Οι Eastern Promises (2007) του David Cronenberg ήταν το πιο δημοφιλές φιλμ στο κοινό του Τορόντο, αναμενόμενα αφού έπαιζε εντός έδρας, όπως ανακοινώθηκε επίσημα τα ξημερώματα στην επίσημη τελετή στο Fairmont Royal York. Δεύτερη πιο αγαπημένη στα exit polls και μεγαλύτερη κερδισμένη του φεστιβάλ, αφού πήγε από το τίποτα σε πρωτοσέλιδα και λίστες βραβείων, όπως αρκετές indie παραγωγές τη τελευταία δεκαετία, ήταν η Juno (2007), ή Ήρα αν προτιμάς, του Jason Reitman.

Η φετινή λατρεμένη έγκυος του καναδικού φεστιβάλ λοιπόν, φαίνεται να έχει πολύ περισσότερες πιθανότητες να ξεχωρίσει από τη περσινή ωραία αλλά τελικά λίγη Bella (2006). Το ίδιο δε μπορείς να πεις για τις από το πουθενά βραβεύσεις του μεξικάνικου και μεξικανο- κεντρικού La Zona (2007) με το FIPRESCI των κριτικών και του καναδο- μεξικάνικου και αγροτο- κεντρικού Cochochi (2007) με το Diesel Discovery των δημοσιογράφων. Ενώ υποτονική, όπως και πέρσι, ήταν η (ανεπίσημη) αγορά, με το The Duchess (2008), ελέω Keira Knightley όπως λέγαμε, να αγοράζεται από τη Paramount Vantage για $7 εκατομμύρια, στη μεγαλύτερη συναλλαγή.

Το τεραστιότερο φεστιβάλ του πλανήτη φιλοξένησε φέτος 349 ταινίες από 55 χώρες αλλά οι μεγαλύτεροι σταρ του (Brad Pitt, George Clooney και Cate Blanchett) ήρθαν με το αεροπλάνο από τη Βενετία και η πόλη των καναλιών του έκλεψε και αρκετή από τη λάμψη των προβολών. Οι πραγματικά μεγάλοι κερδισμένοι του ήταν το Atonement (2007) και το No Country for Old Men (2007) που ήρθαν με φόρα και έφυγαν έχοντας κλείσει θέση στις μεγάλες οσκαρικές πεντάδες, αν και το δεύτερο φάνηκε να προσπαθεί να αποποιηθεί τον καταραμένο τελευταία τίτλο του φαβορί. Από τα λιγότερο φιλόδοξα, περισσότερο buzz κέρδισαν η καινούρια του Sidney Lumet που είχα πει στον verbal να το σφυρίξει στους φίλους μας του Twitch όταν βγήκε σε ένα γαλλικό blog το trailer με τα βυζάκια της Marisa Tomei και το ξέχασε, το Lars and the Real Girl (2007) με τον Ryan Gosling που είχα πει στον Dark Tyler να το γράψει όταν βγήκε το trailer και με έγραψε, και το Control (2007) που κατάφερε να πουλήσει στους Weinsteins μέχρι και το ντοκιμαντέρ που ξεφύτρωσε παράλληλα με θέμα τους Joy Division και το έγραψα μόνος μου. Κερδισμένα, τέλος, ήταν και όλα ανεξαιρέτως τα πολιτικο-πολεμικά φιλμ, μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ, που δώσανε ένα τόνο 60s και 70s στο φεστιβάλ.

Έχοντας ήδη κερδίσει το Telluride νωρίτερα, η Juno (2007) του Jason Reitman κέρδισε και τα περισσότερα και τα πιο ζεστά χειροκροτήματα στο Toronto βάζοντας τη σημαντικότερη υποψηφιότητα για τον τίτλο της "this year's Little Miss Sunshine" (ή του indie hit της χρονιάς, αν προτιμάς). Κι ενώ η ταινία έχει πάρει φωτιά η Fox Searchlight ρίχνει λάδι, βγάζοντας το trailer στο Moviefone.

H Ellen Page, η απίστευτη πιτσιρίκα του Hard Candy (2005) (και Kitty Pryde στο X-Men: The Last Stand (2006)), παίζει την μικρή που μένει έγκυος μετά από μια βραδιά "πειραματισμού" με τον φίλο της και φαίνεται όχι μόνο να δημιουργεί χαρακτήρα αναφορά για μια γενιά όπως ο Napoleon Dynamite (2004) αλλά να καπαρώνει ήδη τη Χρυσή Σφαίρα κωμικής ερμηνείας και μια οσκαρική υποψηφιότητα (τη δεύτερη σύμφωνα με όχι κανέναν άλλον αλλά τον Roger Ebert). Η ταινία βέβαια, όπως βλέπεις και μόνος σου, δε δίνει και τόση έμφαση στη κωμική της πλευρά, όσο ας πούμε το Knocked Up (2007), και έχει πάει παρακάτω όσο εσύ χτυπιέσαι ακόμα με τη straight-up προηγούμενη ατάκα. Και με ένα σκηνοθέτη που ποτέ δεν ακολούθησε συμβάσεις (και δεν είχε ανάγκη άλλωστε βέβαια), μια γκομενίτσα που όχι μόνο δε κατηγορεί κανένα αλλά δε φαίνεται να εκμεταλλεύεται και κανέναν στο σενάριο, ένα καστ που ο Dark Tyler θα 'λεγε ότι τονίζει τη μαλακία της Fox να κόψει το Arrested Development, και soundtrack με Moldy Peaches (επιλογή της Page) και κάτι σε folk punk γραμμένο από την Kimya Dawson, δε χρειάζεται εγώ να σου πω ότι καλύτερα να αρχίζεις να αποστηθίζεις ότι σχετικό στοιχείο βρεις μπροστά σου, να το αναφέρεις εντελώς τυχαία σε όποια υποψιασμένη ή μη μικρούλα πετύχεις, και απλά να περιμένεις μερικούς μήνες να πέσουν όλες μαζί στην αγκαλιά σου σαν ώριμα ζουμερά φρουτάκια.

