φυσικά κατοικήσιμους χώρους του animated κόσμου με το Finding Nemo (2003), το WALL•E όπως θα 'χεις ακούσει, είναι η ιστορία ενός μικρού ρομπότ σχεδιασμένου να μαζεύει τα σκουπίδια της ανθρωπότητας, που δεν έχει και πολύ δουλειά πέρα απ' το να τα πηγαίνει από 'δω κι από 'κει, όταν μένει ο μόνος ενεργός μηχανισμός μετά την εγκατάλειψη του πλανήτη απ' τους ανθρώπους. Αυτός κι οι κατσαρίδες.

Κι όπως είχαμε ξαναπεί όταν είχε βγει στο δίκτυο ένα υλικό των είκοσι δευτερολέπτων, ο WALL•E δεν θα 'χει και κανέναν να μιλάει αν υποθέσουμε ότι μπορεί να αρθρώσει πρόταση ιδιαίτερα ευκρινή, πράγμα που 'χει κάνει τους μαρκετίστες της Disney να τρίβουν τα χέρια τους περιμένοντας εκδίκηση για την απόρριψη τους απ' τη θεία, ως ανεπαρκείς στην προώθησή τους για τον Ρατατούη (2007). Γιατί άντε να πουλήσεις ταινία μ' ένα ρομπότ σ' έναν άδειο πλανήτη, που δεν υπάρχει κανείς για να μιλήσει. Είναι όμως μάλλον βέβαιο πως οι ποντικοί θα φάνε την ίδια φόλα που απέφυγε ο αρουραίος στην κουζίνα, αλλά τουλάχιστον θα έχουν πιο εύκολη δουλειά στο να σχεδιάσουν τα κουκλάκια του merchandise. Κι αν έχεις κι εσύ την ίδια αγωνία για το σχεδόν άφωνο, δεν χρειάζεται να σου θυμίσω τον Chaplin, ούτε να σου επιβεβαιώσω ότι η εκφραστικότητα του WALL•E έχει κι ανώτερες ακόμα δυνατότητες, ούτε να σου εξηγήσω πως η θεία με το αλλοιωμένο λογότυπο κλείνει το μάτι ότι ετοιμάζεται να γράψει ιστορία. Εκτός του ότι οι επιδώσεις της μιλάνε από μόνες τους και το ίδιο και το teaser, οι άνθρωποι που δουλεύουν εκεί, έχουν τη μαγική ικανότητα να μετατρέπουν αυτά που φαίνονται ως αντιξοότητες σε δημιουργικές προκλήσεις, κι ακόμα χειρότερα, να τις ξεπερνάνε κιόλας, κάνοντας το κέφι τους. Φοβού τους απ' το χόμπι τους σιτιζομένους.

Μετά από το teaser, το international teaser και το Comicon teaser που αποτέλεσαν τη πρώτη φουρνιά εικόνων με τις δόσεις βίας και γυμνού που θα περίμενες από το καθένα, και το trailer, το international trailer και το internet trailer που ανεβάσαν το ποντάρισμα, την πρώτη ολοκληρωμένη εικόνα για τη πιο φιλόδοξη προσπάθεια του Robert Zemeckis σου δίνει ο δεύτερος "διεθνής" προπομπός της που παρουσιάζει σήμερα το MSN UK. Το σενάριο, το πρώτο στο οποίο βάζει ολοκληρωμένα την υπογραφή του ο Neil Gaiman, ξεκαθαρίζει τη σκοπιά των χαρακτήρων που δε πρέπει να πολυπιστεύεις τι λένε, με την οποία σκοπεύει να αφηγηθεί τον μύθο. Τα CGI φαίνονται πιο δουλεμένα στη συνεχή (και απαραίτητη για να μη φαίνονται ψόφια) κίνησή τους, και ακόμα και τα μάτια (το ευαίσθητο σημείο του motion capture όπως ξαναματάδαμε), φαίνονται σχεδόν μπιρμπιλωτά. Ε και ένα μάτσο καινούριες σκηνές έχεις να παγώσεις να βρεις τα υπόλοιπα και μόνος σου.