Τσατισμένος σκηνοθέτης προσλαμβάνει ντετέκτιβ να εντοπίσει και να αποκαλύψει τους ανθρώπους που αποτελούν την "μη μυστική" επιτροπή της MPAA, του οργανισμού που αποφασίζει τους κινηματογραφικούς δείκτες καταλληλότητας στην Αμερική.Ο Kirby Dick παρουσιάζει με ανατρεπτική διάθεση, μανιασμένο πείσμα και διανοουμενίστικο σαρκασμό την τραγική γελοιότητα της σκιώδους επιτροπής, που με αδιευκρίνιστα κριτήρια και καθαγιασμένο ετσιθελισμό, φροντίζει για την καθαρότητα του κινηματογραφικού προϊόντος και εγγυάται την καταλληλότητά του για τα αγνά μάτια των νεολαίων, είτε "διορθώνοντας" το όραμα του δημιουργού που τυχαίνει να υποπέσει σε αισθητικά ή ιδεολογικά ατοπήματα, ή αποκλείοντας την έκθεσή του στο κοινό, σε περίπτωση που δεν θέλει να διορθωθεί. Αν και δεν αποφεύγει μερικές κοιλίτσες στην ανάπτυξη της αστυνομικής έρευνας, και δεν βγαίνει παραέξω απ' το οικοσύστημά του (για να ρίξει μια ματιά και στην λογοκρισία καλλιτεχνική βελτιστοποίηση ας πούμε της Ταϊλάνδης, ή της Κίνας), τα όσα παρουσιάζει για τον τρόπο που λειτουργεί η MPAA, τις εκλεκτικές της συγγένειες και τις μεθόδους στρατολόγησης των μελών της, είναι υπεραρκούντως σκανδαλιστικά για να (επαν)εγείρουν ερωτήματα και συζητήσεις για τα σκατά που πρέπει να ανεχτούν οι δημιουργοί (κάθε είδους) για να προβάλλουν ολόκληρο το έργο τους, κι αφού μάλιστα έχουν ανεχτεί όλα τα σκατά των χρηματοδοτών τους για να μπορέσουν να το ολοκληρώσουν.

Στις Μάσες, όπως θα έχεις καταλάβει αν δεν έχεις την εντυπωσιασμένη εντύπωση ότι όποιος βάζει δυο λέξεις στη σειρά ξέρει και τι γράφει και πως το κάνει, σιχαινόμαστε τα spoilers (θα βρεις περισσότερα σε teaser που αναφέρουν μόνο τα ονόματα των πρωταγωνιστών) και τους πλοτριβιουάκηδες, και όποιος κάνει το λάθος να αναφέρει όνομα χαρακτήρα στην σύνοψη της υπόθεσης αναλαμβάνει να γράφει όλες τις κριτικές της βδομάδας μέχρι τα Χριστούγεννα. Αλλά η συγκεκριμένη ταινία δύσκολα κρίνεται χωρίς τέτοια (spoilers), παρακάτω. Επιπλέον, η συσσωρευμένη και στα γονίδιά μας ακόμα πείρα λέει ότι οι γυναίκες χωρίζουν τους άνδρες σε δυο κατηγορίες με την ίδια ταμπέλα, τους μαλάκες που είτε τις πηδάνε είτε όχι τις έχουν εντελώς γραμμένες (και τους βλέπουν στα υγρά όνειρά τους) και τους μαλάκες που δεν ανήκουν στη προηγούμενη κατηγορία (και αν τους βλέπουν είναι ως προσεκτικά ταξινομημένα αντικείμενα εκμετάλλευσης). Στη συνέχεια δε κάνω καμιά προσπάθεια να ξεχωρίσω τις επιγραφές.Οι Δυο Μέρες στο Παρίσι κουβαλάνε τη βαριά κληρονομιά των walk-and-talk-athons Before Sunrise (1995) και Before Sunset (2004) κυρίως στο οποίο η Delpy βοήθησε στον (αυτο)σχεδιασμό των διαλόγων, του Woody Allen της εποχής που έσπερνε ακόμα θύελλες στη Νέα Υόρκη, και του Buster Keaton που στο The Playhouse (1921) έγραφε, σκηνοθετούσε, πρωταγωνιστούσε και έπαιζε και την ορχήστρα και το ακροατήριο. Και καταφέρνουν να πάνε αρκετά, μεταμοντέρνα, βήματα παρακάτω, χωρίς τον εμετικό για ευαίσθητα στομάχια ρομαντισμό των ηλιοανεβοκατεβασμάτων, με την στυγνή οξυδερκή ειλικρίνεια του Allen να μοιάζει μπροστά τους χολιγουντιανός οικογενειακός παράδεισος της χρυσής εποχής, και με τη Delpy να συμμετέχει στη παραγωγή, να έχει γράψει και τη μουσική, και να έχει βάλει μέχρι και την οικογένειά της να παίζει την οικογένειά της. Και είναι η πρώτη ταινία που ομολογεί ότι, αν είσαι αρκετά ψυλλιασμένος για να ρωτάς, αυτός που η γκόμενά σου παραδέχεται ότι του 'κανε κάποτε μια πίπα είναι αυτός που της πήρε την παρθενιά. Ο άλλος που ισχυρίζεται ότι δεν είχαν απολύτως τίποτα χρησιμοποιούσε τα προφυλακτικά που σου λέει ότι είχε πάρει για σένα όταν δε σου κάθονταν στην αρχή. Κι ο άνετος κι ωραίος τρίτος που τον κατηγορεί για την παιδική πορνεία του πλανήτη είναι αυτός που την παράτησε στεγνά όταν τη βαρέθηκε. Και όλους έπρεπε να στους έχει γνωρίσει.

Αλλά μη βιαστείς να κολλήσεις πέντε αστέρια και να εκσπερματώσεις με κάτι Μέρες Παρισιού που καταφέρνουν επιπλέον να συμπιέσουν και εθνο-κοινωνικο-πολιτική άποψη, ξεκαρδιστικά κυνικά αστεία σε ρυθμό πολυβόλου που σφυράει ακόμα κι όταν βγει από το πλάνο, και ενίοτε σουρεαλιστικές καταστάσεις. Γιατί ακόμα και όταν μια γυναίκα γίνεται βάρβαρα αληθοφανής δεν έχει τραβήξει ούτε τη μισή κουρτίνα. Αφού στην πραγματικότητα κανείς άλλος δε φέρει την ευθύνη (οι γονείς, για παράδειγμα, είναι συνήθως κάθε άλλο παρά παιδιά της σεξουαλικής αχαλινωσιάς των σίξτις, όπως τους θέλει το σενάριο). Και αυτός που της πήρε τη παρθενιά δεν είναι μισονέρντ απίθανος αλλά παντρεμένος με παιδιά γυμναστής, και δε σε υπερασπίζεται απέναντί του αλλά παθιασμένα το αντίθετο. Και τα προφυλακτικά που τα φοράει σε σένα δε χρησιμοποιήθηκαν ποτέ κι ο άλλος, που ενώ κανόνιζες μαζί της σε πόση ώρα να βγείτε σου 'λεγε ότι κλείνει λιγάκι και τον τσιμπούκωνε επειδή είχε περίοδο, δεν ήταν καν άσχετος στην άλλη άκρη του ωκεανού αλλά ο φίλος σου. Και ο στενά πολιορκημένος τρίτος ήταν χοντρός πενηντάρης ή κακάσχημος που είχε κι άλλη παράλληλα, κι ακόμα θέλει να τον βλέπει. Και ο λογαριασμός δε κάνει ποτέ σούμα φυσικά εκεί.

Και η οπτική της (κάπου δικαιολογημένα) υπερφιλόδοξης (ας πούμε) δημιουργού παραμένει καθαρά γυναικεία μέχρι το (φαινομενικά ζαχαρωμένο) τέλος, με αντοχή ανεξάντλητη όσο και το παραμύθιασμα που σου ρίχνει όταν όλη τη σούμα την έχεις καρατσεκάρει και ζητάς να τη παραδεχτεί. Αν λοιπόν είσαι μαλάκας και δε κατανοείς το μεγαλείο της (σε πείσμα του σύμπαντος που συνωμοτεί εναντίον της) ανωτερότητάς της που συνθέτουν όλα τα παραπάνω, και ακόμα πιο μαλάκας και επιμένεις να βλέπεις ανδρικές καλές νεράιδες που βάζουν μπόμπες σε ανθυγιεινά φαστφουντάδικα (το σουρεάλ που λέγαμε) αντί να γίνεσαι μαλάκας, τότε μπορεί και να μείνει μαζί σου επειδή βαρέθηκε τους μαλάκες και με τον όρο να γίνεις ο μεγαλύτερος του γαλαξία ever. Κι' αυτό, φίλε, είναι το καλύτερο που μπορείς να ελπίζεις άμα δεν είσαι μαλάκας. Στο σενάριο και όχι μόνο.

Γαλλίδα με τάσεις φαμφαταλισμού στη Νέα Υόρκη, παγιδεύει ταξιτζή για να μπορέσει να πάρει εκδίκηση ο γκόμενος που γουστάρει και να ανοίξει καινούριο κεφάλαιο στη ζωή του μαζί της.Μιας και το κεφάλαιο μαλάκας καλύφθηκε επαρκώς (γι' αυτή τη βδομάδα τουλάχιστον) απ' τον cheaplog, θα κρεμάσω απλώς για άλλη μια φορά την ταμπέλα της κοσμικής σύμπτωσης στις λαογραφικές ομοιότητες του A Crime και του φαινομενικά άσχετου 2 Days in Paris (2007), και θα μείνω στο περιτύλιγμα ψυχολογικού θρίλερ με κοινωνικές προεκτάσεις του προκείμενου, που χωρίς να φέρνει τίποτα καινούριο στο τραπέζι, ικανοποιεί με την οριακή δηθενιά στο σεναριακό ξεδίπλωμα και την ατμοσφαιρική κινηματογράφηση με τους συγκρατημένους ρυθμούς, όποιον του αρέσουν αυτού του είδους τα πράγματα. Χωρίς να εμβαθύνει καθόλου, δίνει μια ενδιαφέρουσα ιδέα για προσέγγιση του πόσο αβοήθητος είναι ο άνθρωπος απέναντι στην απαγκίστρωση απ' το παρελθόν, και χωρίς να την δικαιολογεί ιδιαίτερα, δίνει μια ανατριχιαστική ιδέα του τί μπορεί να κάνει μια γυναίκα για ν' αρχίσει μια καινούρια ζωή. Μένοντας στο έτσι είναι γιατί έτσι πάει, το A Crime βασίζεται στις καλές ερμηνείες, το πιασάρικο θέμα και αρκετή καυτή γυμνή σάρκα για να διανύσει τη λασπώδη διαδρομή του προς το φινάλε, απειλώντας μονίμως με ενδεχόμενο αλά Memento (2000) ανατροπής, αλλά επιλέγοντας ευτυχώς για όλους μας ένα πιο βατό twist, που κλείνει ήσυχα κι ωραία τον κύκλο αντιλύτρωσης και τιμωρίας. Αν έχεις αντέξει να το ακολουθήσεις ως εκεί.

Η αρμονία μιας φαινομενικά τέλειας οικογένειας διαταράσσεται, όταν ένας φαινομενικά ιδιοφυής απαγωγέας τους βάζει να του κάνουν θελήματα για να αποδείξουν την αγάπη τους για το παιδί τους.Ο Brosnan βγάζει το ψωμί του κρατώντας το βασικό ρόλο του σαδιστή με τα σκοτεινά κίνητρα και τη βαριά ιρλανδική προφορά (ο παλιοτρομοκράτης), ενώ απέναντί του η Bello κι ο Butler προσπαθούν να κρατήσουν τις ισορροπίες, σ' ένα ψυχολογικό θρίλερ που δεν έχεις και πολλά να του καταλογίσεις πέρα απ' τις μεγάλες του φιλοδοξίες, τις οποίες αποτυγχάνει με γδούπο να πραγματοποιήσει. Σ' ένα βολικό σύμπαν που νυχτώνει ξαφνικά όταν πρέπει και βρέχει όταν χρειάζεται, χαρακτήρες με ενδιαφέρουσα αψίδα εξέλιξης, σκαλώνουν σε εύκολες λύσεις δραματοποίησης, και σε κομβικά σημεία που θα έπρεπε να σε βοηθήσουν να πας παραπέρα, σου βαράνε μια κατραπακιά αναληθοφάνειας και σε πετάνε απ' έξω. Και με τα απανωτά αυτά χαστούκια, πολύ πιθανό είναι σύντομα να χάσεις το ενδιαφέρον για την πλοκή, κι όταν φτάσει η ώρα της ανατροπής, να φρικάρεις, ή να ξεσπάσεις σε νευρικό γέλιο με την ίδια ευκολία.