Αλλά ενώ η προώθηση δε χαλαρώνει και η διαφορά στα επίπεδα, από το ξεκίνημά της μέχρι τώρα, είναι περίπου τόσο εμφανής όσο και ανάμεσα στον χαρακτήρα του Ray Winstone στο πόστερ του προηγούμενου θέματος με αυτόν εδώ παρακάτω, τα πράγματα δεν είναι εντελώς ειδυλλιακά στο βασίλειο που τρομοκρατεί το Grendel. Το rating δεν έχει ακόμα ανακοινωθεί (ή αποφασιστεί ίσως), η MPAA δεν επιτρέπει να κυκλοφορούν στην αγορά της εκδόσεις και PG-13 και NC-17 όπως είχε σχεδιαστεί αρχικά αν πιστέψεις τις φήμες, και που να ξέρεις τι θα γίνει και στις υπόλοιπες (αγορές). Οι σκεπτικιστές, πιάνοντας από σεναριακές άδειες μέχρι αναγκαιότητα ύπαρξης, και με κύριο όπλο αυτό το φαινόμενο του "uncanny valley" που ξαναματαλέγαμε, συνεχίζουν τις επιθέσεις, ενώ το κοινό δεν έχει ξεκαθαρίσει ακόμα και οι εισπράξεις δε φαίνονται καθόλου σίγουρες. Σίγουρο είναι μόνο ότι ο Zemeckis βουτάει πρώτος στα βαθιά που θα κολυμπήσουν κι άλλοι (όπως ο James Cameron στο υπεραναμενόμενο Avatar (2009)), και δεν ξέρεις αν θα φέρει τελικά στην επιφάνεια κάτι σε κλασικό όπως το Toy Story (1995) ή αξιοπερίεργο όπως το Final Fantasy (2001).

Με το προτεινόμενο απ' την Αργεντινή για τις υποψηφιότητες ξενόγλωσσου Όσκαρ και βραβευμένο πριν κάνα μήνα στο Εδιμβούργο XXY της Lucía Puenzo να παίρνει τη Χρυσή Αθηνά καλύτερης ταινίας, έκλεισε χθες βράδυ το 13ο Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ της Αθήνας Νύχτες Πρεμιέρας (Κόνεξ), σε μια τελετή όχι τόσο λαμπρή, όσο τα διαμαντένια κουμπιά στο πουκάμισο του καλλιτεχνικού διευθυντή του. Φυσικά, οι διοργανωτές φρόντισαν να φέρουν όλους τους νικητές να πάρουν τα βραβεία τους, που δεν είναι καθόλου λίγο πράγμα, αν έχεις πάει μια βόλτα απ' της Θεσσαλονίκης ας πούμε. Απ' την Γαλλίδα Céline Sciamma του Naissance des Pieuvres που πήρε το βραβείο κοινού και τον Μεξικάνο Rodrigo Plá, σκηνοθέτη του La Zona, που παρέλαβε το βραβείο σεναρίου για λογαριασμό της γυναίκας του (οι οποίοι ήταν ούτως ή άλλως εδώ), μέχρι τον Ισραηλινό σκηνοθέτη του The Band's Visit που κέρδισε το βραβείο σκηνοθεσίας εν μέσω των διαπραγματεύσεων για το αν η ταινία του θα προταθεί για τα ξενόγλωσσα Όσκαρ, και τον πρωταγωνιστή του ΧΧΥ που παρέλαβε για λογαριασμό όλων των εμπλεκομένων στην αργεντινογαλλοσπανιόλικη ταινία για τον 15χρονο ερμαφρόδιτο (και οι οποίοι απ' όσο ξέρω, δεν ήταν προγραμματισμένοι να έρθουν από πριν).