Αν δεν τύχει τίποτε το ατυχές, η 13η έκδοση παίζει να 'ναι και η πιο τυχερή του Διεθνούς Φεστιβάλ Kινηματογράφου της Αθήνας. Τουλάχιστον στη σούμα των ταμείων, η οποία ήδη άρχισε εκρηκτικά, με € 32.250 (ναι, καλά το διάβασες) να μπαίνουν στην άκρη σε λιγότερο από ένα απόγευμα, μ' αυτή την εκπληχτική κίνηση του Φεστιβάλ να βάλει τους "πιστούς φίλους" του να αγοράσουν τα 550 διαρκείας στα τυφλά, μια βδομάδα πριν ανακοινωθούν οι ταινίες. Και μάλιστα με τον κεκαλυμμένο εκβιασμό την επιπλέον επιλογή των 350 ακριβών πάσων, που εκτός από δωρεάν κατάλογο και τακτικό spam τακτική ενημέρωση στο email τους, δίνουν στους premium passholders τη δυνατότητα να κλείσουν θέσεις δυο μέρες πριν και απ' τους λιγότερο πιστούς φίλους που πήραν τα 200 φτηνά, και φυσικά απ' τους εντελώς άπιστους που δεν πήραν καθόλου, και θα πληρώνουν κι ολόκληρο το εισιτήριο, οι τσίπηδες. Αντιλαμβάνεσαι πώς λειτουργεί το σύστημα, και πώς οι passholders γίνονται passholes για τους υπόλοιπους.

Και σαν να μην φτάνει αυτό, το οργανωμένο σχέδιο ολοκληρώνεται με ένα απ' τα πιο δυνατά line-ups που θυμάμαι. Εκτός από καμιά δεκαριά μεγάλους τίτλους που έχουν ήδη ανακοινωθεί, το Day Watch (2006) που δεν έχει ήδη ανακοινωθεί, το Persepolis που θα ανοίξει το φεστιβάλ και το I'm Not There που θα το κλείσει, υπάρχουν διάσπαρτοι άλλοι τόσοι πολυακουσμένοι μικρότεροι και ανεξαρτητότεροι, όπως το A L' Interieur, το Grace Is Gone, το Eagle vs Shark, το Once, το Teeth, το Zoo, και το Black Sheep, που επειδή ξέρω πως μας παρακολουθείς, ξέρω πως τους ξέρεις ήδη. Παράλληλα, τα τρία αφιερώματα (στον William Friedkin, τον Buddhadev Dasgupta και τον Max Ophüls), οι ενότητες των ντοκιμαντέρ, των οικολογικών συναγερμών (με την διάθεση των εσόδων στους πυροπαθείς) και των grindhouse προβολών, θα σου γεμίσουν όποια κενά υπήρχε πιθανότητα να σου έχουν μείνει, κι αν παρ' όλα αυτά έχεις χρόνο και για άλλα, υπάρχουν πάντα το Διεθνές και το Μουσικό Διαγωνιστικό, και τα masterclasses και οι συζητήσεις των καλεσμένων της διοργάνωσης.

Στο κλείσιμο θα σου έλεγα γι' αυτήν την πολυθρύλητη Προβολή Έκπληξη την Πέμπτη 27, στις 22.20 στον Απόλλωνα. Έναν τίτλο τόσο μυστικό που όχι μόνο δεν πρέπει να τον μάθεις πριν αρχίσει να προβάλλεται, αλλά δεν πρέπει καν να πεις ότι το είδες αφού τελειώσει. Αλλά με 350 θέσεις να μπορούν να φύγουν από σήμερα κιόλας, προτιμώ να μην σου πω τίποτα, μπας και προλάβω καμία για μένα. Εσύ πήγαινε καλύτερα στην μυστική ταινία του Αθηνοράματος, ή στη Χιονάτη και τους Επτά Νάνους (1937), που γιορτάζουν τα 70 χρόνια τους σε αποκατεστημένη κόπια. Και θα σε δω κάπου εκεί. Κι εδώ βέβαια, ε;

Κάνα δωδεκάωρο πριν την προγραμματισμένη του εμφάνιση στα διαλείμματα του The Hills του MTV, έσκασε στο site της Apple το πολυαναμενόμενο teaser του Iron Man (2008), για να αποκαλύψει… λίγο λιγότερα απ' όσα είχαν ήδη αποκαλυφθεί στο περασμένο Comic-Con, αλλά σε αλλιώτικη σειρά και με πιο ωραία μουσική. Και απ' ό,τι φαίνεται ο fan fanatica του ήρωα, Jon Favreau, κάνοντας τη μια ασυνήθιστη επιλογή πίσω απ' την άλλη απ' το casting ως το marketing (και όντας κι ο ίδιος εξίσου αναπάντεχος για τη σκηνοθετική καρέκλα), κατάφερε απ' τη μια να τσατίσει του θανατά τους fans με την τσιγκουνιά του teaser και τις ελευθερίες που πήρε για την ιστορία του ήρωα για να μπορέσει να τη χωρέσει στη δική του άποψη για την ταινία, κι απ' την άλλη να κάνει εμάς τους απ' έξω να μαζεύουμε τα σάλια μας για κάτι που προδιαγράφεται ως μια απ' τις πιο διασκεδαστικές μπλοκμπαστεριές του επόμενου καλοκαιριού, ακόμα κι αν θα είναι περισσότερο χάρη στον Robert Downey Jr., παρά στη γυαλιστερή στολή του.