Ένστικα αυτοσυντήρησης με κράτησαν μακριά από το διαγωνιστικό φέτος, οπότε πολλά-πολλά για τις ταινίες δεν έχω να σου πω. Ξέρω πάντως πως το βραβείο κοινού του συγκεκριμένου φεστιβάλ, σοβαρό αντίκρισμα δεν πρόκειται ν' αποκτήσει όσο (διαρρέουν φήμες ότι) εκτός απ' το κοινό, αποφασίζεται απ' τα logistics των καλεσμένων κι από προτιμήσεις άλλων, όσο πολλοί απ' το κοινό αναρωτιούνται που 'ναι οι κάλπες (οέο), ποιοι ακριβώς είναι οι υποψήφιοι (οέο), και σε ποια ταινία προσμετρούνται οι ψήφοι που μαζεύονταν σε κάλπες παρατημένες μέχρι ας πούμε και μετά τις προβολές των grindhouse. Κι όσο κι αν μπαίνει στην εφηβεία του, δεν το βλέπω να ωριμάζει, όσο οι υπότιτλοι έχουν τάσεις φυγής, οι προβολές βουβαίνονται στη μέση (ή στην αρχή), οι ψηφιακές αναπηρίες των συστημάτων έκδοσης εισιτηρίων δεν αφήνουν να γεμίσουν σωστά οι αίθουσες, κι οι τελετές γίνονται με μικρόφωνα που δεν δουλεύουν σωστά (δεκατρία χρόνια τώρα, κανείς δεν έχει βρει πώς ρυθμίζεται μια κονσόλα) και χωρίς έναν ψωροπροβολέα στη σκηνή του Αττικόν, να βλέπουμε ποιος διάολο μιλάει. Αυτά, θα μου πεις, είναι ψιλά γράμματα γι' αυτόν που πάει για τις ταινίες και θέσεις για τις τελετές δεν έχει (ούτε και για τις ταινίες βέβαια πολλές φορές), αλλά έλα, εγώ αυτά είχα να πω, κι αυτές τις συμβουλές να δώσω, αν δεν σ' αρέσουν, πέτα τες. Κατά τα άλλα, μια χαρά περάσαμε όπως βλέπεις και στο βίντεο, κι ευχαριστούμε το φεστιβάλ για τις ταινίες που μας έδειξε και τους καλεσμένους που μας γνώρισε, και βέβαια τα κορίτσια της artache για την υπομονή τους στις απαιτήσεις και τις καθυστερήσεις μας στις συνεντεύξεις. Και του χρόνου καλύτερα.

H Odeon σας προσκαλεί στην Avant Premiere του Θρίλερ Στην Κοιλάδα του Ηλά. Την Τετάρτη 3 Οκτωβρίου στις 9 το βράδυ στο Odeon Kosmopolis στο Μαρούσι Odeon StarCity στο Νέο Κόσμο.

Οι 13ες Νύχτες Πρεμιέρας άνοιξαν πριν 10 μέρες με μια από τις πιο ενδιαφέρουσες ταινίες των Κανών, το Persepolis (2007), και κλείνουν απόψε με την προβολή του I'm Not There (2007) που συγκέντρωσε αντίστοιχα θετικά σχόλια στη Βενετία. Ενδιάμεσα προβάλλαν, όπως κάθε χρόνο, τις πιο αξιόλογες ταινίες του Sundance και φτιάξαν ένα διαγωνιστικό απ' όλο τον πλανήτη με συμμετοχές που ανακοινώνονταν σαν εθνικές οσκαρικές υποψηφιότητες όσο παίζαν (You, the Living (2007) για τη Σουηδία, The Band's Visit (2007) για το Ισραήλ, XXY (2007) για την Αργεντινή). Οπότε μπορεί να μην είδες φέτος τίποτα σε ελληνικό, αυτά τα χαρτονάκια με τις βαθμολογίες του κοινού ή κρατήσεις θέσεων για την επιτροπή του διαγωνιστικού, αλλά μάλλον δύσκολα θα πεις και ότι σου λείψαν.

Όσο για το φιλμ κλεισίματος, φαίνεται να είναι από αυτές τις ταινίες που λατρεύει ο χώρος και αφήνουν παγερά αδιάφορο (ή εντελώς χαμένο) τον μέσο θεατή. Διάφοροι υποδύονται ενσαρκώσεις του Bob Dylan σε διάφορες φάσεις της ζωής του, ανάμεσά τους κι ένας μαύρος 10χρονος που θέλει να τον φωνάζουν Woody Guthrie, και πιο κοντά στην πραγματική εικόνα του τραγουδιστή είναι.. η Cate Blanchett την εποχή που, όπως λέει ο θρύλος πια, έπιασε ηλεκτρική κιθάρα (ο Dylan όχι η Cate). Ο Todd Haynes στην συνηθισμένα ασυνήθιστη έμπνευση και σκηνοθεσία, φρόντισε αυτή τη φορά να πάρει την άδεια του Dylan να κάνει ότι θέλει με τα τραγούδια του, αντίθετα με το Superstar: The Karen Carpenter Story (1987) το οποίο τα δικαιώματα ήταν ένα από τα προβλήματα που το οδήγησαν να παίζει, 20 χρόνια μετά, κάτω από άκρα μυστικότητα στο φεστιβάλ.

Για να επανέλθουμε σιγά-σιγά σε νορμάλ ρυθμούς μετά τις μυστικές προβολές και τα αξημέρωτα πάρτυ των Νυχτών (πριν βγουμε εντελώς εκτός με το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης), πάρε σήμερα την ιντερνετική πρεμιέρα του trailer του El Greco (2007), που τα καλά κορίτσια της VITAMIN μας είχαν δώσει απο χτες, αλλά είχαμε κάτι μυστικές προβολές και αξημέρωτα πάρτυ και καθυστερήσαμε.

Η ταινία του Γιάννη Σμαραγδή (τον οποίο θα 'πρεπε να θυμάσαι απ' το Καβάφης (1996)), όπως βρωντοφωνάζει ο εύγλωτος τίτλος, είναι βιογραφία του τεράστιου ζωγράφου, Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, κι εκτός του ότι βρωμάει Όσκαρ απ' το χιλιόμετρο (όπως παρ' ολίγο και το teaser), μοιάζει και τεράστια παραγωγή, με τεράστιες φιλοδοξίες, που αν θες την άποψή μου, έχει και τεράστιες δυνατότητες. Γιατί απ' όσο ξέρω τουλάχιστον, οι ντόπιοι μοντέρ των trailer, δεν έχουν δα και καμιά τεράστια φήμη για ικανότητες να κρύβουν τις μούφες (και να'ναι καλά οι άνθρωποι γι' αυτό). Το φιλμ, που έχει ήδη μείνει στην Ιστορία ως η τελευταία εμφάνιση του Σωτήρη Μουστάκα, περηφανεύεται μουσική by Vangelis αστεράτο και σπάνιο ελληνικό cast, με τον Γιώργο Χαραλαμπίδη, τον Λάκη Λαζόπουλο, και την Ντίνα Κώνστα, αλλά και τη Δήμητρα Ματσούκα στο ρόλο της έμπνευσης, που υπόσχεται απ' τα λίγα καρέ της στο trailer, πολλές στιγμές απόλαυσης στην ταινία (για διάφορους λόγους που αντιλαμβάνεσαι και μόνος σου). Και είναι ένα ακόμα απ' αυτά που διαλέγουν να βγουν στο κοινό πριν πάνε στη Θεσσαλονίκη, δίνοντάς μας άλλο ένα πάτημα να λέμε όλα εκείνα που λέγαμε από πέρσι για τη ρετσινιά του Φεστιβάλ. Αλλά εκείνο το "οι Έλληνες αξίζουμε την ιστορία μας" στο τέλος, τί το θέλαν... Ανατρίχιαξα. Άσε που θ' αρχίσουν ν' αναρωτιούνται αυτοί που το προσυπογράφουν, γιατί δεν άξιζε κανείς Έλληνας να παίξει και τον El Greco. Και μετά άσ' τα να πάνε...

Από τον Μάη που το αφήσαμε να απολαμβάνει τις δάφνες των βραβείων του Δεκαπενθημέρου Σκηνοθετών των Κανών, το Control (2007) του Anton Corbijn δε σταμάτησε να αποτελεί μελωδική υπόκρουση σχεδόν σε κάθε σινεφίλ σύναξη του πλανήτη. Έπαιξε σε Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία, Πολωνία, Φιλιππίνες, Βοσνία, Βραζιλία, πήγε στο Τορόντο απ' όπου έφυγε με ακόμα μεγαλύτερο buzz, σκούπισε τα βραβεία και στο φεστιβάλ του Εδιμβούργου, και σειρά έχουν πάρει, να τα ανοίξει και να τα κλείσει, διάφορα άλλα. Στο εντωμεταξύ όχι μόνο αγοράστηκε από τους Weinsteins για βορειοαμερικάνικη διανομή που ξεκινάει τελικά και νωρίς, από τις 10 Οκτωβρίου, αλλά τους άνοιξε την όρεξη να αγοράσουν και ένα (ακόμα) ντοκιμαντέρ που ξεφύτρωσε παράλληλα με θέμα τους Joy Division.