Πάντως, εκτός απ' το να μας διασκεδάσει και να αναστήσει την καριέρα ενός απ' τους πιο ταλαντούχους alternative Αμερικάνους ηθοποιούς της εποχής μας, το μεγάλο στοίχημα του Favreau θα είναι να καταφέρει να γεννήσει και να εδραιώσει ένα καινούριο franchise, που ενδεχομένως να χρειαστεί να πάρει τη θέση του κατά τα φαινόμενα οδεύοντος προς τη χρεοκοπία (ιδεών) Spider-Man της Sony, την ώρα που το εντελώς αντίθετο είδος κινηματογραφημένων comic ηρώων, αυτό των λιγομίλητων πολυπρόσωπων σκοτεινών, γνωρίζει επάνοδο με τον Σκοτεινό Ιππότη (2008) της Warner, και το ίδιο το concept της κινηματογράφησης των εικονογραφημένων νουβελών, ξαναγεννιέται μέσα από μια καινούρια τεχνική κινηματογράφησης, όπως την συνέλαβε με το Sin City (2005) o Troublemaker Robert Rodriguez στην ανεξάρτητη τρέλα του, την πέρασαν φέτος στο επόμενο επίπεδο 300 ημίγυμνοι φονιάδες της Warner, κι ετοιμάζεται να κάνει τελευταία φινιρίσματα η λίγκα των Watchmen (2009) της Warner, αν δεν την έχει περάσει ήδη σε άλλο γήπεδο ο Speed Racer (2009) των αδερφών Wachowski της Warner. Και αυτά, με λίγα λόγια, είναι τα βάρη που καλούνται να σηκώσουν τα σιδερένια μπράτσα του Iron Man (2008), για να 'χουν στην Paramount κάτι να περηφανεύονται απ' την επένδυσή τους στα χωράφια των comic και των υπερηρώων. Ζόρικο.

Απ' όσα δυνητικά οσκαρικά φιλμ διάλεξαν να πάνε φέτος στο μεγαλύτερο φεστιβάλ του πλανήτη, ζήτημα φτιαξίματος / θαψίματος υπάρχει μάλλον μόνο για τα "οχήματα" στιλ The Brave One για τη Jodie Foster και Michael Clayton για τον George Clooney. Για κάποια άλλα όπως το Rendition και το In the Valley of Elah που είναι σίγουρο ότι δε μυρίζουν το ίδιο σε όλους τους κριτικούς, η δημοσιότητα φάνηκε προφανώς καλή, ενώ κλασικά υπάρχουν και οι υποχρεωτικές συμμετοχές είτε λόγω εθνικότητας (βλ. Eastern Promises) είτε για πιάσιμο από τα μαλλιά (π.χ. Across the Universe).

Στη πρώτη κατηγορία ανήκει και το sequel του Elizabeth (1998) που προβάλλεται σήμερα στο Roy Thompson Hall και κανένας δε ξέρει γιατί ακριβώς φτιάχτηκε (πιθανά η Working Title πέτυχε τη μαμά Universal σε μέρα με καλή διάθεση και λεφτά στη τσέπη), αν και ο Shekhar Kapur που σκηνοθετεί και πάλι, οραματίζονταν τριλογία από την αρχή (και υπόσχεται το τρίτο μέρος σε καμιά δεκαριά χρόνια). Το trademark της πρώτης ταινίας, τα πλάνα με απέραντη γωνία που στη στιγμή γίνονται πολύ προσωπικά συνεχίζει να ισχύει, όπως και οι ιστορικές ανακρίβειες που εξαγριώνουν όσους εξαγριώνονται με αυτές (ο Sir Francis Drake δεν εμφανίζεται πουθενά σε μια ταινία με κύριο θέμα την καταστροφή της Ισπανικής Αρμάδας, για παράδειγμα) αλλά και η διανομή του πρωταγωνιστικού ρόλου στην Cate Blanchett που το '99 έχασε άδικα το Όσκαρ για πολλούς (αν και αυτό μπορείς να το πεις για οποιαδήποτε ταινία την έχει στα credits φυσικά). Η συμμετοχή του Clive Owen σα το καινούριο (και πάντα απαραίτητο) αίσθημα, η αρματωσιά(!) στιλ Jeanne d'Arc και τα αρκετά CGI σε μια παραγωγή πιο πλούσια και με σαφώς μεγαλύτερη αίσθηση του επικού είναι τα νέα στοιχεία, όπως τα βλέπεις, όλα, και μόνος σου. Κι αν μπορείς να σκεφτείς και χειρότερες οσκαρο-υποψήφιες δεν είσαι μόνος σου.

All over the place και πουθενά συγκεκριμένα ανεβοκατεβαίνει το τρέιλερ της υπόσχεσης αιματοχυσίας του Paul Thomas Anderson, που παίζει από χτες πριν το 3:10 to Yuma (2007) στις αμερικάνικες αίθουσες, οπότε ανταποδίδουμε ένα ακόμα λινκ στη ξετρυπωτρούλα φίλη μας τη Marina του Mad About Movies.

Το φιλμ δε πήγε στη Βενετία όπως είχε υποσχεθεί, και ούτε πρόκειται να προβληθεί στο Τορόντο αφού ο σκηνοθέτης, γνωστός για την τελειομανία του, ακόμα το ετοιμάζει. Αλλά ένα εικοσάλεπτο απόσπασμα προβλήθηκε στο Telluride ενισχύοντας το buzz, που φτάνει πλέον σε κατάσταση παροξυσμού των φαν με το τρέιλερ. Τρέιλερ που όπως και το τίζερ δεν έχει επίσημη παρουσία πουθενά, ενώ ακόμα και η επίσημη σελίδα είναι τόσο ντροπαλή που κρύβεται τις περισσότερες ώρες της ημέρας. Και αν προσθέσεις ότι το homage, αυτή τη φορά, στον Terrence Malick είναι πια σκοτωμένο όσο και ο Jesse James από τον Κατρουλιάρη Robert Ford, έχεις ένα φιλμ που έχει ανακηρυχτεί κατεξαιρετικότατο πριν το δει κανένας, με πολλά από τα ατού του καμένα από την καθυστέρηση, και με μια αλλοπρόσαλλη πολιτική προώθησης για τόσο μεγάλες εταιρείες (Paramount / Miramax) που εξίσου αλλοπρόσαλλα καταφέρνει να αποτρελαίνει κόσμο συντηρώντας τον θόρυβο. Το στοίχημα είναι αν θα τα καταφέρουν όλοι μέχρι τα τέλη Δεκέμβρη Νοέμβρη Δεκέμβρη που προγραμμάτισαν έξοδο στις αίθουσες, όταν φέτος ο Οκτώβρης είναι ο νέος Δεκέμβρης στην οσκαρική κούρσα.

Με τις περισσότερες οσκαροδολωματικές παραγωγές του 2007 να μη μοιάζουν και πολύ δυνατές, ένα well-reviewed σενάριο που μυρίζει 3ωρη διάρκεια, μια φωτογραφία που παίζει μπάλα επιπέδου με το φυσικό φως, τον Daniel Day-Lewis να φαίνεται να παραδίδει τη πρώτη μεγάλη ερμηνεία της χρονιάς, και μουσική από τον Jonny Greenwood (των Radiohead), το There Will Be Blood (2007) μπορεί και να αποτελέσει τη τρίτη ματοβαμμένη οσκαρική ταινία, μετά το American Gangster (2007) και το No Country for Old Men (2007). Δηλαδή σίγουρα μοιάζει μεγάλη ταινία όμως οι άλλες είναι πιο μεγάλες και σίγουρες εδώ και καιρό.

Ο Δελτίος Τύπου που είχε (ξανα)φορτώσει προκαταβολικά με χρυσά λιοντάρια το Se Jie του Ang Lee εδώ και μήνες, αποδείχτηκε και η πιο αξιόπιστη πηγή προγνωστικών απόψε στη Βενετία. Σε μια ακόμα απρόσμενη απονομή, όχι τόσο βέβαια όσο η περσινή, τα φαβορί La Graine et le Mulet και I'm Not There περιορίστηκαν σε "ειδικό" βραβείο από την επιτροπή των σκηνοθετών, αφού αυτοί προφανώς δε μπορούσαν να συμφωνήσουν ανάμεσα στο γαλλικό δράμα του Τυνήσιου Abdellatif Kechiche που ήταν και η αποκάλυψη της διοργάνωσης και την ανατρεπτική βιογραφία του Bob Dylan από τον Todd Haynes, κλείνοντας ιδανικά ένα πετυχημένο φεστιβάλ γεμάτο αμφιλεγόμενες ταινίες.Το πιο βαθιά διχαστικό απ' όλα, όχι τόσο για τη θεματολογία βιασμού και δολοφονίας μιας 14χρονης Ιρακινής από τα αμερικάνικα στρατεύματα κατοχής όσο για τη συρραφή footage από ένα σωρό διαφορετικές πηγές, το Redacted του Brian De Palma, έφερε στο σκηνοθέτη το πιο σημαντικό βραβείο της σαραντάχρονης καριέρας του, το Ασημένιο Λιοντάρι σκηνοθεσίας. Εξίσου σημαντικό για τη καριέρα του αλλά και εντελώς απρόσμενο, αφού οι περισσότεροι συμφωνούν ότι ακόμα και στην ίδια τη ταινία δεν έχει την καλύτερη ερμηνεία, είναι το βραβείο αντρικού ρόλου στον Brad Pitt για το The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford (2007). Βραβείο γυναικείας ερμηνείας σε αντρικό ρόλο πήρε η Cate Blanchett του I'm Not There που μοναδική της φιλοδοξία θα πρέπει να είναι πια να βραβευτεί για ταινία που την ευχαριστούν στα credits τέλους. Ενώ φυσικά η φωτογραφία πήγε στον Rodrigo Prieto όπως φαίνονταν από το τρέιλερ του Se Jie ακόμα, και το σενάριο στον μακρόχρονο συνεργάτη του Ken Loach, Paul Laverty, για το It's a Free World...

Το φεστιβάλ που πάντα ένιωθε τη καυτή ανάσα του Τορόντο και από πέρσι βρίσκεται σε βαρύ ανταγωνισμό και με το Roma FilmFest, γιόρτασε φέτος τα 75 του χρόνια στην 64η διοργάνωσή του σε βροχερό καιρό, συνεχίζοντας τη πολιτική των αποκλειστικών πρεμιερών για το διαγωνιστικό τμήμα, μαζεύοντας ακόμα περισσότερους αμερικάνους σταρ στο Lido και εγκαινιάζοντας μάλλον και τη πρακτική να τους βραβεύει αν φέρνουν και τις γυναίκες τους. Η θητεία του πολυφωτισμένου καλλιτεχνικού διευθυντή του Marco Müller λήγει φέτος χωρίς κανείς να ξέρει αν θα θελήσει να την ανανεώσει ή αν θα ανανεωθεί φυσικά.

Διαρροή στρατιωτικού χημικού όπλου μετατρέπει τους κατοίκους μιας μικρής πόλης του Τέξας σε ζόμπι. Και, όπως παραδοσιακά επιβάλλεται, μια ανεκδιήγητη ντουζίνα αμόλυντων αναζητά τρόπους διαφυγής.Το αδελφάκι του ταραντινικού Death Proof (2007), εκ του παρανοϊκού project του Grindhouse, προκαλεί τόσο γέλιο που παραλύει το σαγόνι, αρκεί ν' ανήκεις στην ευγενή μερίδα θεατών η οποία αρέσκεται στη σπλατεριά β΄ διαλογής. Ύμνος κανονικός στο genre, με την απέχθεια να γράφεται απ' άκρη σε άκρη στην οθόνη και τα ευρήματα να σου πετάγονται από παντού τυλιγμένα στ' άντερα, το Planet Terror φέρνει στο μυαλό από Τα Ζόμπι δεν Είναι Χορτοφάγα μέχρι τα πλείστα όσα ακατονόμαστα που ούτε οι μανάδες των μπάσταρδων σκηνοθετών τους δε θέλουν να ενθυμούνται και δε σέβεται καν τη στοιχειώδη σεναριακή του συνοχή όταν, μέσα στον όλο πανικό, κάνει ένα σάλτο προς τη επόμενη μπομπίνα, έχοντας στείλει μυαλά και δευτερεύοντες ρόλους στα κάγκελα!