Στην Αγγλία κάνει πρεμιέρα πέντε μέρες νωρίτερα (5 Οκτωβρίου) και εδώ και καναδυό βδομάδες μπορείς να ακούσεις και όλο το soundtrack στην εθνική σχετική σελίδα. Ενώ στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού έχει καταλάβει τη σελίδα του διανομέα (ναι αυτού) και απέκτησε προχτές και ντόπια εκδοχή του τρέιλερ, με αναλύσεις περί ναρκωτικών και μεγέθους επιτυχίας του συγκροτήματος. Που θα κάνουν τα κόκαλα του Tony Wilson να τρίζουν, εκεί στο μεγάλο πάρτι στον ουρανό που τα κουνάει από τον Αύγουστο. Και τα γράφω όλα αυτά, όχι γιατί το φιλμ το σπονσονάρουμε άτυπα με μεγαλύτερο ενθουσιασμό και από τη Seven Films που το διανέμει στα μέρη μας, αλλά γιατί κάνει Πρεμιέρα απόψε στις 20:00 στο Αττικόν και σου 'χουμε και κάτι μπλουζάκια για να ντύνεσαι σαν εμάς.

Σύμφωνα με την προφητεία, όταν η Νύχτα είναι μεγαλύτερη της Ημέρας, ένας Μεγάλος Διαφορετικός θα έρθει να βυθίσει τον κόσμο στο Σκοτάδι. Εκτός κι αν έχεις δει πουθενά καμιά κιμωλία.Το Night Watch (2004) ξεκίναγε με τη μεγάλη μάχη μεταξύ Φωτός και Σκότους κι έβλεπες πέντε δέκα άτομα με πανοπλίες, και κυρίως ένα τύπο να σκουπίζεται κάθε τρεις και λίγο από κάτι ματωμένες ροχάλες που έτρωγε. Το Day Watch (2006) ξεκινάει με τις ορδές του Ταμερλάνου να ισοπεδώνουν, έφιππες, ένα κάστρο, περνώντας μέσα από τα τείχη σα να είναι χάρτινο σκηνικό με φεγγαράκια, για να βρουν την Κιμωλία του Πεπρωμένου. Και όπως καταλαβαίνεις η συνέχεια που δίνει ο "οραματιστής σκηνοθέτης" Timur Bekmambetov στο πρώτο του δημιούργημα είναι όχι μόνο πιο over the top ξεκούδουνη και σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα, αλλά ξεφεύγει εντελώς (απ' ότι λένε) και από τα βιβλία. Στη πραγματικότητα φαίνεται να μην υπάρχει σχεδόν καμία βάση στο ομώνυμο βιβλίο και κάτι ελαφρά πατήματα στο πρώτο, γι' αυτό κι ο πλήρης τίτλος ήταν κάτι σε Night Watch 2: Day Watch. Και όλο αυτό το μπέρδεμα μπορεί να μη σε αφορά και πολύ αν δε περιλαμβάνεις και πολλές σελίδες φανταστικών μυθιστορημάτων γραμμένα από Ρώσους ψυχίατρους στο καθημερινό σου μενού, όμως αν δεν έχεις δει και τη πρώτη ταινία τότε καλύτερα να στήσεις καμιά τεράστια κοτρώνα στην είσοδο του κινηματογράφου και να περάσεις με φόρα από μέσα προτού μπεις.

Οι Φύλακες της Μέρας δεν κάνουν καμία προσπάθεια να σε βάλουν στον κόσμο τους με διαφορετικό τρόπο. Έχουν, βλέπεις, να κρατήσουν το τεράστιο κοινό τους εκεί (στον κόσμο τους, και στον κόσμο του αν θες), να συνεχίσουν να μεγαλώνουν τους χαρακτήρες από κει που τους άφησαν, και έχοντας βάλει τσουβάλια ρούβλια στα ανατολικοδυτικά εφέ να βάλουν ένα τόνο εκρηκτικά και στην πλοκή σα να μην υπάρχει αύριο κι ο σκηνοθέτης λιάζεται ήδη κάτω από καμιά φοινικιά στις παραλίες της Καλιφόρνιας. Ε και μπορεί το επικό του πράγματος να είναι τελικά περισσότερο στο κεφάλι των συντελεστών όπως και η ιδέα ότι κάνουν κάτι μεγαλύτερο από χολιγουντιανό μπλοκμπάστερ, αλλά παντού διακρίνεις αυτή την περίεργη σλάβικη ηθική και σε αρκετές περιπτώσεις την ιερή τρέλα και το τσιγγάνικο κέφι, που προορίζονταν να γίνουν το αξέχαστο μεγα- πανηγύρι ενός λαού για την Πρωτοχρονιά του 2006. Κι έγιναν.