Στο πλαίσιο του fun, η ταινία του Robert Rodriguez... δέρνει τον αδόξαστο! Επί της ουσίας (λέγε με και καλλιτεχνικό επίπεδο, για να μην παρεξηγηθούμε), όμως, το κομμάτι του Tarantino υπερτερεί. Ο πρώτος νοιάζεται αποκλειστικά για το στιλάκι, ο δεύτερος έχει το ταλέντο και τα κότσια να γεννά το στιλ. Γι' αυτό και ο Rodriguez δε διστάζει να σου πάρει και τους... όρχεις (κυριολεκτικά!), ώστε να μη σου αφήσει περιθώρια για παράπονα. Και, πιστέψτε με, από την πρώτη στιγμή που θα δείτε τη Rose McGowan σε pole-dancing κουνήματα και με μαύρο δάκρυ ασορτί, μέχρι την ένθεση του οπλοπολυβόλου αντί για κάτω άκρο, η μετάβαση μοιάζει με τυφλοσούρτη προς τον παράδεισο της ένοχης απόλαυσης. "No more dead bodies for daddy tonight"; Ρε, άιντε σπίτι σου κι άσε μας να το χαρούμε!

Το αληθινό... παρασκήνιο γύρω από έναν serial killer που σκότωσε κάμποσο κοσμάκη στο Σαν Φρανσίσκο των 70's και δεν συνελήφθη ποτέ.Η πρώτη παρατήρηση που έχω να κάνω για τούτη την ταινία αφορά στα logos των στούντιο που θα δείτε να εμφανίζονται στο ξεκίνημά της: είναι πανομοιότυπα με εκείνα που χρησιμοποιούσε η Warner και η Paramount στα 1969! Υπό άλλες συνθήκες, θα επρόκειτο απλά για μια χαριτωμένη λεπτομέρεια. Σε μια ταινία του David Fincher με κεντρικό άξονα την εμμονή, όμως, μεταφράζεται σε... κάτι αρρωστημένο.

Το Zodiac μας μιλά για την αληθινή περίπτωση ενός ψυχωτικού serial killer που έγινε έμμονη ιδέα για έναν ψυχωτικό σκιτσογράφο εφημερίδας και μετατράπηκε σε ευαγγέλιο της σημασίας στη λεπτομέρεια από έναν ψυχωτικό δημιουργό! Ως σύλληψη, οι συνειρμοί λειτουργούν. Στο αποτέλεσμα, όμως, το φιλμ βγάζει αυθάδικα της γλώσσα της αδιαφορίας απέναντι στο θεατή και θαυμάζει εαυτόν ως κατόρθωμα, αναζητώντας πιθανούς καθρέφτες στο σκοτάδι. Αδυνατώντας να εμβαθύνει στην ψυχολογία ενός κατά συρροή φονιά που παίζει περίτεχνα με τα media, την αστυνομία και την ανάγκη του να δικαιωθεί ως "καλλιτέχνης", κυρίως διότι η παρουσία του δολοφόνου στην ταινία είναι σχεδόν... αόρατη (υποχρεώνοντας οριακά και σε ένα μη φινάλε, καθώς η ταυτότητα του πραγματικού ενόχου ποτέ δεν αποκαλύφθηκε), ο Fincher περιορίζει εαυτόν στη φιλαρέσκεια μέσω μιας κατασκευής που εξυμνεί τη μεθοδολογία. Με λίγα λόγια, το Zodiac είναι τόσο διασκεδαστικό όσο μια νεκροψία! Το "πτώμα", βέβαια, σε προκαλεί να χαζέψεις. Η αναπαράσταση εποχής ξεπερνά τη λογική, η δουλειά του Harris Savides στη φωτογραφία ανεβάζει επικίνδυνα τα στάνταρ του high-definition και το καστ, με ηγέτη τον Robert Downey Jr., δείχνει να γεννήθηκε γι' αυτό που κάνει.

Δυστυχώς, δεν θα πρέπει να παραγνωρίζουμε κάποιες σκιές του παρελθόντος που βαραίνουν άσχημα πάνω από την τεχνοκρατική μεγαλομανία του Fincher. Ως απάντηση, λοιπόν, σ' εκείνους που από σήμερα κιόλας αποδίδουν στο Zodiac βαρύγδουπους τίτλους όπως "instant american classic", θα αντιπρότεινα να στρέψουν πρώτα το βλέμμα τους, να επαναπροσδιορίσουν ή και να μη ντραπούν ανακαλύπτοντας... παρθενικά τη σημασία "συγγενικών" έργων σαν τη Συνομιλία (1974) του Coppola και το Όλοι οι Άνθρωποι του Προέδρου (1976) του Pakula. Ταινίες που στερούν από το εγχείρημα του Fincher την όποια αυθεντικότητα. Τουλάχιστον...

Τουρκοκύπριος βοσκός που μεγαλώνει σαν παραγιός στο σπίτι Ελληνοκύπριου, ερωτεύεται την κόρη του σωτήρα του, έρωτας που αντιμετωπίζεται σαν ύβρις.Χρησιμοποιώντας μια δυνατή ιστορία απαγορευμένου έρωτα σαν συναισθηματικό πυρήνα, ο Πανίκος Χρυσάνθου στήνει γύρω του την εικόνα μιας χώρας καταραμένης στον διχασμό, ξεκινώντας πριν ακόμη την εποχή του αντιστασιακού αγώνα ενάντια στους Εγγλέζους άποικους, και φτάνοντας μέχρι μετά την τελική διχοτόμηση από τον Τουρκικό στρατό και την επιβολή της ανταλλαγής πληθυσμών. Και το κάνει αρκετά καλά για να καλύπτει τις ατέλειές του (τις ανεπάρκειες σε σκηνές δράσης και σωματικής βίας ας πούμε), και μέχρι αργά στο δεύτερο μισό που ξαφνικά η μονταζιέρα δείχνει να χάνει τον έλεγχο κάνοντας ρετάλια την αφήγηση για να ανεβάσει την ένταση, η ταινία υπερβαίνει την καταγωγή της, τα όποια προβλήματα συνεπάγεται αυτό στην παραγωγή της, και τις όποιες προσδοκίες λανθάνουσας κωμωδίας προκαλούν η προφορά της, τα φολκλόρ κοστούμια και το άθλιο trailer της. Τόσο ώστε να δικαιολογεί κι ένα αστεράκι παραπάνω, ή παρακάτω, ανάλογα σε ποια μεριά μπορεί να στέκεσαι στην απλουστευμένη, αφελώς ουμανιστική πολιτική της τοποθέτηση.

Ο Ακάμας είχε προκαλέσει διεθνές σούσουρο πέρσι στη Βενετία που προβλήθηκε, όταν τα ξένα Μέσα ανακάλυψαν ότι ο Χρυσάνθου αναγκάστηκε να σταθεί απέναντι στην κυβέρνησή του, η οποία του έκοψε τη χρηματοδότηση και απέσυρε την έγκρισή της για προβολή στην Κύπρο, επειδή ο σκηνοθέτης αρνήθηκε να αφαιρέσει-αλλάξει σκηνή εκτέλεσης προδότη από μέλη της ΕΟΚΑ μέσα σε εκκλησία. Ενδεικτικό της ζόρικης κατάστασης που, μεταξύ άλλων, φέρνει τους Κύπριους σκηνοθέτες να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους στη χώρα μας. Αν μη τι άλλο, αξίζει και μια επιβράβευση παραπάνω στον Χρυσάνθου που έμεινε και το πάλεψε εκεί. Και να τα βλέπουν αυτά βέβαια οι Έλληνες δημιουργοί που λεν πως δεν υπάρχει έμπνευση Τζο, αλλά δεν κοιτάνε να την αντλήσουν κι απ' τον τόπο τους.

Ετοιμάζοντας τη διπλωματική της για τη βία στα οπτικοακουστικά μέσα, η Angela βρίσκεται μπλεγμένη σε κύκλωμα δημιουργών αληθινών ταινιών snuff, και πρέπει να βρει διέξοδο πριν την κάνουν πρωταγωνίστρια.Πολύ πριν αμερικανοποιηθεί αρκετά για να εντυπωσιάσει τα ταμεία με φρεσκοβαμμένες αντιγραφές του εαυτού του και καλογυαλισμένα δάνεια από μεταφυσικές παραδόσεις, ο Alejandro Amenabar είχε και οράματα και ικανότητες, όπως μπορεί κανείς εύκολα να διακρίνει απ' το σκηνοθετικό του ντεμπούτο, μια φιλόδοξη απόπειρα σχολίου στη βία του μέσου που υπηρετεί, τον τρόπο που αυτή χρησιμοποιείται ως οπιούχο σκεύασμα, και έτσι για τον χαβαλέ, τον συμβολισμό του εργαλείου που κουβαλάει στον ώμο του (ως εργαλείο αποκάλυψης της αλήθειας, με περισσότερες από μία έννοιες). Με την ίδια ευκολία όμως, βλέπεις ότι δεν ήταν και ιδιαίτερα σίγουρος για το πώς να διαχειριστεί τα χαρίσματά του, για να κρατήσει υπό έλεγχο την πλοκή ενός θρίλερ με whodunit άξονα, που από το όλο υποσχέσεις πρώτο 50λεπτο με μια απ' τις πιο καλογυρισμένες σκηνές πεζής καταδίωξης και μια παράδοξα αναζωογονητική πλοκή, γιγαντώνεται σε κουβάρι κουραστικά ασυγκράτητων περιφορών του προβολέα της ενοχής από χαρακτήρα σε χαρακτήρα, που δεν εξυπηρετούν τίποτα περισσότερο απ' το να ξεπεράσει η διάρκεια το αχρείαστο δίωρό της και δεν καταφέρνουν παρά να μετατρέψουν υπόπτους και μη σε εκνευριστικά αναποφάσιστες μαριονέτες, εγκλωβισμένες στην εκστατική κλειστοφοβική ατμόσφαιρα των σφιχτών πλάνων.

Ασχέτως απ' αυτά πάντως, ο κινηματογράφος Δαναός κι η Strada Films, έχoυν δεσμευτεί να διαθέσουν όλα τα έσοδα από τις προβολές της ταινίας, στους πληγέντες των πυρκαγιών. Οπότε αξίζει τον κόπο να πας, κι ας κάνεις λίγη υπομονή με την ταινία.

Ο Shrek, λίγο πριν γίνει πατέρας, αναλαμβάνει να εντοπίσει και να φέρει στο θρόνο του, τον Artie, τον νέο βασιλιά του Πολύ Πολύ Μακριά.Διαδικαστική σκηνοθεσία διαδικαστικού σεναρίου, που ξεκινά στο πρώτο δεκάλεπτο με φτηνό χιούμορ για να γίνει σχεδόν κακόγουστο στο δεύτερο, και να ανέβει σε επίπεδα ασφαλούς μετριότητας στο τρίτο, συνεχίζοντας σε χλιαρούς ρυθμούς μέχρι το τέλος. Το τρίτο sequel μιας απ' τις πιο δημοφιλείς μυθολογίες στην ιστορία του animation, που αποδεικνύεται πέρα από αχρείαστο, ολότελα εισιτηριοθηρικό και σαφώς κατώτερο της ιστορίας του κλείσιμο ενός franchise που έχει, απ' ό,τι φαίνεται, πια εξαντληθεί. Τόσο σεναριακά, όσο και δημιουργικά, με το animation του να διατηρεί φυσικά τα υψηλά standards της εταιρείας, αλλά χωρίς ποτέ να δοκιμάζει τα όρια των υπολογιστών της, ή της φαντασίας των σχεδιαστών της.